SON DAKİKA
Hava Durumu
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

#Kazakistan

QHA - Kırım Haber Ajansı - Kazakistan haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Kazakistan haber sayfasında canlı gelişmelerle ulaşabilirsiniz.

Tokayev: Dombra, Kazak halkını dünyaya tanıtan eşsiz bir marka olmalı Haber

Tokayev: Dombra, Kazak halkını dünyaya tanıtan eşsiz bir marka olmalı

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, temmuz ayının ilk pazar günü kutlanan Millî Dombra Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, dombanın yalnızca geleneksel bir müzik aleti olmadığını, Kazak halkının tarihini, kültürünü ve millî kimliğini temsil eden eşsiz bir değer olduğunu belirterek, "Dombra, halkımızı tüm dünyada temsil eden benzersiz bir marka hâline gelmelidir." dedi. Kazakistan'da 2018 yılından bu yana her yıl Temmuz ayının ilk pazar günü kutlanan Millî Dombra Günü, ülkenin en önemli kültürel bayramlarından biri olarak kabul ediliyor. Bayram, Kazak halkının manevi mirasının ve milli kimliğinin simgesi olan dombra kültürünü yaşatmayı amaçlıyor. TOKAYEV: YENİLİKÇİ BİR MİLLET OLMAK İÇİN KÖKLERİMİZE SAHİP ÇIKMALIYIZ Parlamentonun ortak oturumunda konuşan Tokayev, modern ve üretken bir toplum olmanın yolunun millî değerleri korumaktan geçtiğini vurguladı. Tokayev, "Yenilikçi ve üretken bir millet olmak istiyorsak öncelikle değişmeyen değerlerimize, zengin tarihimize ve kültürel mirasımıza sahip çıkmalıyız. Birkaç gün sonra tüm ülke olarak Ulusal Dombra Günü'nü kutlayacağız. Bu özel gün, milli kimliğimizi güçlendiren ve özellikle genç neslin milli ruhunu yükselten önemli bir bayramdır." ifadelerini kullandı. "GERÇEK KAZAK DOMBADIR" Cumhurbaşkanı Tokayev konuşmasında, ünlü Kazak şairi Kadir Mirza Ali'nin "Gerçek Kazak dombadır." sözünü de hatırlattı. Tokayev, "Dombrayı yüceltmek, aslında millî sanatımızı yüceltmektir. En kutsal milli değerlerimizden biri olan dombra, Kazak halkını dünyaya tanıtan benzersiz bir marka hâline gelmelidir." dedi. ÜLKE GENELİNDE KUTLAMALAR DÜZENLENECEK Millî Dombra Günü kapsamında Kazakistan'ın dört bir yanında konserler, halk gösterileri, ustalık sınıfları, yaratıcı buluşmalar ve geleneksel müzik etkinlikleri gerçekleştirilecek. Başkent Astana'da düzenlenecek program kapsamında Kazak enstrümantal müzik konserleri, halkın katılımına açık Dombra Parti etkinlikleri ve geleneksel müzik mirasını yaşatmayı amaçlayan "Asıl Mura" konseri gerçekleştirilecek. Etkinliklerde Sarıarka, Sırderya, Yedisu, Altay-Tarbagatay ve Batı Kazakistan geleneksel müzik ekolleri tanıtılacak. Ünlü sanatçılar, halk müziği toplulukları, korolar ve geleneksel müzik icracıları sahne alacak. Çocuklara yönelik interaktif etkinlikler, tematik kültür alanları, atölye çalışmaları ve yeni nesil multimedya gösterileri de kutlama programında yer alacak. Kazakistan'da her yıl büyük coşkuyla kutlanan Millî Dombra Günü, yalnızca geleneksel bir bayram olmanın ötesinde, Kazak halkının kültürel hafızasını yaşatan, nesiller arasındaki bağı güçlendiren ve milli kimliği pekiştiren en önemli kültürel etkinliklerden biri olarak görülüyor. BİNLERCE YILLIK TARİHE SAHİP MİLLÎ MİRAS Dombra, Kazak kültürünün en eski telli çalgılarından biri olarak kabul ediliyor. Geleneksel olarak iki telli olan enstrüman, yüzyıllar boyunca bozkırın tarihini, halk hikâyelerini, destanları, türküleri ve "küy" adı verilen enstrümantal eserleri kuşaktan kuşağa aktardı. Kazak halkı için dombra yalnızca bir müzik aleti değil; millî hafızayı, yaşam biçimini, gelenekleri ve kültürel sürekliliği temsil eden önemli bir sembol olarak görülüyor. Araştırmacılar, dombra tarihinin üç bin yıl öncesine kadar uzandığını belirtirken bazı çalışmalar ise enstrümanın çok daha eski bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koyuyor. 1980'li yılların sonunda Almatı bölgesinde yapılan arkeolojik kazılarda, dans eden insan figürleri ile dombaya benzeyen bir müzik aletinin taş üzerine işlendiği tasvirler bulundu. Neolitik döneme ait olduğu değerlendirilen bu eserler bugün Almatı'daki Yıkılas Halk Müzik Aletleri Müzesi'nde sergileniyor. TÜRK DÜNYASININ ORTAK KÜLTÜREL MİRASI Dombra, yalnızca Kazakistan'da değil, Türk dünyasının farklı coğrafyalarında da benzer isim ve yapılarla varlığını sürdürüyor. Yüzyıllar boyunca düşünürler, ozanlar ve araştırmacılar tarafından hakkında eserler kaleme alınan dombra, Kazak halkının sevinçlerini, acılarını, özgürlük mücadelesini, vatan sevgisini ve atalarına duyduğu bağlılığı anlatan en güçlü kültürel araçlardan biri olarak öne çıkıyor. BÜYÜK USTALAR DOMBRA GELENEĞİNİ YAŞATTI Kurbanğazı, Dauletkerey, Tattimbet, Seytek, Bayserke ve Kazangap gibi ünlü küy ustaları, dombra aracılığıyla Kazak halkının manevi dünyasını ve milli değerlerini gelecek nesillere aktardı. 20. yüzyılda ise dünyaca ünlü Kazak sanatçı Amre Kaşaubayev, Paris'te dombra eşliğinde verdiği konserlerle Kazak müzik kültürünü uluslararası alanda tanıtan ilk isimlerden biri oldu.

