Çekya Haberleri - Son Dakika Çekya Haber Güncel Gelişmeler

16 yıllık iktidar riskte: Rus yanlısı Orban için tehlike çanları

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, 12 Nisan’da yapılacak genel seçimlerde 16 yıllık iktidarının en zorlu sınavıyla karşı karşıya. Anketler, Orban’ın ilk kez ciddi bir yenilgi riskiyle karşı karşıya olduğunu gösterirken, seçim sürecinde dış politika belirleyici başlık haline geldi. Özellikle Orban’ın Rusya’ya yakın tutumu ve Avrupa Birliği (AB) ile yaşadığı gerilimler, seçimin yönünü belirleyebilecek temel faktörler arasında görülüyor. 2010’dan bu yana iktidarda olan ve ülkesini "illiberal demokrasi" rotasına sokan Orban için bu seçim, sadece bir hükûmet değişimi değil, kurduğu rejimin ve Moskova ile ördüğü stratejik bağların geleceği açısından kritik bir dönemeç. MUHALEFET ANKETLERDE ÖNDE Muhalefetin önde götürdüğü çoğu anket, AB üyeleri içinde iktidarını en uzun süre koruyan lider olan Orban'ın ilk kez bu ölçekte bir yenilgi riskiyle karşı karşıya bulunduğu değerlendirmeleri yapılmasına neden oluyor. 21 Research Center tarafından 23-28 Mart'ta yapılan ankete göre, Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi kararlı seçmenler arasında yüzde 56 destek alırken, Orban'ın Fidesz Partisi yüzde 37'de kaldı. Zavecz Research'in aynı dönemde yayımladığı bir başka ankette ise Tisza'nın yüzde 51, Fidesz'in yüzde 38 seviyesinde olduğu görüldü. Nezopont Enstitüsünün şubat ayında yaptığı ankete göre de Fidesz yüzde 46, Tisza yüzde 40 oy alıyor. Ülkede yapılan anketlerin ortalamasına bakıldığında ise, Magyar liderliğindeki Tisza'nın, Fidesz'i geçmesi öngörülüyor. DIŞ POLİTİKA SEÇİMİN ANA GÜNDEMİNİ OLUŞTURUYOR Orban, Avrupa'nın Rus enerjisine olan ihtiyacının göz ardı edilemeyeceğini savunurken, AB'yi Ukrayna'daki savaşı sürdürmeye çalışmakla suçluyor. Macaristan, özellikle Ukrayna-Rusya Savaşı konusunda izlediği politika nedeniyle AB içinde en fazla eleştirilen ülkelerden biri haline geldi. Budapeşte yönetimi, AB'den Ukrayna'ya sağlanan mali ve askeri destek ile Rus enerjisine yönelik yaptırımları bloke ederek Brüksel'e sık sık cephe alıyor. Orban hükûmeti, son olarak AB'nin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk kredisini veto etti. Budapeşte yönetimi bu kararına gerekçe olarak, Drujba boru hattı üzerinden Macaristan'a gelen petrol akışına yönelik kısıtlamayı gösterdi. Birçok AB ülkesinin lideri, Orban'ı "Rusya yanlısı" bir politika izlemekle eleştirirken, Macaristan'ın AB'de karar alma süreçlerini zorlaştıran bir aktör haline geldiğini söylüyor. MAGYAR: MACAR HALKI ÜLKENİN BİR RUS UYDUSU OLMASINI İSTEMİYOR Muhalefetin lideri Peter Magyar, seçimleri yalnızca bir iktidar yarışı değil, aynı zamanda Macaristan’ın