Ukrayna istihbaratı, Kırım’daki yasa dışı kazılara katılan Rus arkeologların bilgilerini paylaştı!

Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü (HUR), Rusya’nın işgali altındaki Kırım’da yürütüldüğü belirtilen yasa dışı arkeolojik çalışmalara katıldığı bildirilen beş kişinin bilgilerini ve kazılar sırasında ele geçirildiği belirtilen 14 Ukrayna kültürel varlığına ilişkin verileri yayımladı.

Veriler, HUR’un War&Sanctions portalında “Çalınan Miras” bölümünde yayımlandı. HUR, 2020-2021 yıllarından itibaren Rusya’nın Kırım’daki Antik Taurik Hersones Kenti ve Kariyesi’nde geniş kapsamlı arkeolojik çalışmalar yürüttüğünü bildirdi. Antik Taurik Hersones Kenti ve Kariyesi 19-29 Temmuz 2026 tarihlerinde Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen UNESCO Dünya Mirası Komitesinin 48. oturumunda UNESCO Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştı.

Söz konusu çalışmaların Rusya’nın “Yeni Hersones” projesi kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Proje kapsamında Temmuz 2024’te Hersonesos bölgesinde tarih ve arkeoloji parkı ile müze ve ibadet kompleksi açılmıştı.

İNŞAAT ÇALIŞMALARI ARKEOLOJİK TABAKAYA ZARAR VERDİ

Ukrayna istihbaratı, kompleksin inşası sırasında tarihi ve arkeolojik alanın dokusuna müdahale edildiğini ve inşaat çalışmalarının kültürel tabakanın bir bölümünde ciddi hasara ve tahribata yol açtığını bildirdi.

HUR tarafından proje ile bağlantılı olduğu belirtilen kişiler arasında Rusya Bilimler Akademisi Maddi Kültür Tarihi Enstitüsü Kurtarma Arkeolojisi Merkezi Direktörü Natalya Solovyova, “Benim Tarihim” isimli İnsani Bilimler Destek Vakfı Direktörü İvan Yesin, işgalci yönetimin Akyar (Sivastopol) kentinin sözde vali yardımcısı Maksim Jukalov ve “Donetsk Devlet Üniversitesi” Dünya Tarihi Bölümü Profesörü Larisa Şepko yer aldı.

HUR ayrıca Rusya Bilimler Akademisi Maddi Kültür Tarihi Enstitüsü Antik Kültür Tarihi Bölümü’nde görev yapan araştırmacı Nadejda Milihina’nın da bilgilerini yayımladı. Ukrayna istihbaratı, Milihina’nın Rus arkeolog Aleksandr Butyagin’in yardımcısı olarak Kırım’ın işgal altındaki bölgelerinde Devlet Ermitaj Müzesi tarafından yürütülen Mirmekion arkeoloji kazısına katıldığını belirtti.

BUTYAGİN HAKKINDA SORUŞTURMA

HUR, Rus arkeolog Aleksandr Butyagin hakkında da daha önce soruşturma başlatıldığını hatırlattı. Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Akyar Savcılığı, 2024 yılında Butyagin’i kültürel miras alanının kasten ve yasa dışı şekilde kısmen tahrip ettiğini bildirerek suçlama yöneltmişti.

Ukrayna makamlarına göre suçlama 2026 yılında değiştirilerek “savaş hukuk ve teamüllerinin ihlali” kapsamında değerlendirildi.

Butyagin, 2025 yılının sonunda Polonya’da gözaltına alınmış, Nisan 2026’da ise Polonya tarafından serbest bırakılarak esir takası kapsamında Rusya’ya teslim edilmişti.

MİRMEKİON’DAN 14 KÜLTÜREL VARLIĞI ELE GEÇİRDİ

HUR ayrıca Mirmekion antik kentinde gerçekleştirilen söz konusu arkeolojik çalışmalar sırasında ele geçirildiği ve Ukrayna’dan götürüldüğü belirtilen 14 kültürel varlığa ilişkin bilgileri de yayımladı.

Bunlar arasında Bosporos Krallığı kralı Sauromates II dönemine ait, MS 180-196 yılları arasına tarihlenen bir sikke ile MÖ 370-350 yıllarına tarihlenen siyah sırlı, tek kulplu bir kantharosun bulunduğu bildirildi.

Ukrayna istihbaratı, daha önce de Rus arkeologların işgal altındaki Ukrayna topraklarında gerçekleştirdiğini belirttiği yasa dışı kazılar, kültürel varlıkların ülkeden çıkarılması ve tarihsel anlatının çarpıtılmasıyla bağlantılı kişilere ilişkin bilgiler yayımlamıştı.