Karadeniz'deki ABD-Ukrayna Sea Breeze deniz tatbikatları Rusya'yı rahatsız etti

Özel Haber-QHA-Ankara

Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından Karadeniz’de düzenlenen, 6 kıtadan 32 ülkenin katıldığı Sea Breeze 2021 askeri tatbikatı, işgalci Rusya'yı rahatsız etti.

Karadeniz’de Ukrayna-ABD ortak askeri tatbikatı “Sea Breeze-2021” devam ediyor. 28 Haziran 2021'de başlayan ve 10 Temmuz 2021'e kadar sürecek olan tatbikata 32 ülkeden 5 bin asker katılıyor. Karadeniz’in kuzeybatı kesimi ile Mıkolayiv, Herson ve Odesa bölgelerinde gerçekleştirilen tatbikatlarda 32 gemi, 40 uçak ve 18 özel harekat ve dalış ekibi yer alıyor. 

Türkiye'nin de katıldığı Sea Breeze 2021 tatbikatında, Ukrayna ordusunun tatbikatlar sırasında Taktik İnsansız Hava Aracı Bayraktar TB2’leri kullanılacağı da duyurulmuştu.

Ukrayna'nın ABD başta olmak üzere müttefikleriyle Karadeniz'de gerçekleştirdiği harekat, Kırım'ı işgal edip askeri üsse çeviren ve bölge güvenliğini tehdit eden Rusya'yı rahatsız etti. Öte yandan, güvenlik uzmanları da Rusya'nın silahlandırdığı Kırım yakınlarında NATO'nun böyle geniş ölçekli bir operasyon düzenlemesini ve Rus yanlısı ayrılıkçılarla savaşan Ukrayna'ya verilen desteği, Rus saldırganlığına karşı bir ikaz olarak değerlendiriyor. Uzmanlar bu noktada, ABD Donanması'nın Avrupa'daki ileri konuşlu muhrip filosu olan ve merkezi İspanya'da bulunan Task Force 65'in komutan yardımcısı Yüzbaşı Kyle Gantt 26 Haziran 2021'de verdiği demece işaret ediyor: "Karadeniz'in uluslararası bir deniz olduğunu dünyaya gösteriyoruz. Tüm uluslar için ticaretin, nakliyenin ücretsiz taşımacılığına açıktır ve herhangi bir ulusa ait değildir." Bilindiği gibi 2021 nisanında Rusya ordusu, Ukrayna egemenliğini hiçe sayarak Karadeniz'in Kırım yakınlarındaki üç kıyısını Ekim ayına kadar yabancı gemilere kapattığını açıklamıştı.

RUSYA'YA CEVAP NİTELİĞİNDE Mİ?

Tatbikatın Rusya ile NATO arasındaki gerilim bölgelerinden Karadeniz'de düzenlenmesi, haziran 2021'de İngiliz destroyeri HMS Defender'a Kırım'ı işgal eden Rusya'nın hak iddia ettiği Karadeniz sularında ateş açması iddialarına karşı bir cevap olarak değerlendiriliyor. Bilindiği gibi 23 Haziran'da bir Rus devriye gemisi ve Su-24M uçağı, Karadeniz’de Birleşik Krallık’ın HMS Defender destroyerine ateş açtığı öne sürülmüş Rus basınında çıkan haberlerde, İngiliz savaş gemisinin Rus işgali altında bulunan Kırım yarımadasının güneybatı kısmındaki Felenk (Fiolent) Burnu (Akyar’ın Balıklava bölgesi) yakınlarında “Rus sınırını ihlal ettiği” iddia edilmişti. Daha sonra Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, HMS Defender destroyerine uyarı ateşi açıldığı yönündeki iddiaları yalanlamıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 30 Haziran 2020'de tüm Rus televizyonlarında canlı yayımlanan “Doğrudan Hat” programında, Rus ordusunun işgal altında tuttuğu kara sularında yasa dışı eylemlerini savunmuştu. Birleşik Krallık’ın kendilerini tartmak istediğini söyleyen Putin, konuya ilişkin, “Bu gemiyi batırsak bile, dünyanın, 3. dünya savaşının eşiğinde olacağını hayal etmek yine de zor olurdu. Çünkü bunu yapanlar bu savaştan galip çıkamayacaklarını biliyorlar.” demişti.

Putin, programda Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskıy ve Ukrayna yönetimi hakkında da, kararları “dışarıda” almakla itham ederek, “…Ukrayna yönetimi Rusya’ya hasım. Zelenskıy, Ukrayna’yı dış yönetimin kontrolüne verdi. Ukrayna ile ilgili kilit hayati konular Kıyiv’de değil, Washington’da kararlaştırılıyor. Kısmen Berlin ve Paris’te…” sözlerini sarf etmişti. Ukrayna halkı ile “aynı” millet olduklarını ileri süren Putin, suçu yine Ukrayna’ya atarak Rusya’nın işgal ve ilhak politikalarını, “Ukrayna hasım ülkeler listesinde yer almıyor, zira Ukrayna halkının hasım olduğunu düşünmüyorum. Ukraynalıları ve Rusları tek millet olarak görüyorum. Ancak Ukrayna yönetimi Rusya’ya hasım. Kiev yönetiminin Ukrayna’daki Ruslara yönelik tutumu, kitle imha silahları kullanımına benziyor” sözleriyle savunmuştu.