yönünü belirleyecek bir “referandum” olarak nitelendiriyor. Orban'ın karşısındaki en güçlü aday olan Magyar, AB ile ilişkilerin güçlendirilmesini, Macaristan'ın "Batı ile daha uyumlu" ve Rusya ile "daha pragmatik" bir dış politikaya dönmesi gerektiğini savunuyor. Uzun yıllar Fidesz içinde yer alan Magyar, 2024'te yaşanan siyasi kriz sonrası partiden ayrılarak kısa sürede muhalefetin en önemli figürü haline geldi. Magyar, Macar halkının büyük bölümünün AB ve NATO üyeliğini ülkenin güvenliği ve refahı açısından temel gördüğünü belirterek, "Macar halkı ülkenin bir Rus uydusu olmasını istemiyor." dedi. Orban'ın yeniden kazanması halinde AB ile gerilimin devam etmesi beklenirken, seçimin muhalefetin zaferiyle sonuçlanması durumunda ise Macaristan'ın AB ile ilişkilerinde normalleşme sürecine girilebileceği öngörülüyor. SEÇİMİN SONUCU AVRUPA SİYASETİ İÇİN KRİTİK Orban, yalnızca Macaristan'da değil, "Avrupa'yı Yeniden Büyük Yap" (Make Europe Great Again) sloganıyla Avrupa'da da sağın öne çıkan isimlerinden biri. ABD Başkanı Donald Trump'ın, seçimde destek verdiğini duyurduğu Orban'a, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de 7-8 Nisan'da Budapeşte'yi ziyaret ederek destek vermesi bekleniyor. Öte yandan Ukrayna'daki savaşın başlamasından bu yana Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile birçok kez bir araya gelen Orban'ın liderliğindeki Macaristan, Moskova yönetimiyle de arası en iyi olan AB ülkesi konumunda bulunuyor. Budapeşte'de düzenlenen Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı'na (CPAC) video mesajla katılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Orban'ın "güvenlik, emniyet ve istikrarı" temsil ettiğini belirterek, seçimlerde ona destek verdiğini açıkladı. Avrupa'nın farklı ülkelerinden sağ ve aşırı sağ partilerin liderleri de Budapeşte'deki konferansta Orban'a destek mesajları verdi. Macaristan seçimlerinde olası iktidar değişimi, özellikle AB içerisinde kırılma yaşanabileceğine işaret ediyor. Ukrayna'ya mali ve askeri destek fonları ile Rusya'ya yönelik yaptırımları veto eden Orban yönetiminin değişmesi, AB içerisinde Brüksel'in politikalarına karşı çıkan cephenin zayıflayabileceği ve Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk AB kredisinin onaylanması ihtimalini ortaya çıkarıyor. İktidar değişimi ayrıca, göç, millî egemenlik, Ukrayna'ya sağlanan destek, Rusya'ya yönelik yaptırımlar, enerji ve iklim politikaları gibi başlıklarda AB yönetimine eleştirel yaklaşımı da etkileyebilir. Bu başlıklarda Slovakya Başbakanı Robert Fico ve Çekya Başbakanı Andrej Babis ile benzer görüşlere sahip Orban'ın iktidardan uzaklaşması, AB'ye eleştirel yaklaşan bu çizgiyi zayıflatabileceği yorumlarının yapılmasına neden oluyor.

