Rusya'nın sözde referandum ve seferberlik çabaları, savaşı uzatır mı?

Ömer Cihad KAYA
QHA Ankara

Rusya'nın Ukrayna'da ortaya koyduğu topyekun işgal girişimi ve saldırıları karşısında Zelenskıy yönetimindeki Ukrayna ordusunun gösterdiği mukavemet, Kremlin'in kimyasını bozdu. Putin Rusyası, işgal ettiği bölgelerde sözde referandum ve ülkede kısmi seferberlik ilan etti. Savaşı yeniden tırmanmaya sevk edecek olan bu hamleyi, Ukrayna uzmanı Prof. Dr. Sezai Özçelik, Kırım Haber Ajansı için değerlendirdi.

Dünya kamuoyu, Ukrayna-Rusya Savaşı'nı yeniden alevlendirecek olan Rusya'nın kısmi seferberlik ve Ukrayna'nın işgal edilen bölgelerinde ortaya konulan sözde referandum çabalarına odaklandı. Özellikle, Ukrayna'nın Harkiv'i Rus işgalinden kurtarması, Rusya'nın işgal edilen bölgelerde hakimiyetini kaybetmesi ve Ukrayna ordusunun başarısı, Rusya'yı zora soktu. Çözümü, dünyanın tanımayacağı bir sahte referandum ve kısmi seferberlikte bulan Putin Rusyası'nın çabalarını, Çankırı Karatekin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezai Özçelik değerlendirdi.

Ukrayna'nın sahadaki başarısının ardından Rusya'da iki ayrı kanadın oluştuğunu işaret eden Prof. Dr. Özçelik, "Putin, Kremlin ve Rus medyası ikiye ayrılmış durumda: Şahinler ve Güvercinler. Eylül ayında sürpriz saldırıyla Harkiv bölgesini özgürleştiren Zelenskıy ve Ukrayna halkına karşı post faşist söylemle savaşın tırmanması borazanlığı yapanlar, Moskova’da daha gür seslerini çıkarmaya başlamış gözüküyorlar" değerlendirmesini yaptı.

"KOLEKTİF PUTİN, SAVAŞI TIRMANDIRMAK İSTEYECEKTİR"

Rusya'nın sözde referandum çabalarına ilişkin süreci değerlendiren Prof. Dr. Özçelik, Putin ve yakın çevresinin savaşla ilgili konumuna işaret etti:

"Batılı başkentlerde bile şaşkınlıkla karşılanan bu beklenmedik başarı, Ukrain halkının moralini yükseltirken Batılı ülkelerin desteklerin artmasına yol açacak gözükmekte. Savaşta kazanılan Harkiv taktiksel zaferin karşı 'Kolektif Putin' olarak tanımlanan Putin ve çevresindeki istihbarat ve askeri nomenklatura (bürokratik elitler) savaşı tırmandırmak isteyecektir. Tırmandırmanın ilk adımını Putin çok az yaptığı ulusal sesleniş konuşmasıyla televizyon ekranlarından yaptı. Putin kısmi seferberlik ilan ederek yaklaşık 300 bin Rus yedek askerini silah altına alma emrini verdi. İkinci adım ise Ukrayna’nın Rus işgalindeki dört bölgesinde Donetsk ve Lugansk’ta Cuma günü başlayacak ve güneyde Herson ve Zaporijjya’da devam edecek sözde referandum sürecinin başlatılarak bu toprakların Rusya’ya dahil edilmesidir. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev, bu dört bölgenin Rusya’ya dahil olmasıyla, Moskova’nın “meşru müdafaa” doktrini çerçevesinde bu toprakların korunabileceğini belirtmesi tırmanmanın işaretidir"

Putin'in ortaya koyduğu tek adam rejiminin "Stalinist" bir tutumda olduğunu işaret eden Prof. Dr. Özçelik, "Kolektif Putin yönetim anlayışı, Rusya Ukrayna Savaşı’nda son yaşanan Ukrain zaferlerinden sonra barışı değil savaşı tırmandırmak istediğini göstermektedir" açıklamasını yaptı.

"KREMLİN'İN ÇÖKÜŞÜNÜ HIZLANDIRACAKTIR"

Putin'in kısmi seferberlik hamlesi hakkında ise "Kremlin'in çöküşünü hızlandıracaktır" diye Prof. Dr. Özçelik şöyle konuştu:

"Putin’in kısmi seferberlik hamlesi savaş sahasında Rus ordusunun kaderini değiştirmeyecek tam tersi Rus ordusunun dolayısıyla Kremlin yönetiminin çöküşünü hızlandıracaktır. Tüm iktidarın Putin’de toplandığı Moskova’da Rus Parlamentosu Duma Salı günü kısmi seferberlikle ilgili kanun tasarısını adeta ıstampa görevi görerek onaylamıştı. Kısmi seferberlik, Rus ordusunun sayıca fazla olduğu için yönetilemez yaparak kaosa yol açacaktır. Askeri eğitimi olmayan, silahları ve komutanları yetersiz olan yeni Rus askerlerinin Ukrayna’da savaşırken önlerinde dört seçenek olacaktır: Teslim olmak, askerden kaçmak, yaralanmak ya da ölmek. 

