Eğitim Haberleri - Son Dakika Eğitim Haber Güncel Gelişmeler

Kırım Tatarcaya katkı sağlayan isimlere Kıyiv’de prestijli ödül

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ve Ukrayna Enstitüsü tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen uluslararası "Hvılya/Dalga" Ödülü, Ukraince ve Kırım Tatarcanın küresel ölçekte tanıtımına ve yaşatılmasına öncülük eden isimlere takdim edildi. 6 Ekim 2026 tarihinde Kıyiv’de gerçekleştirilen 7. Uluslararası Kültürel Diplomasi Forumu kapsamında düzenlenen törende, Kırım Tatar dili alanındaki başarılarıyla öne çıkan Gülnaz Adcıgeldiyeva ve Fatima Osman prestijli ödüle layık görüldü. EĞİTİM KATKISI ÖDÜLÜ: GÜLNAZ ACIGELDİYEVA Filolog, Türkolog ve Ukrayna Onur Öğretmeni ünvanına sahip Gülnaz Adcıgeldiyeva, “Ukrayna'da veya Yurt Dışında Eğitim Kurumlarında Kırım Tatar Dili Öğretmenliği Kategorisi”nde ödüle lâyık görüldü. Yirmi yılı aşkın süredir Kırım Tatar dili ve edebiyatı alanında sürdürdüğü nitelikli çalışmalarla öne çıkan Acıgeldiyeva, günümüzde Kyiv bölgesindeki Birlik Kırım Tatar Lisesi’nde öğretmenlik yapıyor. Gülnaz Adcıgeldiyeva, ilk ve ortaokul kademelerine yönelik yeni nesil müfredat ve ders kitaplarının hazırlanmasında aktif rol oynadı. Ayrıca Ukrayna Ulusal Çevrim İçi Okulu projesi kapsamında 140 video dersin hazırlanmasına ve sunulmasına katkı sağlayan tecrübeli eğitimci, eğitime sunduğu bu uzun soluklu katkılar dolayısıyla geçtiğimiz aylarda Ukrayna Cumhurbaşkanlığı tarafından "Ukrayna Onur Öğretmeni" ünvanıyla onurlandırılmıştı. KÜLTÜREL DİPLOMASİ VE TOPLUMSAL KATKI ÖDÜLÜ: FATİMA OSMAN “Dünyada Kırım Tatar Dilinin Yaygınlaştırılmasına Yönelik Faaliyet Gösteren Kamu, Devlet ve Kültür İnsanları Kategorisi”nde ödüllendirilen Fatima Osman ise dijital medyanın imkânlarını kullanarak Kırım Tatar dilini yeni nesillere sevdiren projelere imza atıyor. Yöneticisi olduğu BÜLBÜL isimli çocuk multimedya platformu sayesinde animasyon, müzik ve masalları bir araya getirerek çocukların erken yaşta anadilleriyle doğal bir bağ kurmasını sağlayan Osman, bu platformun UNESCO desteğiyle hazırlanan ikinci aşamasını da yakın zamanda hayata geçirdi. Elifbe video ders serisinin yönetmenliğini ve sürgün trajedisini işleyen "1944. Kırım. Sürgün" belgeselinin eş yönetmenliğini de üstlenen Fatima Osman, Kırım Tatar kültürünün ve dilinin dünyada görünür olmasına önemli katkılar sunuyor. UKRAYNA DİLİNİ YAYGINLAŞTIRMA ÖDÜLÜ Törende ayrıca Ukraincenin küresel ölçekte yaygınlaştırılmasına öncülük eden isimler de onurlandırıldı. Alberta Üniversitesinden Prof. Dr. Alla Nedaşkivska ile Londra’da eğitim faaliyetlerini sürdüren öğretmen Olga Polisvyat, Ukraincenin tanıtımına sundukları katkılardan dolayı Dalga Ödülü'nün sahibi oldu. HVILA / DALGA ÖDÜLÜ Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna Enstitüsü ile iş birliği yaparak geçen sene, Ukraince ve Kırım Tatarcanın dünya genelinde yaygınlaşmasına katkıda bulunan kişi ve kurumlara verilecek "Hvılya / Dalga" adlı yeni bir ödül programı başlatmıştı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, yeni ödül programının başlatıldığını duyurarak ödülün dilbilimcilere, akademisyenlere ve kültürel figürlere verileceğini belirtmiş ve "Bu ödül bizim için Ukraince ve Kırım Tatarcanın Ukrayna'nın kültürel diplomasisinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulama fırsatıdır." ifadelerini kullanmıştı.