Çekya’dan Slovakya’ya Druzhba üzerinden ters akışla sınırlı petrol teklifi

Çekya, Ukrayna’daki saldırı nedeniyle batı yönlü akışın kesildiği Druzhba petrol boru hattı üzerinden Slovakya’ya doğu yönlü ters akışla sınırlı miktarda petrol tedarik etmeyi teklif etti. Çekya Ekonomi Bakanı Karel Havlicek, Reuters’a yaptığı açıklamada Slovakya’ya “belirli küçük bir miktarın” derhâl sağlanabileceğini, ancak daha yüksek hacimler için teknik düzenlemeler gerektiğini belirtti. Havlicek, bu konuyu Slovakya Başbakanı Robert Fico ile görüştüğünü ifade etti. Bakan Havlicek, “Teknik ve yatırım hazırlıklarına hemen başlamaya hazırız. Daha büyük hacimli tedarik bir yıl içinde mümkün olabilir.” dedi. Çekya, alternatif bir güzergâhı genişlettikten sonra geçen yıl Druzhba üzerinden Rus petrolü alımını durdurmuştu. Prag yönetimi daha önce hattın Çekya bölümünde ters akışın teorik olarak mümkün olduğunu dile getirmişti. HIRVATİSTAN RUS PETROLÜNÜ İSTEMEDİ Slovakya ve Macaristan ise Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından da Rus enerji alımlarını sürdürdü. Ancak Ukrayna’nın 27 Ocak’ta Rus saldırısının boru hattı altyapısını hedef aldığını açıklamasının ardından Ukrayna üzerinden geçen Druzhba hattındaki petrol akışı durdu. Macaristan ve Slovakya, alternatif olarak Rus deniz yoluyla taşınan petrolün Hırvatistan limanları ve boru hattı üzerinden sevk edilmesine izin verilmesini talep etti. Hırvatistan ise salı günü yaptığı açıklamada sevkiyat kapasitesini artırabileceğini, ancak bunun Rus petrolü olmaması gerektiğini bildirdi. BORU HATTINI RUSYA VURDU Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, 27 Ocak’tan bu yana Doğu Avrupa’ya petrol akışının durmasının, Rusya’nın Ukrayna’daki bir boru hattına düzenlediği saldırıdan kaynaklandığını açıkladı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha yaptığı açıklamada, yanan Druzhba Boru Hattı altyapısına ait olduğunu belirttiği bir fotoğrafı yayımladı. Sıbiha, Macaristan’ın olayla ilgili iki hafta boyunca kamuoyu önünde açıklama yapmamasını eleştirerek sorumluluğun Rusya’da olduğunu söyledi. RUS YANLISI YÖNETİMLER YAPTIRIMLARA KARŞI ÇIKIYOR Macaristan ve Slovakya, Rus boru hattı petrolüne yönelik AB yaptırımlarından muafiyet kapsamında bulunuyor. Her iki ülke de Rus petrol ve gazına bağımlı yapıları nedeniyle, Moskova’nın Ukrayna’daki savaşını finanse eden enerji gelirlerini kesmeyi amaçlayan AB girişimlerine karşı çıkıyor. Avrupa Komisyonu Sözcüsü, Brüksel’in Macaristan, Slovakya ve Hırvatistan ile yakın temas hâlinde olduğunu ve Druzhba hattındaki akışın 27 Ocak’tan bu yana durduğunu teyit etti.

Çek girişimiyle Ukrayna’ya 4,4 milyon mühimmat

Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel, Çek girişimi kapsamında Ukrayna’ya bugüne kadar 4,4 milyon adet büyük kalibreli mühimmat sevk edildiğini açıkladı. Pavel, odkryto.cz internet sayfasına verdiği röportajda, Çek savunma yetkilileri ve silah şirketlerinin dünya genelinde 155 mm ve diğer büyük kalibreli mühimmatları tedarik ederek, Almanya, Danimarka ve Hollanda başta olmak üzere bağışçı ülkelerin finansmanıyla Ukrayna’ya ulaştırdığını belirtti. Eski bir üst düzey NATO yetkilisi olan Pavel, “Girişimin başlatılmasından bu yana Ukrayna’ya yaklaşık 4,4 milyon adet büyük kalibreli mühimmat ulaştırıldı. Bu mühimmat rezervi olmadan Ukrayna Silahlı Kuvvetleri savunmayı etkin şekilde sürdüremezdi.” ifadelerini kullandı. 2 MİLYONU 2025 YILINDA GÖNDERİLDİ Pavel, teslim edilen mühimmatın yaklaşık 2 milyonunun geçen yıl gönderildiğini söyledi. Söz konusu rakam, NATO’nun aralık ayında yaptığı 1,8 milyonluk tahminin biraz üzerinde bulunuyor. Çek yetkililer, son iki yılda bağışçı ülkelerin söz konusu girişim için milyarlarca avro kaynak sağladığını açıklamıştı. Öte yandan, Başbakan Andrej Babiš liderliğindeki yeni Çek hükûmeti, aralarında Rusya’ya yakın söylemleriyle bilinen aşırı sağcı SPD’nin de bulunduğu koalisyon ortaklarıyla birlikte girişimi sonlandırmayı değerlendirmişti. Ancak Pavel ve müttefiklerinin baskısı üzerine planın sürdürülmesine karar verildi. Hükûmet, buna karşın mühimmat alımları için ulusal bütçeden kaynak aktarılmayacağını duyurdu. Geçen hafta bir NATO yetkilisi, girişim kapsamında daha fazla kaynağa ihtiyaç duyulduğunu belirterek, taahhüt edilen finansmanın 1,4 milyar avro seviyesinde kaldığını, hedefin ise 5 milyar avro olduğunu ifade etmişti.