Kazakistan'da tarihî değişim: Yeni anayasa uygulamaya konuldu Haber

Kazakistan'da tarihî değişim: Yeni anayasa uygulamaya konuldu

Kazakistan'da 15 Mart 2026 tarihinde düzenlenen referandumda kabul edilen yeni anayasa, 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girdi. 1995 Anayasası'nın yerini alan yeni metin, devlet yönetiminden yasama organının yapısına, temel hak ve özgürlüklerden kamu kurumlarının işleyişine kadar birçok alanda köklü değişiklikler getiriyor. Yeni anayasa ile ülkenin yönetim sistemi yeniden şekillendirilirken, tek meclisli parlamentoya geçilmesi, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının yeniden oluşturulması ve Halk Konseyinin kurulması en dikkat çeken düzenlemeler arasında yer aldı. TEK MECLİSLİ KURULTAY DÖNEMİ BAŞLADI Anayasa ile birlikte bugüne kadar yasama faaliyetlerini yürüten Senato ve Meclis (Majilis) kaldırılarak yerlerine Kurultay adı verilen tek meclisli parlamento oluşturuldu. 145 milletvekilinden oluşacak Kurultay üyeleri, ülke genelinde nispi temsil esasına göre beş yıllığına seçilecek. Milletvekili adaylarının en az 25 yaşında olması, son 10 yıldır Kazakistan'da ikamet etmesi ve göreve başlarken yemin etmesi şartı getirildi. Cumhurbaşkanı tarafından önerilecek Kurultay Başkanı, milletvekillerinin onayına sunulacak. Yeni sistemde Kurultay'ın denetim yetkileri de genişletildi. Parlamento, hükûmet üyelerinin adaylıklarını değerlendirecek, bakanların faaliyet raporlarını dinleyecek, başbakanın yıllık çalışmalarını denetleyecek ve gerekli görmesi hâlinde hükûmet hakkında güvensizlik oylaması başlatabilecek. Kurultay ayrıca cumhurbaşkanının önerdiği cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan, Anayasa Mahkemesi üyeleri, Merkez Seçim Komisyonu ve Sayıştay üyelerini onaylayacak. Yüksek Mahkeme yargıçları ise cumhurbaşkanının teklifi üzerine Kurultay tarafından seçilecek. Bununla birlikte anayasa, siyasi tıkanıklıkları önlemek amacıyla cumhurbaşkanına da yeni yetkiler tanıyor. Buna göre Kurultay'ın iki kez Meclis Başkanı veya diğer kritik anayasal makamlar için önerilen adayları reddetmesi hâlinde cumhurbaşkanı parlamentoyu feshedebilecek. CUMHURBAŞKANI YARDIMCILIĞI YENİDEN GETİRİLDİ Yeni anayasa ile 1996 yılında kaldırılan Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamı yeniden ihdas edildi. Cumhurbaşkanı yardımcısı, ülkeyi uluslararası platformlarda temsil edecek, cumhurbaşkanı ile devlet kurumları arasındaki koordinasyonu sağlayacak ve devlet başkanının vereceği görevleri yerine getirecek. Yeni düzenlemeye göre cumhurbaşkanı yardımcısı aynı anda milletvekilliği yapamayacak, herhangi bir siyasi partiye üye olamayacak ve ticari faaliyetlerde bulunamayacak. Anayasa ayrıca devlet yönetiminde olası krizlerin önüne geçmek amacıyla cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde uygulanacak görev devrini de açık biçimde düzenledi. Buna göre cumhurbaşkanının görevini