Ukrayna basınına yeni sınırlamalar geliyor

Söz konusu yasa tasarısı Batkivşçina ve Bölgeler Partisi’nden 4 milletvekili tarafından hazırlandı ve yürürlükte olan “Kamuoyuna açık bilgiye erişim” yasasında mevcut uygulamalara sıkı kontrolü öngörüyor.

Milletvekilleri, gerçek kişilerle ilgili verilerin gizli olarak kabul edilmesini ve sadece onların izniyle kamuoyuna açılmasını teklif ediyorlar. Tasarıyı hazırlayanlardan Bölgeler Partisi milletvekili Oleg Paraskiv, “Eğer bir insan evli olup olmadığını, nerde ikamet ettiğini ve kaç çocuğunun olduğunu belirtmek istemiyorsa buna hakkı vardır. Onlarla ilgili şahsi bilgiler açıklamadan önce izinlerini almak gerekiyor. Kendisi hakkında hangi bilgiyi vermek istediğine dair kararı şahsın kendisi vermeli.” dedi.

Yasa tarasısına göre, vatandaşlar devlete ait belgelerinin kopyalarını yapamayacak, devlet yetkilileri gönderenin posta adresi yoksa yapılan başvuruya cevap vermeme hakkına sahip olacak ve cevabın 10 sayfayı aşması halinde vatandaş verilen bilgi için para ödemek zorunda kalacak.

Yürürlükte olan “Kamuoyuna açık bilgiye erişim” yasası 2011 yılının başında kabul edilmiş olup devlet organları, yerel yönetim organları ve devlet kuruluşlarının faaliyetlerine ilişkin bilgiye erişimini sağlıyor.

Önerilen değişikliğe göre ise vatandaşlar, resmi yollarla başvuru yapmadan devlet yetkilileri ile görüşme gerçekleştiremeyecek ve kendileri fotoğraf çekemeyecek, devlet belgelerinin kopyalarını yapamayacaklar. Eğer 90 gün içinde başvuru birkaç kez yapılmışsa ve cevap 10 sayfayı geçerse vatandaş ödeme yapmak zorunda kalacak. Ödeme miktarın istenilen bilgiye göre değişebileceği gibi, yetkililer ödemenin yapılamaması halinde başvuruya cevap vermeme hakkına da sahip olacak.

Batkivşçina milletvekili Andrey Şevçenko, söz konusu yasa tasarısının endişe uyandırdığını, bu belgenin bilgi sunmak istemeyen yerel devlet yetkililerin çıkarları doğrultusunda hazırlandığını, durumun bilgiyle çalışanların işini zorlaştıracağını dile getirdi. Ayrıca istenilen bilgi için para ödenmesi gerektiğine ilişkin maddeyi de eleştiren Şevçenko, “Yönetim organlarıyla sıkı şekilde çalışan veya araştırma yapan basın mensubu için 3 ay içinde verilen 10 sayfalık bilgi ne ki? Hiçbir şey. Bu sadece başvuruyu reddetmek için bir bahane”şeklinde konuştu ve söz konusu yasa tasarısı için oy kullanmayacağını belirtti.

Kamu Enformasyon Enstitüsü Hukuki Projeler sorumlusu bu belgenin gazetecilerin işini zorlaştıracağından emin olduğunu kaydederek, “Devlet yetkilileri işine gelmeyen maddeleri düzeltmek istiyorlar. Basının işini zorlaştıracak bir sürü gerekmeyen detayı öneriyorlar. Başvuruya posta adresini eklemenin ya da tekrar başvuru yapmaya getirilen yasağın ne gereği var? Zaten anayasada belirtilen ve gerçek kişiler ile ilgili bilgilerin gizliliğine dair maddenin eklenmesini anlamıyorum. Günümüzde devlet yetkilileri hakkında bilgiyi bulmak zaten zor” dedi.

Esma Fahriyeva