Çekya'dan "Putin'e anlamlı hediye"

İşgalci Rusya, Ukrayna'daki kritik altyapı tesislerine ve sivillere yönelik saldırılarına son hız devam ederken, Ukrayna müttefiki ülkeler sivillerin yardımına koşuyor. Çekya'da bir girişim, Rus saldırıları nedeniyle yaşanan elektrik kesintilerinin ardından başkent Kıyiv'deki sivillere jeneratör teslim edilmesi için çalışmalar başlattı. "Putin'e Hediye" girişimi kapsamında ısıtmasız kalan Ukraynalılara jeneratör göndermek için 627 bin avro toplandı. 21 Ocak 2026 tarihi itibarıyla başlatılan kampanya hakkında bilgi veren "Putin'e Hediye" Girişimi Başkanı Martin Ondracek, 2 saatte bir milyon Çek kronu (yaklaşık 41 bin avro), son 24 saat içinde ise 53 bin avro toplandığını kaydederek, "Bağış toplama kampanyamız çok güçlü bir ivme kazanıyor." dedi. Son verilere göre ise yaklaşık 10 bin 131 bağışçının toplamda 627 bin avro bağışladığı aktarıldı. BAĞIŞ KAMPANYASI DEVAM EDİYOR Bağış kampanyasının devam ettiği belirtilen açıklamada jeneratör teslimatının yapılmayacağı, bunun yerine Kıyiv'deki ortaklara fon tahsis edileceği bildirildi.

Çekya'dan parlamento başkanı adına Ukrayna'ya özür mektubu

Çekya Temsilciler Meclisi Başkanı Tomio Okamura'nın Rus saldırıları altındaki Ukrayna karşıtı açıklamaları ülkenin gündemine oturdu. Bu nedenle Semnevice köyünün muhtarı ve aynı zamanda öğretmen olan Antonin Kolarz, özür dileyen açık mektup kampanyası başlattı. Ukrayna'nın Prag Büyükelçisi Vasıl Zvaryç'e hitaben yazılan mektupta, Ukrayna'yı eleştiren açıklamaların gerçeklerle ve dayanışma ilkeleriyle çeliştiği vurgulandı. Mektupta, "Tomio Okamura'nın söylediği ve gerçeklerle, tarihi deneyimlerle ve insanlığın, dayanışmanın ve sorumluluğun temel ilkeleriyle doğrudan çelişen sözler için sizden özür dileme ihtiyacı hissediyorum." ifadeleri yer aldı. MEKTUP 30 BİN KİŞİ TARAFINDAN İMZALANDI Duygularını açıkça dile getiren Kolarz şunları kaydetti: Bugün Ukrayna sadece topraklarını savunmuyor. Sınırların zorla değiştirilemeyeceği ve şiddetin hukuku ortadan kaldıramayacağı ilkesini savunuyor. Eğer Ukrayna düşerse, bu sadece onun yenilgisi değil, kendi özgürlüğümüzün dayandığı demokratik değerlerin de yenilgisi olur. Çekya'nın basın servisi IDNES, açık mektubun 30 bin kişi tarafından imzalandığını aktardı.

Çekya: Rusya'nın hava sahası ihlallerine karşı sert önlemler alınmalıdır!

Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel, Rusya’nın Avrupa hava sahasını ihlal etmeye devam etmesi durumunda ülkelerin Rus uçak veya insansız hava araçlarını (İHA) düşürmeyi değerlendirebileceğini açıkladı. The Times’a konuşan Paverl, “Bu ihlaller devam ederse, daha sert önlemler almak zorunda kalacağımız bir nokta gelecektir; bu, potansiyel olarak Rus uçak veya İHA’larının düşürülmesini de içerebilir. Rusya, kendi hava sahasının tekrarlanan ihlallerine izin vermez. Biz de aynı şekilde hareket etmeliyiz.” ifadelerini kullandı. “AVRUPA SINANIYOR” Cumhurbaşkanı, bu ihlallerin “kasıtlı, iyi planlanmış ve belirli hedeflere odaklanmış” olduğunu belirterek, amaçlardan birinin Rusya’nın bunu yapabileceğini göstermek, diğerinin ise Avrupa’nın hava savunma sistemlerini test etmek olduğunu söyledi. Pavel, bunun aynı zamanda Avrupa’nın kendini savunma kararlılığını sınadığını vurguladı. RUSYA AVRUPA’NIN HAVA SAHASINI İHLAL EDİYOR Son aylarda Avrupa hava trafiği, özellikle Kopenhag ve Münih havaalanlarında görülen İHA’lar ve bilinmeyen hava araçları nedeniyle zaman zaman aksıyor. Öte yandan Polonya ordusunun da 10 Eylül gecesi, Polonya hava sahasını ihlal eden İHA’ları düşürdüğü biliniyor. Polonya Başbakanı Donald Tusk, NATO müttefiklerinin Moskova tarafından gerçekleştirilen “büyük çaplı bir provokasyonla” karşı karşıya olduğunu açıklamıştı.

Çekya Senatosu Başkan Yardımcısı Drahos'tan Kırım Platformu Zirvesi'nde tarihî uyarı

Uluslararası Kırım Platformu 4. Parlamenter Zirvesi, 24 Kasım’da İsveç’in başkenti Stockholm’de düzenlendi. Zirvede; Ukrayna müttefiki ülkelerin parlamento temsilcileri ile uluslararası kuruluşlardan oluşan katılımcılar arasında 70'ten fazla heyet yer aldı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy’nın (Volodymyr Zelensky) çevrim içi olarak katılım gösterdiği zirveye; Ukrayna Parlamentosu Başkanı Ruslan Stefançuk (Stefanchuk), Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (KTMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay da katıldı. DRAHOS’TAN NEVİLLE CHAMBERLAIN GÖNDERMESİ Zirvede konuşma yapan Çekya Senatosu Başkan Yardımcısı Jiri Drahos (Jiří Drahoš), “Avrupalı olmayan bazı siyasetçiler, barışın ne pahasına olursa olsun sağlanması gerektiği kanısındadır; bu kanıya, Kırım’ın Rusya’ya teslim edilmesi de dâhildir” ifadelerini kullanarak Rusya’nın, tekrar saldırılar düzenleyeceğini belirtti. Çeklerin tarih boyunca benzer diktatörlere tanık olduğunu kaydeden Drahos, Birleşik Krallıklı siyasetçi Neville Chamberlain’e gönderme yaparak, “Bugünün Chamberlain’lerine kanmayalım” dedi. Ukraynalıların her şekilde barış müzakerelerinde yer almaya hazır olduğunu ifade eden Drahos; Ukraynalı sivillere yapılacak insanî yardım, Ukrayna altyapısının yeniden inşası ve cephane desteği konularını gündeme getirerek, “Barış sağlanana kadar bu kahraman halkı; kendi ülkelerimizin ve Avrupa Birliği’nin (AB) imkânlarıyla en üst seviyede desteklemek vicdanî sorumluluğumuzdur. Çek Senatosu olarak Ukrayna'ya dünya genelinden cephane tedarik edilmesi için öncülüsü olduğumuz inisiyatifle elimizden geleni yapacağız“ ifadelerini kullandı. “AYNI HATA TEKRARLANMAMALIDIR” “Bizden önce gelenler, Hitler tehdidiyle karşı karşıya gelip çok büyük bir başarısızlığa uğradılar. O zamanlar, utanç ve savaş arasında kaldılar; utancı seçseler de savaşmak zorunda kaldılar. Aynı hata, eli kanlı başka bir diktatörle tekrarlanmamalıdır.” şeklinde konuşan Drahos, konuşmasını Çekya’nın ilk Cumhurbaşkanı Vaslav (Václav) Havel’in şu sözleriyle sonlandırdı: Bütün kötülüklere kapıyı açan; başkalarına karşı ve bütünün kaderine karşı kayıtsız kalmaktır.

