26 Haziran Kırım Tatar Millî Bayrak Günü kutlu olsun!

Kırım Tatar Millî Kurultayının 2010 yılında aldığı karar doğrultusunda, her yıl 26 Haziran günü "Kırım Tatar Millî Bayrak Günü" olarak kaydediliyor. Kırım Tatar kimliğinin, adaletinin ve özgürlüğünün sembolü olan Tarak Tamgalı Gökbayrak, günümüzde Rus işgaline karşı yürütülen sarsılmaz mücadelenin de en güçlü simgesi olarak kabul ediliyor.

GÖKBAYRAĞIN TARİHİ KÖKENLERİ

Kırım Tatarlarının millî bayrağı; Türklüğü simgeleyen gök mavisi zemin üzerine yerleştirilmiş, binlerce yıldır çeşitli Türk boylarınca da kullanılan üç dişli, altın sarısı rengindeki Tarak Tamga’dan oluşmaktadır.

Tarak Tamga'nın geçmişi, tarihte çeşitli Türk boylarına ve nihayetinde Kırım Hanlığı’na dayanmaktadır. Hanlığın başkenti Bahçesaray’da bulunan Hansaray’ın giriş kapılarında ve duvarlarında bu sembolü görmek mümkündür. Bir rivayete göre Tarak Tamga’daki üç diş Kırım Hanlığı’ndaki üç gücü; ortadaki diş Han’ı, sağdaki Kalgay’ı (veliaht), soldaki ise Nureddin’i temsil eder. Bir diğer rivayete göre ise tamga, terazi şekliyle Kırım Hanlığı’nın adaletini simgeler.

Tarak Tamgalı Gökbayrak, millî bayrak olarak ilk kez 1917 yılında kurulan Kırım Demokratik Cumhuriyeti ve aynı yıl toplanan I. Kırım Tatar Millî Kurultayı tarafından kabul edildi. 9 Aralık 1917'deki kurultay açılışında Kırım’ın tüm şehir, kasaba ve köylerindeki Türk-Tatar kurumları, evleri ve sokakları Tarak Tamgalı Gökbayrak’larla süslenmişti.

YASAKLAR, SÜRGÜN VE GERİ DÖNÜŞ

1921 yılında Sovyet yönetimi, Kırım Tatarlarının bayrağını "burjuva milliyetçiliği" sembolü ilan ederek hedef aldı. 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı'nın ardından ise Gökbayrak tamamen yasaklandı. Ancak vatan mücadelesinden vazgeçmeyen Kırım Tatarları, yetmiş dört yıl aradan sonra Akmescit’te 26-30 Haziran tarihleri arasında topladıkları II. Kırım Tatar Millî Kurultayı’nda Tarak Tamgalı Gökbayrağı kurultay salonuna asarak yeniden göndere çekti.

GENÇLERİN HAREKETİYLE BAŞLAYAN BAYRAM

Kırım Tatar Millî Bayrak Günü'nün fikir babası, Kırım Derneği Genel Başkanı merhum Dr. Ahmed İhsan Kırımlı oldu. Kırımlı, 2005 yılındaki Kırım Tatar Gençlik Kurultayı’nda, II. Kurultay’ın tarihî önemine dikkat çekerek bu günün bir bayram olarak kutlanmasını teklif etti.

Bu çağrı doğrultusunda, 2009 yılında birçoğu Kırım Haber Ajansında (QHA) çalışan bir grup Kırım Tatar genç, Kırım Tatar Bayrak Günü etkinliğini hazırlamak için organizasyon komitesini oluşturdu ve komite başkanlığını döneminde QHA İngilizce sayfası editörü olan Rüstem Ablâtif üstlendi. Gençlerin aktif çalışmaları neticesinde 26 Haziran 2009 tarihinde Akmescit’in merkez meydanında ilk kez Kırım Tatar Milli Bayrak Bayramı organize edildi.

Rusya 24 Şubat 2022’te Ukrayna’ya karşı geniş çaplı işgal saldırısı başlatmasının ardından Ukrayna ordusuna katılan Rüstem Ablatif Eylül 2022’de cephede hayatını kaybetmişti. Bu vesileyle QHA ailesi olarak işgalciye karşı savaşırken şehit düşen Rüstem Ablatif’i rahmetle anıyoruz.

Gençlerin aktif çalışmaları neticesinde 26 Haziran 2009 tarihinde Akmescit’in merkez meydanında ilk kez Kırım Tatar Milli Bayrak Bayramı organize edildi. O günün sembolü de, dönemin Bursa Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Merhum Başkanı Adnan Süyen’in 2009 yılında diktirip armağan ettiği 21×12 metre boyutlarına sahip dünyanın en büyük Kırım Tatar Bayrağı oldu.

2010 yılında düzenlenen 5. Kırım Tatar Millî Kurultayında ise 26 Haziran tarihi resmen "Kırım Tatar Millî Bayrak Günü" ilan edildi.

İŞGALE KARŞI DİRENİŞ SEMBOLÜ

2014 yılındaki Rus işgaline kadar Kırım’da binlerce insanın katılımıyla coşku içinde kutlanan bu anlamlı gün, işgalin ardından format değiştirmek zorunda kaldı. Günümüzde kutlamalar, Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) koordinasyonunda ve sivil toplum kuruluşlarının öncülüğünde Ukrayna'nın ana kısmında, başta başkent Kıyiv olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki diasporalarda gerçekleştiriliyor.

Rus işgali altındaki Kırım'da yaşayan Kırım Tatar aktivistler ise işgalci yönetimin ağır baskı, yasak ve takibatlarına rağmen her yıl 26 Haziran’da Gökbayrağı dalgalandırmak ve bu tarihî mirası yaşatmak için yaratıcı etkinlikler düzenlemeye kararlılıkla devam ediyor.