İşgal altındaki Kırım'daki antik kent, UNESCO Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'nde!
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha, 19-29 Temmuz 2026 tarihlerinde Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen UNESCO Dünya Mirası Komitesinin 48. oturumunda, işgal altındaki Ukrayna'ya bağlı Kırım Yarımadası'nda bulunan Antik Taurik Hersones Kenti ve Kariyesi'nin Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alındığını duyurdu.
Sıbiha, kararı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, Rus işgali altındaki Kırım'da bulunan kültürel miras alanının Rus işgal yönetimi tarafından sürekli tehdit edildiğini, zarar gördüğünü ve tahrip edildiğini ifade etti.
Bakan Sıbiha açıklamasında kararda ayrıca, işgal altındaki Kırım'dan yasa dışı yollarla çıkarılan kültür varlıklarının kaçakçılığının önlenmesi amacıyla uluslararası toplumun iş birliğini güçlendirmesi çağrısında bulunulduğunu bildirdi.
Sıbiha, “Dünya Mirası Komitesi üyelerine ve UNESCO'ya Ukrayna'nın yanında durdukları için teşekkür ediyorum.” dedi.
ANTİK TAURİK HERSONES KENTİ VE KARİYESİ
Antik Taurik Hersones Kenti ve Kariyesi, Karadeniz'in kuzey kıyısında, hâlihazırda Kırım'ın güneybatısındaki Herakleia Yarımadası'nda yer alan ve MÖ 5. yüzyılda Dor Yunanları tarafından kurulan antik bir kent ile ona bağlı tarım arazilerinden oluşan kültürel miras alanıdır.
2013 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan alan, antik kentin kalıntılarının yanı sıra eşit büyüklükte yüzlerce dikdörtgen tarım alanından oluşur. Bu arazilerde üretilen üzümlerden elde edilen şaraplar, kentin en önemli ihraç ürünlerinden biri oldu ve Hersones, MS 3. yüzyılda Karadeniz'in en önemli şarap üretim merkezlerinden biri olarak öne çıktı.
Antik kentte kamu yapıları, konut mahalleleri, erken Hristiyanlık dönemine ait anıtlar, Taş ve Tunç Çağı yerleşimleri, Roma ve Orta Çağ surları ile su temin sistemlerinin kalıntıları günümüze ulaştı. Alan, yaklaşık iki bin yıl boyunca Yunan, Roma ve Bizans dünyası ile Karadeniz'in kuzeyindeki halklar arasında ticaret ve kültürel etkileşimin önemli merkezlerinden biri oldu.
UNESCO, alanı özellikle kültürler arası etkileşimi yansıtması ve antik döneme ait planlı tarım arazileri ile kent organizasyonunu günümüze kadar koruyan seçkin bir kültürel peyzaj örneği olması nedeniyle Dünya Mirası Listesi'ne dâhil etmişti.
Alan, Ukrayna'nın kültürel miras mevzuatı kapsamında en üst düzey koruma statüsüne sahip olsa da kıyı erozyonu, kontrolsüz kentsel gelişim ve altyapı projeleri nedeniyle tehdit altında bulunuyor. UNESCO, özellikle Akyar (Sivastopol) çevresindeki yapılaşmanın antik peyzajın bütünlüğünü olumsuz etkilediğini vurgulamaktadır.
“İŞGALCİ YÖNETİM GERİ DÖNÜLMEZ BİR TAHRİBAT YARATTI”
Öte yandan Ukrayna heyetinin UNESCO Dünya Mirası Komitesinin 48. oturumunda sunduğu resmî raporda, Antik Taurik Hersones Kenti ve Kariyesi'nin, Kırım'ın Ukrayna devletinin fiili kontrolü dışında kalan bölümünde bulunduğunu ve Rus işgal yönetiminin gerçekleştirdiği izinsiz kazılar, büyük ölçekli inşaat projeleri ile eserlerin taşınması nedeniyle Dünya Mirası alanının üstün evrensel değerinin ciddi tehdit altında olduğunu bildirildi.
Rapora göre Rus işgal yönetimi tarafından gerçekleştirilen izinsiz müdahaleler, alanın bütünlüğüne ve özgünlüğüne geri dönülemez zararlar verdi.
Ukrayna, Rusya'nın işgalci güç olarak uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, UNESCO kararlarına rağmen alanda geri döndürülemez tahribat gerçekleştirdiğini belirtti. Raporda ayrıca Kırım'ın uluslararası hukuk uyarınca Ukrayna toprağı olmaya devam ettiği vurgulandı.
Raporda, Rus işgal yönetiminin yürüttüğü izinsiz kazılar, yeni yapılaşmalar ve eserlerin Rusya'ya taşınmasının, alanın korunmasını ciddi biçimde tehlikeye attığı belirtilerek, bu nedenle Antik Taurik Hersones Kenti ve Kariyesi'nin Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınması sürecinin başlatıldığı ifade edildi.