bırakması, vefatı veya görevini yerine getirememesi durumunda yetkiler doğrudan cumhurbaşkanı yardımcısına geçecek. Cumhurbaşkanı yardımcısının görevi üstlenememesi hâlinde ise sırasıyla Kurultay başkanı ve başbakan devlet başkanlığı görevini devralacak. HALK KONSEYİ KURULUYOR Yeni anayasanın önemli yeniliklerinden biri de bugüne kadar faaliyet gösteren Kazakistan Halkı Asamblesi yerine Halk Konseyi (Halık Kenesi) adlı yeni danışma organının kurulması oldu. 126 üyeden oluşacak konseyde 42 etnokültürel dernek, 42 büyük sivil toplum kuruluşu ile 42 yerel meclis ve bölgesel kamu konseyi temsil edilecek. Halk Konseyi yalnızca hükûmete tavsiyelerde bulunmakla kalmayacak; yasa teklifleri hazırlayabilecek, ulusal referandum çağrısı yapabilecek, kamu istişareleri düzenleyebilecek ve kamu yönetiminin denetlenmesine katkı sağlayabilecek. İNSAN HAKLARI VE DİJİTAL HAKLAR GÜÇLENDİRİLDİ Yeni anayasa, bireyin hak ve özgürlüklerini devletin en temel önceliği olarak tanımlıyor. Metinde Kazakistan'ın bağımsızlığı, toprak bütünlüğü ve sınırlarının dokunulmazlığı anayasal güvence altına alınırken; hukuk düzeni, insan sermayesinin geliştirilmesi, sorumlu vatanseverlik, eğitim, bilim ve inovasyon ilk kez stratejik kalkınma hedefleri arasında yer aldı. Anayasada ayrıca kişisel verilerin korunması ve dijital teknolojiler aracılığıyla işlenen bilgilerin güvenliği anayasal hak kapsamına alındı. Böylece vatandaşların dijital alandaki hakları ilk kez açık şekilde güvence altına alınmış oldu. EĞİTİM, ÇEVRE VE BİLİM ANAYASAL GÜVENCEYE KAVUŞTU Yeni düzenleme ile çevrenin korunması hem devletin hem de vatandaşların ortak sorumluluğu olarak tanımlandı. Devlet, ortaöğretime erişimi güvence altına alırken ilk ve ortaokul eğitiminin zorunlu olduğu yeniden vurgulandı. Bilimsel gelişme ve entelektüel kapasitenin artırılması da devletin temel görevleri arasına eklendi. AİLE VE KÜLTÜREL MİRASA VURGU Yeni anayasa, aile kurumuna ilişkin düzenlemeleri de güçlendirdi. Evlilik, kanunlara uygun şekilde yapılan kadın ve erkek arasındaki gönüllü birliktelik olarak tanımlanırken; annelik, babalık ve çocukların korunması devletin sorumluluğu olarak yeniden teyit edildi. Ayrıca kültürel mirasın korunması, millî kültürün desteklenmesi, herkesin ana dilini kullanma ve kültürel geleneklerini yaşatma hakkı ilk kez anayasal ilke hâline getirildi. Anayasa, Kazakistan'ın laik devlet niteliğini korurken din ve devlet işlerinin ayrılığı, hukuk önünde eşitlik ve din özgürlüğü ilkelerini de yeniden güvence altına aldı. Bunun yanında gönüllülük faaliyetleri ile hayırseverlik çalışmaları da devlet tarafından desteklenecek alanlar arasında anayasal statü kazandı. Yeni anayasa, Kazakistan'ın siyasal yapısını yeniden şekillendirirken, devlet kurumlarının işleyişini daha etkin hale getirmeyi, sivil katılımı artırmayı ve temel hak ve özgürlükleri daha güçlü anayasal güvenceler altına almayı hedefliyor.

