Ukrayna istihbaratı: Rusya yabancı şirketlerin fikrî mülkiyetine el koyma planı hazırlıyor

Ukrayna Dış İstihbarat Servisi, Rusya’nın yabancı şirketlere ait fikrî mülkiyet varlıklarına el konulmasına imkân tanıyacak yeni bir mekanizma üzerinde çalıştığını bildirdi.

Açıklamaya göre Rusya yönetimi, uluslararası hukuk uzmanlarının “kurumsallaşmış fikrî mülkiyet hırsızlığı” olarak nitelendirdiği bir düzenlemeye giderek daha fazla yaklaşmış durumda bulunuyor.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Ekonomik Kalkınma Bakanlığı ile Rospatent’in, “dost olmayan ülkelerden” gelen yabancı şirketlere ait patentler, ticari markalar ve diğer fikrî mülkiyet unsurları için “geçici dış yönetim” mekanizması üzerinde çalıştığını açıkladı.

Bu ülkeler, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı topyekûn saldırının ardından Rusya pazarından çekilen şirketlerin bulunduğu ülkeler olarak tanımlanıyor. Ukrayna istihbaratına göre söz konusu mekanizma, devlet tarafından atanacak bir yöneticinin, IKEA, Apple gibi şirketlerin onayı olmaksızın Rus üreticilere bu markaları ve teknolojileri kullanma lisansı vermesine imkân tanıyabilecek.

GENİŞ ALANDA FİKRİ MÜLKİYET HEDEFLENECEK

Rusya’da hâlihazırda mahkemeler aracılığıyla patentler için zorunlu lisanslama mekanizması bulunuyor ve bu uygulama özellikle ilaç sektöründe kullanılıyor. Ancak yeni planın kapsamının ticari markalar, yazılım ve medya içerikleri gibi daha geniş fikrî mülkiyet alanlarını da kapsaması öngörülüyor.

Ukrayna istihbaratı, bu tür bir mekanizmanın küresel uygulamalarda neredeyse benzeri bulunmadığını ve yatırım ortamı açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Ayrıca Rusya’nın hâlen Bern Sözleşmesi ve Paris Sözleşmesi’ne taraf olduğu hatırlatılarak, Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) TRIPS Anlaşması kapsamında zorunlu lisanslamanın yalnızca olağanüstü durumlarda ve belirli şartlar altında uygulanabildiği vurgulandı. Ancak önerilen mekanizmanın bu koşulları karşılamadığı ifade edildi.

Ukrayna istihbaratı, bu şekilde verilen lisanslarla üretilen ürünlerin uluslararası pazarlarda ciddi hukuki risklerle karşı karşıya kalabileceğini ve fikrî mülkiyet ihlalleri nedeniyle Rus şirketlerinin Avrupa ve ABD’deki varlıklarının haczedilmesinin mümkün olabileceğini belirtti.

Kremlin’in bu adımı, Batı’nın Rus varlıklarını dondurmasına karşı “simetrik bir yanıt” olarak sunabileceği değerlendirilirken, Ukrayna tarafı bunun Rusya’nın ekonomik izolasyonunu daha da derinleştirebileceğini ifade etti.

Söz konusu mekanizmanın ayrıntılarının 2026 yılının ortasına kadar Rospatent tarafından açıklanması bekleniyor.