RUSYA, TATBİKATI TEHDİT OLARAK ALGILIYOR

Rusya işgal edip silahlandırdığı Kırım ve çevresinde sık sık kendi askeri tatbikatlarını yürütse de, NATO ve müttefik tatbikatları söz konusu olduğu zaman tehditkâr bularak “Rus karşıtı” olarak adlandırıyor. Washington Post'un 2 Haziran 2021 tarihinde yayımlanan, Robyn Dixon'ın hazırladığı analiz habere göre (The U.S.-Ukraine Sea Breeze naval exercises, explained) Moskova, Washington'un Karadeniz'i bir askeri uçurumun eşiğine getirmeye çalıştığını iddia ediyor.

Nitekim Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, gazetecilere verdiği demeçte, Sea Breeze tatbikatlarını “kışkırtıcı bir kas esnetme oyunu” olarak nitelendirerek, "NATO, diyaloğa hazır olduğunu belirtirken, gerçekte, sınırlarımız boyunca duruma kasıtlı olarak (müdahil oluyor) ve (çatışma) riskini arttırıyor" diye kaydederken, Putin, 30 Haziran 2021'de telefonla yanıt verdiği yıllık maraton sorusunda, NATO'nun Ukrayna'da askeri altyapı konuşlandırmak için Rusya'nın doğrudan bir güvenlik tehdidi olarak gördüğü Sea Breeze gibi tatbikatları kullandığını söylüyor. Dixon'ın yorumuyla Putin, Ukrayna'nın liderleri tarafından ihanete uğradığını ve Washington tarafından “dış yönetim” altında olduğunu savunarak Rusları, Belarusluları ve Ukraynalıları Rus kimliğine sahip tek bir halk olarak görüyor.

Bilindiği gibi Rusya, Sea Breeze'e bir güç gösterisiyle yanıt verdi. İşgal ettiği Ukrayna toprağı Kırım'da hava savunma sistemlerini test ederken, Su-24M bombardıman uçaklarının yanı sıra S-400 ve Pantsir karadan havaya füze sistemleri de dahil olmak üzere yaklaşık 20 savaş uçağı ve helikopteri görevlendirdi.

Rus Kremlin yanlısı çevrimiçi medya kuruluşu Life, askeri kaynakların Rusya'nın, Sea Breeze tatbikatında yer alan USS Ross gibi bir ABD destroyerini devre dışı bırakmak ve onu esir almak için elektronik savaş kullanabileceğini iddia etti.

TATBİKAT RUSYA'YI NEDEN ENDİŞELENDİRİYOR?

Düzenlenen Sea Breeze tatbikatlarının en büyüğü olarak nitelendirilen "Sea Breeze 2021", daha önce 2019'da NATO üyeleri, Avrupalı müttefikler ve eski Sovyet cumhuriyetlerinden 19 ülke ve 32 gemi ile gerçekleştirilmişti. Bu yıl Japonya, Güney Kore ve Avustralya dahil 32 ülke ve 40 gemi katılıyor. Bu yılki tatbikatın boyutu ve kapsamı, Moskova'ya karşı güçlü bir jeopolitik mesaj olarak değerlendiriliyor.

Sea Breeze, öncesinde HMS Defender olayı dışında bölgesel gerilimi arttıran başka gelişmeler de söz konusu. Mart ve Nisan aylarında Rusya, Ukrayna sınırına en az 100 bin asker konuşlandırmış ve ülke genelinde tankları ile teçhizatını değiştirmişti. Moskova bunu askeri hazırlık için ani bir tatbikat olarak nitelendirirken, batılı ve Ukraynalı askeri yetkililere tatbikatın ardından bölgede çok sayıda asker kaldığını belirtmişti.

Nitekim Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmıtro Kuleba, haziran 2021'de Die Welt gazetesine yaptığı açıklamada, nisan ayının başında 100 bine yakın askerini Ukrayna sınırına yığan Rusya’nın sadece 12 bin askerini geri çektiğini bildirmiş,“Gerçek geri çekilmeden bahsetmek mümkün değil” demişti.

SIRADA BAŞKA TATBİKATLAR DA SÖZ KONUSU MU?

NATO 2021'de 37'si NATO ortaklarına açık olmak üzere 95 tatbikat düzenlemeyi planlıyor. Buna göre NATO üyeleri 220 ayrı ulusal ve çok uluslu tatbikat yapacak.

Rusya da, Eylül ayında Belarus ile birlikte büyük bir stratejik askeri tatbikat olan Zapad 2021'i düzenleyeceğini duyurdu. Moskova'nın “batı stratejik yönü” dediği hedefe odaklanan bu yıllık etkinlik haricinde, işgalci Rusya'nın sürekli çeşitli askeri tatbikatlar yaptığı biliniyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından Haziran 2021'de yapılan bir açıklamada, Sea Breeze tatbikatlarını izleneceği ve "gerekirse Rusya Federasyonu'nun askeri güvenliğini sağlamak adına gelişen duruma yeterince yanıt vermeyi" planladığı söylenmişti.