Rusya'da tırmanan akaryakıt krizi: Hangi ülkelerden benzin ithal edilecek? Haber

Rusya'da tırmanan akaryakıt krizi: Hangi ülkelerden benzin ithal edilecek?

Rusya, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ve bağımsızlığına yönelik topyekûn işgal girişimi ve saldırılarını 24 Şubat 2022 tarihinden bu yana sürdürüyor. Ukrayna ise Rusya topraklarının derinliklerine ve işgal altındaki bölgelere yönelik geniş çaplı askerî operasyonlarını artırarak devam ettiriyor. İşgalci Rus ordusuna yakıt desteği ve lojistik sağlayan askerî hedeflerin imha edilmesi sonucunda Rusya’da tırmanan akaryakıt krizi, günlük hayatı durma noktasına getirdi. Rusya ise çareyi akaryakıt ithalatında aramaya başladı. RUSYA, KAZAKİSTAN'DAN BENZİN İTHAL EDECEK Mİ? “Azattyk” gazetesinin Birleşik Krallık merkezli Reuters haber ajansına dayandırdığı habere göre Rusya'nın hâlihazırda yaklaşık 110 ile 115 bin ton seviyesinde günlük benzin ihtiyacı bulunuyor. Kazakistan'ın Rusya’ya sağlayacağı benzin miktarının ise ülkenin yalnızca bir günlük ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılayabileceği kaydedildi. Moskova'nın Kazakistan'dan yaklaşık 50 bin ton AI-92 tipi benzin satın almak için görüşmeler yürüttüğü daha önce de gündeme gelmiş ancak Astana yönetimi bu iddiayı yalanlamıştı. Öte yandan Kazakistan Enerji Bakanlığı tarafından Reuters'ın sorusuna yönelik verilen yazılı yanıtta, Rus devlet kurumlarından petrol ürünleri alanında yardım talebine ilişkin herhangi bir resmî başvuru alınmadığı bildirildi. Bununla birlikte Bakanlığın, Rus petrolü işleyen Kondensat Rafinerisinden Rusya'ya benzin ihraç edilmesi ihtimalini de değerlendirdiği aktarıldı. Ancak söz konusu ihracatın gerçekleşmesinin, Kazakistan iç pazarında yeterli oranda petrol ürünü bulunmasına ve Tatneft tarafından sağlanan ham madde miktarına bağlı olacağı belirtiliyor. RUSYA, ÇAREYİ HİNDİSTAN’DAN BENZİN İTHAL ETMEKTE BULDU Rusya, ülkedeki akaryakıt krizini hafifletebilmek adına Hindistan'dan benzin satın almaya başladı. AI-95 ve AI-92 tipi benzinlerin ise Rusya’ya Pavlodar Petrokimya Rafinerisi ile Kondensat Rafinerisinden temin edilmesinin planlanlandığı belirtildi. Öte yandan Rusya’nın Ukrayna’yı topyekûn işgal girişimi dolayısıyla Rusya’ya uygulanan yaptırımların, benzin sevkiyatını ve ödeme işlemlerini zorlaştırabileceği hususunda Reuters'a konuşan kaynakların uyarıda bulunduğu aktarıldı. Ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 27 Haziran 2026 tarihinde Ukrayna'ya ait silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) ülkedeki petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar sonucu bazı bölgelerde akaryakıt sıkıntısının meydana geldiğini kabul ederek gerekli tedbirlerin alındığını öne sürmüştü.

Kazakistan'ın nüfusu 20,6 milyona ulaştı Haber

Kazakistan'ın nüfusu 20,6 milyona ulaştı

Kazakistan Ulusal İstatistik Bürosunun açıkladığı verilere göre, ülke nüfusu 1 Haziran 2026 itibarıyla 20 milyon 576 bin kişiye ulaştı. Böylece yılın başından bu yana nüfus yüzde 0,37 oranında arttı. İlk beş aylık dönemde nüfus, sekiz bölgede artış gösterirken bir bölgede değişmedi, diğer bölgelerde ise azaldı. Nüfus artışının ülke ortalamasının üzerinde gerçekleştiği bölgeler sırasıyla yüzde 2,17 ile Astana, yüzde 1,09 ile Şımkent, yüzde 0,94 ile Almatı Bölgesi, yüzde 0,78 ile Almatı kenti ve yüzde 0,54 ile Mangistau Bölgesi oldu. En fazla nüfus kaybı ise yüzde 0,40 ile Ulytau Bölgesi'nde yaşandı. Bunu yüzde 0,36 ile Abay, yüzde 0,33 ile Kuzey Kazakistan, yüzde 0,32 ile Yedisu ve yüzde 0,28 ile Doğu Kazakistan bölgeleri takip etti. Ocak-mayıs döneminde Kuzey Kazakistan, Doğu Kazakistan ve Kostanay bölgelerinde doğal nüfus azalması görüldü. Söz konusu bölgelerde ölenlerin sayısı doğanların sayısını aştı. ŞEHİRLERDE YAŞAYAN NÜFUSUN ORANI YÜZDE 64'E YÜKSELDİ Göç verilerine göre ise yalnızca Astana, Almatı ve Çimkent şehirleri ile Akmola ve Almatı bölgelerinde göç dengesi pozitif gerçekleşti. Diğer tüm bölgelerde ise ayrılanların sayısı gelenlerden fazla oldu. Ülkede şehir nüfusu yılın başından bu yana yüzde 0,64 artarken, kırsal nüfus yüzde 0,10 azaldı. Böylece Kazakistan'da şehirlerde yaşayan nüfusun oranı yüzde 64'e yükseldi.

Dr. Sabir Askeroğlu: Türkiye ve Kazakistan Türk dünyasında birbirini tamamlıyor Haber