Askere alınan nitelikli Rus işgücü Rus ekonomisinde çöküntüye ve askeri harcamaların artması ise Rus hazinesinin boşalmasına yol açacaktır. Rus askerleri sadece 30 gün eğitim gördükten sonra Ukrayna cephesine gönderilmektedir.

Savaşın tırmanması bölgesel güvenlik açısından ciddi tehdit ve krizlere yol açabilir. Azerbaycan Ermenistan arasında son zamanlarda yaşanan provokasyonlu silahlı çatışmalar, Rus ordusunun bulunduğu Suriye ve Libya yanında Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetlerinde yaşanabilir. Kırgızistan ve Tacikistan arasında yaşanan sınır çatışmaları gibi eski Rus olmayan Sovyet topraklarında krizler ve çatışmalar çıkma olasılığı yüksektir. Türkiye açısından her ne kadar Cumhurbaşkanı Erdoğan Amerika ziyaretinde verdiği demeçte Şangay İşbirliği Örgütü zirvesinde görüştüğü Putin’in savaşa son vermek istediğini inandığını belirterek 200 rehinenin takas edileceği konusunda anlaşmaya varıldığı söylemesi önemlidir. Fakat Putin’in savaşı tırmandıran son hareketleri, Erdoğan’ın ateşkes çabalarını sonuçsuz bırakacaktır.

Prof. Dr. Sezai Özçelik'in QHA'ya yaptığı analizin tamamı:

https://qha.com.tr/opinion/ukrayna-rusya-savasi-nin-tirmanma-asamasinda-miyiz/ RUSYA’DAN SEFERBERLİK İLANI

Ukrayna-Rusya Savaşı’nda büyük askeri kayıplar veren, savaşa göndermek üzere hapishanelerden suçluları toplayan ve askerleri Rusya’nın neo-faşist paralı asker örgütü olan Wagner grubunun yardımıyla temin eden Rusya, seferberlik öncesi askerlik yasasında değişikliğe başvurdu.

Rus parlamentosunun alt kanadı Duma’dan Rusya’da askeri seferberlik görevinden kaçanlar için hapis cezasının artırılmasına yönelik yasa tasarısı geçti. Böylece Duma’da kabul edilen yasa tasarısı ile Rusya’daki askeri ceza kanununa bazı değişiklikler getirildi. Yasa tasarısı ile seferberliğe katılmamanın cezası 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. 21 Eylül itibarıyla yasa, Federasyon Konseyi tarafından onaylanacak. Aynı gün Putin tarafından imzalanması ve ardından resmen yürürlüğe girmesi beklenen yasanın, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik başlattığı işgal girişimine katılmak istemeyen askerlerin akıbetini kötü etkilemesi kaçınılmaz görülüyor.

DONETSK, LUGANSK, HERSON VE ZAPORİJJYA’DA SÖZDE REFERANDUM

Mart ayından beri Rus işgal güçlerinin kontrolü altında bulunan Herson ve Zaporijjya bölgelerinin Kremlin kontrolündeki sözde yönetimi, Rusya’ya bağlanma ile ilgili “referandum” düzenleyeceklerini açıkladı. Sözde Herson Valisi Volodımır Saldo yaptığı açıklamada, “Herson bölgesinin Rusya’ya bağlanması ile ilgili referandumu 23-27 Eylül tarihleri arasında düzenlemeyi planlıyoruz” dedi. Benzer açıklama Zaporijjya bölgesindeki işbirlikçilerden de yapıldı. Kremlin kontrolündeki sözde Zaporijjya İdaresi üyesi Volodımır Rogov, bölgede sözde referandumun yapılacağını bildirdi.

Böylece Rusya sözde referandumları, yasa dışı oluşturulan sözde Lugansk Halk Cumhuriyeti, sözde Donetsk Halk Cumhuriyeti ve işgal altındaki Herson ile Zaporijjy bölgelerinde 23-27 Eylül tarihleri arasında düzenlemeyi planlıyor.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmıtro Kuleba, “referandumların” herhangi bir hukuki sonucu doğurmayacağını ve sahte referandumları tanımayacaklarını ifade etmişti.