Ukrayna bayrağı parlamento binasından indirilmişti: Büyükelçiden sert tepki!

Ukrayna'nın Prag Büyükelçisi Vasıl Zvariç, Ukrayna bayrağının parlamento binasından indirilmesine tepki gösterdi. Büyükelçi Zvariç, söz konusu karara rağmen Çekya halkının Ukrayna'yı desteklemeye devam ettiğini, Ukrayna bayrağının özgürlük ve yenilmezliğin sembolü olduğunu dile getirdi. KARARIN ARDINDAN DAHA FAZLA UKRAYNA BAYRAĞI ASILDI Bayrağın kaldırılmasının ardından başkente daha fazla Ukrayna bayrağı asan Çekya halkına teşekkür eden Zvariç, halkın Ukraynalıların millî bayrağına derin bir saygı gösterdiklerini belirtti. Zvariç, "Tıpkı bizim Ukraynalılar olarak Çekya bayrağına duyduğumuz derin saygı gibi, Ukrayna bayrağına saygı duyan herkese teşekkür ediyorum. Çekya, kendi tarihinde totaliter, işgalci rejimlerin acısını yaşamış bir halktır." dedi. "RUSYA UKRAYNA BAYRAĞINDAN KORKUYOR" İşgalci Rus ordusunun Ukrayna bayrağını yok etmeye çalıştığını ifade eden Zvariç, "Rusya, Ukrayna bayrağından korkuyor çünkü o sadece bir devlet sembolü değil, aynı zamanda özgür insanların özgürlüğünün, onurunun ve yenilmezliğinin bir bayrağıdır." yorumunda bulundu. Öte yandan "Putin özgürlüğümüzün ve yenilmezliğimizin gücünü hissetmeli; ancak bu onu savaşı durdurmaya zorlayacaktır. Ukrayna müzakerelere hazır, ancak bunu yalnızca güçlü ve adaletli bir konumdan yapabilir." diyen Zvariç, iyiliğin kötülüğe her zaman galip geleceğinin altını çizdi. DESTEK SEMBOLÜNÜ İNDİRDİ Çek Parlamentosu Başkanı Tomio Okamura, tam kapsamlı savaşın ardından 2022'de destek mesajı içermesiyle parlamento binasına asılan Ukrayna bayrağının Temsilciler Meclisinden indirilmesini emretti. Ukrayna bayrağının indirilme kararı parlamentoda büyük bir yankı uyandırarak, tepkiyle karşılandı. Kararın Çekya'nın Ukrayna'ya yönelik politikasına ters düştüğü belirtildi.

Macaristan, Çekya ve Slovakya Ukrayna'ya karşı yeni bir blok mu kuruyor?

Rusya'nın Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine karşı sivil hedefli saldırıları sürerken, Batı'dan gelen siyasî bir hamle gündemdeki yerini aldı. Rus yanlısı Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın danışmanı Balazs Orban Politico'ya yaptığı açıklamada Avrupa Birliği'nin (AB) Ukrayna'ya desteğini zayıflatmak için Budapeşte'nin Çekya ve Slovakya ile blok kurmayı hedeflediğini kaydetti. Danışman Orban, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın Çekya'da son parlamento seçimlerini kazanan sağcı partinin lideri Andrej Babis ve Slovakya Başbakanı Robert Fico ile güçlerini birleştireceğini aktardı. Danışman, böylelikle çeşitli AB zirve ve toplantılarından önce Orban, Babis ve Fico'nun iş birliği ve ortak istişareler yapmayı amaçladıklarını belirtti. Ayrıca danışman açıklamasında, "Bence bu gerçekleşecek ve giderek daha da görünür hale gelecek. Göç krizi sırasında çok işe yaradı. Bu sayede direnebildik." ifadelerine yer verdi. Orban, benzer iş birliğinin 2015 yılında meydana geldiğini anımsattı. Orban, Babis ve Fico, Rusya ile sözde diyaloğu savunarak, Kıyiv'in daha fazla askerî yardım almasının engellenmesini hedefliyor.