Dr. Sabir Askeroğlu: Türkiye ve Kazakistan Türk dünyasında birbirini tamamlıyor

Cihan Özkan QHA/Ankara Uzun yıllardır Rus dış politikası, güvenlik stratejileri, Türk dünyası ve Avrasya jeopolitiği üzerine yoğunlaşan ve Ukrayna-Rusya Savaşı üzerine kitap çalışması yürüten analist Dr. Sabir Askeroğlu, Kazakistan’ın dış politika hamlelerini, Türkiye ile ilişkilerini Kırım Haber Ajansına (QHA) değerlendirdi. Düşünce kuruluşlarında uzman ve stratejist olarak görevler alan Askeroğlu, Kazakistan’ın dış ve güvenlik politikasını, jeopolitik gerçeklikler ile küresel güç mücadelesinin ortaya çıkardığı dönemsel konjonktür üzerine inşa ettiğini belirterek, ülkenin soğuk savaş sonrası küresel ekonomiye entegre olmaya çalıştığını, Rusya’nın yanında ABD ve Çin ile de güvenlik alanında iş birliğini geliştirdiğini kaydetti. “KAZAKİSTAN, DENGE SİYASETİNİ KORUDU” Kazakistan’ın, Türkiye ile askerî teknik ve kültürel alanlardaki ilişkilerine de ayrıca önem verdiğine işaret eden Askeroğlu, “2000'li yıllardan itibaren Rusya ile hem ikili anlaşmalar hem de Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) üzerinden müttefikliğini sürdürürken; Çin ile Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), ABD ile C5+1 Platformu ve Türkiye ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üzerinden ortaklıklarını geliştirmeye devam etti.” dedi. Askeroğlu, Kazakistan’ın kendisini dış yatırımlara açarak ekonomik açıdan cazibe merkezi hâline gelmeye çalıştığını, taraf olduğu uluslararası güvenlik mekanizmalarını herhangi bir aktörün aleyhine kullanmaktan kaçındığını kaydetti. Kazakistan'ın çok yönlü dış politika anlayışı ile büyük güçler arasında denge kurabildiğini vurgulayan Askeroğlu, “Kazakistan, bu dengeyi bugüne kadar büyük ölçüde korumayı başarmıştır.” ifadelerini kullandı. “TÜRKİYE VE KAZAKİSTAN BİRBİRİNİ TAMAMLIYOR” Türk toplulukları ve Türk devletlerinin her birinin Türk dünyasının önemli ve vazgeçilmez bileşenleri olduğunu anımsatan Askeroğlu, Türk devletlerinin kendi aralarındaki ve Ankara ile geliştirdikleri ilişkilerin Türk dünyasının kültürel entegrasyonuna hizmet ettiğini belirtti. Ankara ile Astana arasındaki ilişkilerin bu çerçevede özel bir öneminin olduğunu aktaran Askeroğlu, şu değerlendirmeyi yaptı: Ankara ile Astana arasındaki ilişkiler de bu çerçevede özel bir önem taşımaktadır. Coğrafi konumu ve tarihsel-siyasi geçmişi nedeniyle Türkiye ile Kazakistan, Türk dünyasında birbirini tamamlayan iki önemli aktördür. Benzer durum diğer Türk devletleri için de geçerlidir. Bu nedenle siyasi kültürler arasındaki farklılıklar ve ortak yönler dikkate alınarak stratejik iş birliğinin güçlendirilmesi, daha sağlıklı ve sürdürülebilir sonuçlar doğuracaktır. “RUSYA, TÜRKİSTAN’I ‘ETKİ ALANI’ GÖRÜYOR” Askeroğlu, Kazakistan’ın jeopolitik konumu nedeniyle büyük güçlerin güvenlik politikalarını dikkate almak zorunda olduğunu ifade ederek, “Türkiye'nin bölgedeki etkisini ve bağlarını güçlendirmesi yalnızca Rusya tarafından değil, Çin tarafından da yakından takip edilmektedir. Rusya, Türkistan coğrafyasını kendi ‘etki alanı’ olarak görmekte; Kazakistan'ı ise diğer Türk devletlerinden farklı bir konumda değerlendirerek güney sınırlarının güvenliği açısından hayati önemde kabul etmektedir.” şeklinde konuştu. “RUSYA, TÜRK DEVLETLERİNİN İLİŞKİLERİNDEN RAHATSIZ” Askeroğlu, Rusya’nın resmî millî güvenlik doktrinlerinden yola çıkarak yaptığı değerlendirmede, Rusya’nın yalnızca Kazakistan'ın değil, genel olarak Türkistan coğrafyasındaki devletlerin Türkiye, ABD veya Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik ve stratejik ilişkilerinin kendi ilişkilerinin önüne geçmesinden rahatsızlık duyduğunu kaydetti. “RUSYA, ESKİ KAPASİTESİNE SAHİP DEĞİL” Kazakistan Meclisinin, 17 Haziran 2026'da onayladığı ve kriz durumlarında KGAÖ birliklerinin ülkeye giriş, geçici konuşlanma ve transit geçiş prosedürlerini hızlandıran ve kolaylaştıran kararına değinen Askeroğlu, “KGAÖ'nün son yıllarda zayıflama sürecine girdiği ve Rusya'nın da Ukrayna Savaşı nedeniyle komşu ülkeler üzerinde geçmişte sahip olduğu ölçüde nüfuz kurabilecek kapasiteye sahip olmadığı dikkate alındığında, alınan bu kararın Kazakistan'ın egemen devlet imajını zayıflatacağını düşünmüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

