Rusya, cezaevlerindeki Kırgız Türkü mahkûmları Ukrayna savaşına çekmeye çalışıyor

Kırgızistan Parlamentosunda, Rusya’daki cezaevlerinde bulunan Kırgızistan vatandaşlarının Ukrayna’ya karşı yürütülen savaşta yer almaları için ikna edilmeye ve savaşa katılmaya yönlendirilmeye devam edildiği belirtildi. Milletvekili Altınbek Kılıçbayev, Rusya’da tutuklu bulunan Kırgız vatandaşlarının ülkelerine daha hızlı geri gönderilmesi için girişimde bulunulmasını istedi.

Kırgızistan Parlamentosunun Yargı ve Hukuk İşleri, Hukuk Düzeni ve Suçla Mücadele Komitesinin 20 Ekim’deki toplantısında konuşan Kılıçbayev, Rusya’daki cezaevlerinde bulunan Kırgızistan vatandaşlarının ailelerinden kendisine başvurular geldiğini söyledi. Milletvekili, bazı ailelerin çocuklarının durumuyla ilgili yetkililere defalarca başvurmak zorunda kaldığını belirtti.

Kılıçbayev, Rusya’daki cezaevlerinde bulunan mahkûmların Ukrayna’da savaşmaları için baskı gördüğüne ilişkin ailelerin endişelerini gündeme taşıdı. Milletvekili, Kırgızistan Başsavcılığı temsilcisinden, Rusya’da tutuklu bulunan vatandaşların ülkelerine dönüş süreçlerinin hızlandırılması için gerekli adımların değerlendirilmesini istedi.

Kılıçbayev, “Geçen yıldan bu yana çocukları Rusya’daki cezaevlerinde bulunan ebeveynler bana başvuruyor. Bazıları tekrar tekrar başvurmak zorunda kalıyor. Rusya savcılığına müracaat ettiler ancak 11 aya kadar yanıt alamadılar.” dedi.

Rusya’nın Vorkuta kentindeki bir cezaevinde bulunan bir Kırgız vatandaşının ailesinin de kendisine ulaştığını aktaran Kılıçbayev, ailenin verdiği bilgilere göre mahkûmun neredeyse her gün savaşa katılması için ikna edilmeye çalışıldığını ifade etti.

Milletvekili, Rusya savcılığıyla mahkûmların ceza sürelerinin azaltılması konusunda görüşmeler yürütülüyorsa, ülkelerine iade süreçlerinin de hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

KIRGIZİSTAN BAŞSAVCILIĞI: ÜLKEYE DÖNÜŞ SÜRECİ ZAMAN ALIYOR

Kırgızistan Başsavcı Yardımcısı Umutkan Konkubayeva, Rusya’da tutuklu bulunan Kırgızistan vatandaşlarının kendi rızalarıyla ülkelerine iade edilmeyi kabul etmeleri hâlinde geri gönderildiklerini söyledi. Ancak sürecin çeşitli idari ve lojistik nedenlerle zaman aldığını belirtti.

Konkubayeva’nın açıklamasına göre, mahkûmların uçakla ülkeye getirilmesi bir ile iki ay sürebiliyor. Bu süreçte hem vatandaşların hem de Ceza İnfaz Kurumu görevlilerinin uçak biletlerinin alınması gerekiyor.

Mahkûmların Kazakistan üzerinden demir yoluyla nakledilmesi durumunda ise süreç, hükümlülerin refakat altında taşınmasını gerektiriyor. Konkubayeva, Kırgızistan’daki kolluk kuvvetlerinin bu nakil sürecinin ne kadar süreceği konusunda doğrudan etkili olamadığını kaydetti.

Konkubayeva, hâlihazırda yurt dışında cezaevlerinde bulunan Kırgızistan vatandaşlarının sayısının bin 300’ü aştığını, bunların yüzde 80’inden fazlasının Rusya’daki cezaevlerinde tutulduğunu bildirdi.

RUS ORDUSUNDA YAKLAŞIK BİN 500 KIRGIZİSTAN VATANDAŞI BULUNUYOR

Ukrayna’nın devlet projesi “Yaşamak İstiyorum", nisan ayında yayımladığı verilerde, 2026 yılı itibarıyla Türkistan ülkelerinden yaklaşık 13 bin kişinin Rusya Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzalayarak Rus ordusunda savaştığını veya savaşmaya devam ettiğini bildirmişti. Proje, verilerin kişisel bilgiler üzerinden tespit edildiğini açıklamıştı.

Söz konusu kişiler arasında yaklaşık bin 500 Kırgızistan vatandaşının bulunduğu belirtilmişti. Bu veriler, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta yabancı ülke vatandaşlarının askerî birliklere katılımına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirmişti.

Kırgızistan Dışişleri Bakanlığı ise daha önce yaptığı açıklamalarda, vatandaşlarının savaşa kendi istekleriyle katıldığını söylemiş ve başka bir devletin topraklarında yürütülen savaşa katılmanın cezai sorumluluk doğurabileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu.

Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, Rusya’da Ukrayna’ya karşı savaşa katılmaya yönlendirilen göçmenlerin, zamanında yardım talep etmeleri hâlinde ülkelerine geri getirilebileceğini söylemişti.