Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskıy 20 maddelik barış planı taslağını açıkladı!
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy (Volodimir Zelenski), Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik 20 maddelik bir belge taslağını ilk kez 23 Aralık 2025 tarihinde kamuoyuna sundu. Zelenskıy, söz konusu metni Ukrayna, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Avrupa ve Rusya arasında hazırlanması öngörülen “çerçeve” ya da “temel belge” olarak nitelendirdi.
Zelenskıy, taslağın birçok maddesinin Ukrayna ile ABD’nin ortak vizyonunu yansıttığını, bazı başlıklarda ise ABD tarafının yaklaşımının öne çıktığını belirtti. Bazı maddelerin ise hâlen revizyon ve mutabakata ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
DONESTSK VE ZAPARİJJYA NÜKLEER SANTRALİ GÜNDEMDE
Ukrayna Cumhurbaşkanı ayrıca, Donetsk bölgesindeki topraklar ve Zaporijjya Nükleer Santrali konularında ABD ile henüz ortak bir tutumun oluşmadığını söyledi. Ayrıca belgede Ukrayna’nın NATO üyeliği hedeflerine yer verilmediği belirtildi. Öte yandan Zelenskıy, Ukrayna'nın NATO ile entegrasyonu sürecinden vazgeçmeyeceklerinin altını çizdi.
DONETSK BÖLGESİNDE SERBEST EKONOMİK BÖLGE Mİ OLUŞTURULUYOR?
Zelenskıy, ABD'nin önerdiği barış planına göre, Donetsk bölgesinin "bir kısmında" serbest ekonomik bölge oluşturmak için görüşmelerin sürdüğünü aktardı.
Ülkesine uygun güvenlik garantilerin sağlanması durumunda bu konuyu değerlendirebileceklerini belirten Zelenskıy, "Ukrayna için güvenlik garantileri sağlandıktan sonra taraflar, Donetsk bölgesinin bir kısmında serbest ekonomik bölgesi oluşturma olasılığını değerlendirebilir." dedi.
UKRAYNA VE RUS BİRLİKLERİNİN GERİ ÇEKİLMESİ BEKLENİYOR
Zelenskıy, söz konusu serbest ekonomik bölgenin oluşturulması hâlinde, Ukrayna birliklerinin bu alandan belli bir mesafede geri çekilmesi durumunda Rus ordusunun da geri çekilmesi gerekeceğini belirterek bu tür bir kararın alınması için Ukrayna ile ABD ve Rusya arasında ayrı bir anlaşmanın yapılması gerekeceğini kaydetti.
Buna karşın Zelenskıy, diğer maddelerin büyük çoğunluğunda tarafların önemli ölçüde yakınlaştığını ve genel çerçevede konsensüsün büyük ölçüde sağlandığını vurguladı.
Zelenskıy, Ukrayna, ABD ve Avrupa arasında üçlü bir güvenlik garantisi taslağının, ayrıca Ukrayna ile ABD arasında ikili bir güvenlik garantisi anlaşmasının hazırlandığını açıkladı. Kıyiv ile Vaşington (Washington) arasında hazırlanan bir diğer belgenin ise ekonomik iş birliğine odaklandığını ve bu metnin “Ukrayna’nın refahı için yol haritası” olarak tanımlandığını belirtti.
BELGELER MOSKOVA’YA İLETİLECEK
“Belgelerin nihai hâle getirilmesi konusunda önemli ilerleme kaydettik.” diyen Zelenskiy, 20 maddelik taslağın 24 Aralık’ta ABD tarafından Moskova’ya iletilmesinin beklendiğini söyledi.
BARIŞ MÜZAKERELERİNDE ÜZERİNDE ÇALIŞILAN 20 MADDE
Ukrayna Cumhurbaşkanı, barış müzakerelerinde üzerinde çalışılan 20 maddeyi şöyle sıraladı:
"1- Ukrayna'nın egemenliğinin teyidi.
2- Rusya ve Ukrayna arasında saldırmazlık anlaşması ve ateşkes hattı boyunca durumun izlenmesi için bir mekanizma oluşturulması.
3- Ukrayna için güvenilir güvenlik garantileri.
4- Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin sayısı barış zamanında 800 bin personelle sınırlandırılması.
5- ABD, NATO ve Avrupa, Ukrayna'ya Kuzey Atlantik İttifakı'nın 5. maddesine benzer güvenlik garantileri sağlaması. Rusya'nın Ukrayna'ya saldırması durumunda, silahlı bir karşılık verilecek ve Moskova'ya karşı yaptırımların yeniden uygulanması.
6- Rusya'nın, Avrupa ve Ukrayna'ya yönelik saldırmazlık politikasını resmileştirmesi.
7- Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılım tarihinin belirlenmesi ve Kıyiv'e Avrupa pazarına kısa vadeli erişim sağlanması.
8- Ukrayna için küresel kalkınmaya yönelik güçlü bir paket öngören bu barış planının, ayrı bir yatırım anlaşmasında tanımlanması ve özellikle yatırım için kalkınma fonu, doğal gaz altyapısının geliştirilmesi, bölgelerin yeniden yapılandırılması, maden ve doğal kaynakların çıkarılması konularını içermesi.
9- Ukrayna'nın yeniden inşası için 800 milyar dolar fon sağlanması.
10- ABD ile serbest ticaret anlaşmasının sonuçlandırılması sürecinin hızlandırılması.
11- Ukrayna'nın nükleer silahsız statüsünün güvence altına alınması.
12- ABD, Zaporijjya Nükleer Santrali'nin Rusya, Ukrayna ve ABD tarafından ortaklaşa yönetilmesini ve kar paylarının eşit olarak dağıtılmasını öneriyor. Ukrayna, Rusya'nın katılımını reddetmektedir, henüz bir uzlaşıya varılmamıştır.
13- Ukrayna ve Rusya, okullarda farklı kültürlere hoşgörüyü teşvik eden eğitim programları uygulamayı taahhüt etmektedir.
14- Anlaşmanın kabul edildiği tarih itibarıyla Donetsk, Luhansk ve Zaporijjya ile Herson bölgelerinde, birliklerin konuşlandırıldığı hat boyunca ateşkesin sağlanması.
Rusya, birliklerini Dnipropetrovsk, Mıkolayiv (Mykolaiv), Sumi ve Harkiv bölgelerinden çekmelidir. Ukrayna, Rus ordusunun Donbas'tan çekilmesinde ısrar ederken ABD, orada serbest bir ekonomik bölge oluşturulmasını önermektedir.
15- Bölgesel anlaşmalar üzerinde mutabık kalındıktan sonra Rusya ve Ukrayna, bunları zorla değiştirmemeyi taahhüt etmektedir.
16- Rusya, Ukrayna'nın Dnipro Nehri ve Karadeniz'i ticari faaliyetler için kullanmasını engellemeyecektir; Kinburn Yarımadası askerden arındırılacaktır.
17- Bir insani yardım komitesi kurulacak, savaş esirleri "herkes için herkes" esasına göre takas edilecek, çocuklar ve siyasi tutuklular da dâhil olmak üzere siviller geri verilecektir.
18- Ukrayna, anlaşma imzalandıktan sonra en kısa sürede seçim yapmalıdır.
19- Anlaşmanın uygulanması, ABD Başkanı Donald Trump başkanlığındaki bir konsey tarafından garanti altına alınacaktır. İhlaller için yaptırımlar uygulanacaktır.
20- Tüm taraflar, bu anlaşmayı kabul ettikten sonra derhal tam bir ateşkes yürürlüğe girecektir."