Kazakistan’da yeni dönem: Devlet sistemi yenileniyor Haber

Kazakistan’da yeni dönem: Devlet sistemi yenileniyor

Kazakistan’da 1995 yılında kabul edilen anayasa uyarınca Meclis ile Senato'dan oluşan parlamento sistemi dönemi sona erdi. Ülkede yaklaşık 31 yılın ardından tek meclisli Kurultay sistemine geçildi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, başkent Astana'da düzenlenen son ortak oturumda, yeni anayasal düzen, devlet yönetim sistemindeki değişiklikler ile ülkenin siyasi ve ekonomik dönüşüm sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. Oturumun tarihî bir dönüm noktası olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Tokayev, “Bugün sadece bir yasama dönemini kapatmıyoruz, aynı zamanda bağımsız Kazakistan’ın gelişimindeki bir dönemi tamamlıyor ve devlet tarihimizde yeni bir sayfa açıyoruz.” dedi. TEK MECLİS: KURULTAY Tokayev, yeni anayasanın yarın yürürlüğe gireceğini, devlet yönetim sisteminin köklü şekilde yenileneceğini ve çift meclisli parlamentonun yerini tek meclisli Kurultayın alacağını söyledi. Kazakistan'ın resmî haber ajansı Kazinform ile Anadolu Ajansında (AA) yer alan haberlere göre, Tokayev parlamentonun bağımsız Kazakistan'da devlet kurumlarının güçlendirilmesi, hukuk sisteminin oluşturulması ve piyasa ekonomisine geçiş sürecinde önemli rol oynadığını kaydetti. Son 30 yılda yaklaşık 3 bin 500 yasanın kabul edildiğini vurgulayan Tokayev, bunların yaklaşık yüzde 10'unun milletvekilleri tarafından hazırlandığını ifade etti. Mevcut parlamentonun son yıllarda gerçekleştirilen anayasal reformlarda önemli görev üstlendiğini aktaran Tokayev, son üç yılda anayasa değişiklikleri dahil 300'den fazla önemli yasanın kabul edildiğinin altını çizdi. Kazakistan’da köklü bir reform sürecine girildiğini belirten Tokayev, “Bu, sadece bir başka idari reform olarak görülmemelidir. Bu, ülkemiz için tamamen yeni bir tarihsel dönemin başlangıcını işaret etmektedir; bu dönemde, temelde farklı bir amaç ve anlam taşıyan, eşi benzeri görülmemiş değişiklikler hayata geçirilecektir. Başka bir deyişle, Kazak devletinin yapısını kökten yenilemeyi hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı. YENİ MODELİN TEMELİNDE ÜÇLÜ FORMÜL Tokayev, yeni anayasal modelin temelini "Güçlü Cumhurbaşkanı, Etkin Kurultay, Hesap Verebilir Hükûmet” ilkesinin oluşturacağını ve Kazakistan’ın başkanlık sistemiyle yönetilmeye devam edeceğini bildirdi. Kurultay’ın öncelikli görevleri arasında bürokratik engelleri ortadan kaldırma, yasama sürecindeki hızı ve kaliteyi artırmanın olduğu belirten Tokayev, ulusal mevzuatı dijital ortama “acilen” uyarlamak için yoğun bir şekilde çalışılması gerektiğini kaydetti. Tokayev, tam kapsamlı bir “e-Parlemento” sisteminin kurulması ve geliştirilmesi gerektiğini belirterek, Kazakistan’ın elektronik kamu hizmeti sıralamasında ilk 25 ülke arasında olduğunu ifade etti. Tokayev, yeni dönemde ayrıca anayasal statüye sahip Kazakistan Halk Konseyinin kurulacağını, bu yapının yerel meclisler, kamu konseyleri ve sivil toplum kuruluşlarını tek çatı altında buluşturacağını söyledi. YENİ EKONOMİK MODEL Tokayev, ülkenin ikinci önceliğinin yeni ekonomik modele geçiş olduğunu belirterek, küresel belirsizliklere rağmen Kazakistan’ın dengeli ekonomi politikalarını sürdüreceğini söyledi. Geçen yıl ekonominin yüzde 6,5 büyüdüğünü aktaran Tokayev, Gayrisafi Yurt İçi Hasılanın ilk kez 300 milyar doları aştığını, kişi başına gelirin ise 15 bin dolara yükseldiğini ifade etti. Enflasyonun bu yılın ilk beş ayında yüzde 10,4’e gerilediğini kaydeden Tokayev, yeni bütçe ve vergi düzenlemeleriyle ekonominin yeni bir yapıya kavuştuğunu vurguladı. 2023-2025 döneminde toplam 3,7 trilyon tenge değerinde 540 sanayi projesinin hayata geçirildiğini aktaran Tokayev, gelecek iki yılda yaklaşık 3 trilyon tenge yatırımla 200’den fazla yeni üretim tesisinin faaliyete geçmesinin beklendiğini kaydetti. Tokayev, yeni ekonomik model kapsamında enerji, ulaştırma ve altyapı yatırımlarına öncelik verileceğini, enerji ve kamu hizmetleri sektörlerinin modernizasyonuna yönelik ulusal proje kapsamında bu yıl 1 trilyon tengeyi aşan yatırım yapılacağını bildirdi. “NÜKLEER SANTRAL İNŞAATINA 2027 YILINDA BAŞLANACAK” Kazakistan’ın uranyum üretiminde dünya lideri olduğuna işaret eden Tokayev, ülkesinin ilk nükleer santralinin inşasına 2027 yılında başlanacağını ifade etti. Tokayev, yeni anayasanın yürürlüğe girmesinin ardından Kurultay seçimlerine ilişkin kararnameyi imzalayacağını açıkladı.

Kazakistan ekonomisi ilk kez 300 milyar doları aştı! Haber

Kazakistan ekonomisi ilk kez 300 milyar doları aştı!

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülke ekonomisinin ilk kez 300 milyar doların üzerine çıktığını açıkladı. Astana'da düzenlenen Parlamento'nun ortak oturumunda konuşan Tokayev, Kazakistan'ın yeni bir ekonomik modele geçtiğini belirterek bunun ülkenin stratejik önceliklerinden biri olduğunu söyledi. Küresel ekonomik ve siyasi koşulların her geçen yıl daha da zorlaştığına dikkat çeken Tokayev, buna rağmen Kazakistan'ın dengeli politikalarını sürdürerek istikrarlı şekilde ilerlemeye devam ettiğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Tokayev, ülke ekonomisinin geçen yıl yüzde 6,5 büyüdüğünü belirterek, bu oranın dünya ortalamasının üzerinde olduğunu vurguladı. KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GELİR 15 BİN DOLAR Tokayev, "Kazakistan'ın gayrisafi millî hasılası (GSYH) tarihinde ilk kez 300 milyar ABD dolarını aştı. Kişi başına düşen millî gelir ise 2019'dan bu yana 1,5 kat artarak 15 bin dolara ulaştı." dedi. Kazakistan lideri, yılın ilk beş ayında enflasyonun yüzde 10,4'e gerilediğini de açıkladı. Tokayev ayrıca önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık 3 milyar tengelik yatırımla 200'den fazla yeni üretim tesisinin faaliyete geçirileceğini, bu yatırımların bütçe gelirlerini artıracağını, ileri teknolojilerin kullanımını yaygınlaştıracağını ve yeni istihdam oluşturacağını kaydetti. KAZAKİSTAN PARLAMENTOSU SON ORTAK OTURUMUNU GERÇEKLEŞTİRDİ Kazakistan'ın başkenti Astana'da, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev'in katılımıyla iki kanatlı Parlamentonun son ortak oturumu gerçekleşti. Parlamento tarafından kabul edilen düzenlemeler arasında Cumhurbaşkanlığı Kanunu, Başkent Statüsü Kanunu ve İdari-Territoryal Yapı Kanunu'nda yapılan değişikliklerin yanı sıra Kurultay ve Halk Keneşine ilişkin yeni yasalar da yer aldı. Ayrıca ceza ve idari davaları kapsayan kapsamlı bir af yasası da kabul edildi. 29 Haziran'da gerçekleştirilen son genel kurul oturumuyla birlikte, 1995 yılından bu yana faaliyet gösteren iki kanatlı Parlamento sistemi fiilen sona erdi. Yeni anayasa uyarınca Parlamento'nun görev süresi 1 Temmuz itibarıyla resmen sona erecek. Kazakistan Senatosu Başkanı Maulen Aşimbayev ise ağustos ayında yapılacak seçimlerle birlikte iki kanatlı sistemin yerini tek meclisli Kurultay yapısının alacağını açıkladı. Bu değişiklikle Kazakistan, yaklaşık 30 yıl sonra parlamenter sisteminde köklü bir dönüşüme hazırlanıyor.

Çadırlar kuruldu, kısrak sütü mayalandı, atalar mirası canlandı: Kazakistan'da 35 bin kişilik dev şölen! Haber

Çadırlar kuruldu, kısrak sütü mayalandı, atalar mirası canlandı: Kazakistan'da 35 bin kişilik dev şölen!

Kazakistan'da kültürel mirası yaşatan Kımızmırındık Festivali, 27 Haziran 2026 tarihinde büyük bir coşku ve yoğun katılımla gerçekleştirildi. Almatı bölgesinde düzenlenen etkinlik kapsamında yaklaşık 250 geleneksel Kazak çadırı (yurt) kurulurken, festivale yaklaşık 35 bin kişi katıldı. Ziyaretçilere kımız ikram edilirken, Türk kültürüne ait geleneksel sporlar ve oyunlar sergilendi, el sanatları fuarları düzenlendi, etnokültürel gösteriler ile konserler gerçekleştirildi. Festival, göçebe medeniyetinin kültürel mirasını tanıtan geniş kapsamlı bir şölen havasında geçti. Kımız, Kazaklar başta olmak üzere Kırgızlar, Başkurtlar, Moğollar ve birçok bozkır halkının ortak kültürel mirası arasında yer alıyor. Tarihî ve arkeolojik bulgular, Türkistan bozkırlarında yaşayan göçebe toplulukların kısrak sütünü fermente ederek kımız ürettiğini ortaya koyuyor. İlk kımızın hazırlanışını şenliklerle kutlama geleneği ise "Kımızmırındık" adıyla özellikle Kazak halkının önemli kültürel unsurlarından biri olarak kabul ediliyor. Etkinliğe katılan Kazakistan Cumhurbaşkanı Danışmanı Malik Nurjanulı, yaptığı konuşmada ata mirasının korunmasının önemine vurgu yaptı. Nurjanulı, "Kazak bozkırındaki her gelenek ve görenek, milletimizin kimliğini yansıtan paha biçilmez bir değerdir. Atalarımızdan miras kalan bu kültürel mirası korumak, çağın gereklerine uygun şekilde geliştirmek ve dünyaya tanıtmak hepimizin ortak sorumluluğudur." ifadelerini kullandı. Kımız üretiminde yeni teknolojilerin kullanılmaya başlandığını belirten Nurjanulı, "Bugün bu mirasa sahip çıkarak millî değerlerimizi modern şartlara uygun biçimde geliştiriyoruz. Kımız üretiminde yeni teknolojiler kullanılmakta, ürünün işlenmesi, muhafazası ve pazarlanması alanlarında önemli ilerlemeler kaydedilmektedir. Bu, gelenek ile yeniliğin uyum içinde buluştuğunun açık bir göstergesidir. Kımızmırındık gibi anlamlı festivaller halkımızın millî ruhunu güçlendirmeye, milli bilinci pekiştirmeye ve Kazakistan'ın kültürel zenginliğini dünyaya tanıtmaya devam edecektir." dedi. Kımızmırındık geleneğinin temelini oluşturan Kazak at yetiştiricilerinin geleneksel ilkbahar ritüelleri, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi'nde yer alıyor. Ancak Kımızmırındık Festivali, ayrı bir kültürel miras unsuru olarak henüz UNESCO tarafından kayıt altına alınmadı. Buna rağmen festival, Kazak bozkırında yüzyıllardır yaşatılan millî geleneklerin en önemli sembollerinden biri olmayı sürdürdü. Uzmanlar, etkinliğin yalnızca geçmişi anmakla kalmadığını, aynı zamanda göçebe medeniyetinin kültürel sürekliliğini ve canlılığını da yansıttığını belirtti. Bu yıl dördüncüsü düzenlenen festivale Kazakistan'ın farklı bölgelerinden gelen ziyaretçilerin yanı sıra Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Karakalpakistan Cumhuriyeti'nden heyetler katıldı. Turistlerin de yoğun ilgi gösterdiği Kımızmırındık Festivali, yalnızca Kazakistan'ın değil, bütün Türk dünyasının göçebe kültürünü uluslararası alanda tanıtan önemli etnokültürel platformlardan biri olarak öne çıktı. Genç kuşakları millî kökleriyle buluşturan etkinlik, unutulmaya yüz tutmuş geleneklerin yaşatılmasına da katkı sağladı.

Kırgızistan ve Kazakistan'dan ortak insan hakları hamlesi Haber

Kırgızistan ve Kazakistan'dan ortak insan hakları hamlesi

Kırgızistan ile Kazakistan, vatandaşlarının haklarının korunmasına yönelik iş birliğini genişletiyor. İki ülkenin ombudsmanları, hak ihlallerine ilişkin bilgi paylaşımını hızlandıracak ve ortak denetim mekanizmaları oluşturacak yeni bir anlaşmaya imza attı. KIRGIZİSTAN VE KAZAKİSTAN VATANDAŞLARININ HAKLARINI BİRLİKTE KORUYACAK Kırgızistan Ombudsmanı Camilya Camanbayeva ile Kazakistan İnsan Hakları Komiseri Artur Lastayev, 2022 yılında imzalanan İş Birliği Mutabakat Zaptı'na ilişkin değişiklik protokolünü imzaladı. Kırgızistan Ombudsmanlık Kurumundan yapılan açıklamaya göre, güncellenen anlaşma kapsamında taraflar, vatandaş haklarının ihlaliyle ilgili bilgileri hızlı şekilde paylaşmaya ve mağduriyetlerin giderilmesi için karşılıklı destek vermeye devam edecek. ORTAK DENETİM ZİYARETLERİ DÜZENLENECEK Yeni düzenleme çerçevesinde iki ülkenin insan hakları kurumları ortak toplantılar, karşılıklı izleme ziyaretleri ve çeşitli etkinlikler düzenleyerek temel hak ve özgürlüklerin korunması için koordinasyonu artıracak. Tarafların özellikle sınır ötesi meselelerde vatandaşların haklarının korunmasına yönelik daha etkin mekanizmalar geliştirmeyi hedeflediği belirtildi. 2025'TE İKİ BAŞVURU YAPILDI Açıklamada, 2025 yılı içerisinde Kırgızistan Ombudsmanlık Kurumuna Kazakistan vatandaşları tarafından iki ayrı başvuru yapıldığı bilgisi de paylaşıldı. Yetkililer, güncellenen iş birliği mekanizmasının her iki ülke vatandaşlarının haklarının daha hızlı ve etkili şekilde korunmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.