Rus saldırılarının korkunç bilançosu: Kıyiv’de her 3 okuldan biri hedef oldu

Geniş çaplı işgal saldırısının başlangıcından bu yana Rusya’nın hava saldırıları sonucunda Kıyiv’deki 334 okul hasar gördü. Bu sayı, başkentteki her üç eğitim kurumundan birinin Rus saldırılarının hedefi olduğu anlamına geliyor. İsabet alan okulların bir kısmının ise birden fazla kez (2 ila 8 defa) hedef alındığı bildirildi. Kyiv Şehir Devlet İdaresi Eğitim ve Bilim Departmanı Müdürü Olena Fidanyan, konu ile ilgili yaptığı açıklamada güvenlik protokollerinin sürekli güncellendiğini belirterek şunları kaydetti: Bugün itibarıyla Kyiv'deki her üç eğitim kurumundan biri saldırılarda hasar gördü. Hasar gören kurumların her dördünden biri ise iki ila sekiz kez saldırıya uğradı. Eskiden hareket ve güvenlik algoritmalarımızı birkaç ay veya bir yıl için planlayabiliyorken, artık bu kuralları saldırıların sıklığına bağlı olarak günlük bazda güncellemek zorunda kalıyoruz. 1 EKİM’DE SOLOMYANSKIY İLÇESİNDEKİ OKULU SİHA’YLA VURULDU Rusya'ya ait bir kamikaze SİHA, bu sabah (1 Ekim) Kıyiv’in Solomyanskıy ilçesindeki bir okula doğrudan isabet etti. Saldırı sırasında okulun binasında yangın çıktı. Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanı Andriy Butenko’nun yaptığı açıklamaya göre, hava saldırısı alarmı verilir verilmez öğrenciler ve okul personeli sığınağa indiği için saldırıda şans eseri ölen ya da yaralanan olmadı. Rus işgal güçlerinin, 1 Ekim sabahı Kıyiv’e düzenlediği hava saldırısında bir okul binası hedef alındı. Sosyal medyada paylaşılan güvenlik kamerası görüntülerinde, SİHA'nın doğrudan okula yöneldiği ve binaya çarparak şiddetle patladığı anlar saniye saniye kaydedildi. pic.twitter.com/Eh6PD7XfjK — QHA - Kırım Haber Ajansı (@qha_kirimhaber) October 1, 2026 Bakan Butenko, eğitim kurumlarının sistematik olarak Rus saldırılarına maruz kaldığını vurgulayarak, hava alarmı sırasında sığınakta bulunmanın hayati bir zorunluluk olduğunu bir kez daha hatırlattı: Hava alarmı sırasında sığınakta bulunmak her çocuk ve her yetişkin için alternatifi olmayan tek seçenektir. Eğitim süreci, her topluluğun güvenlik durumuna göre adapte edilerek organize edilmelidir.

Rusya Kırım'da çocukların beynini yıkıyor: Askerî sınıflar anaokullarına kadar indi

İşgal altındaki Kırım'ın Rusya kontrolündeki sözde Eğitim Bakanlığı, yarımadada militarize eğitim modelinin ulaştığı boyutları açıklayan veriler yayımladı. Açıklamaya göre, Kırım'daki 137 okulda toplam 381 “askeri öğrenci” (kadet) ve yarı askerî Rus milis sınıfı (kozak) sınıfı açıldı; bu sınıflarda toplam 8 bin 516 çocuk eğitim görüyor. Sözde Eğitim Bakanı Valentina Lavrik, bu yapıyı "cesaret okulu" olarak nitelendirerek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 27 Temmuz 2026 tarihli “askeri öğrenci eğitiminin esaslarına ilişkin kararnamesine” atıfta bulundu. Söz konusu sınıflarda çocuklar doğrudan Rus güvenlik ve kolluk kuvvetlerinde hizmet etmeye hazırlanıyor. Askeri öğrenci sınıflarının hami ve vasileri arasında Rusya Soruşturma Komitesi, Rusya Savcılığı, İçişleri Bakanlığı, FSB Sınır Güvenliği İdaresi, Rusya Ulusal Muhafızları (Rosgvardiya), Acil Durumlar Bakanlığı (MÇS), Karadeniz Filosu, 126. Kıyı Savunma Tugayı, Hava-Uzay Kuvvetleri, "Kırım Kozakları" ve sözde askerî-vatansever kulüpler yer alıyor. 10 YILDA 100 KATLIK ARTIŞ: AŞAMALI MİLİTARİZASYON Kırım'daki kadet hareketinin kapsamı son yıllarda belirgin şekilde genişledi. Rus makamlarının verileri ve Almenda Sivil Eğitim Merkezinin izleme raporları, yarımadadaki çocukların askerileştirilmesindeki ürkütücü artışı gözler önüne seriyor. Verilere göre 2015'te Akmescit’teki (Simferopol) üç okulda üç sınıfta yaklaşık 90 çocuk bulunurken, 2016-2017 eğitim öğretim yılında sınıf sayısı 12'ye, 2020-2021 eğitim öğretim yılında ise112'ye yükseldi. 2023-2024 eğitim yılında en az 197 sınıf bulunurken, 2024'ün sonunda 260 kadet ve 16 kozak sınıfında toplam 6 bin 265 çocuk eğitim görüyordu. Ekim 2025'te ise 121 okulda 340 sınıfa ve 7 bin 491 çocuğa ulaşıldı. Eylül 2026'da açıklanan son verilerde sınıf sayısı 381'e, okul sayısı 137'ye ve öğrenci sayısı 8 bin 516'ya çıktı. Veriler, son 10 yılda kadet sınıfı sayısının 100 kattan fazla arttığını, 2020-2021 eğitim dönemine kıyasla ise yaklaşık 3,4 kat büyüdüğünü gösteriyor. Paralel olarak Rusya Savunma Bakanlığı tarafından desteklenen ve 8-17 yaş arasındaki çocukları askeri eğitime tâbi tutan "Yunarmiya" örgütlenmesine Kırım'da dahil edilen çocuk sayısının 15 bini aştığı belirtiliyor. Bu örgütlenme bünyesinde 2017'deki sayı yaklaşık bin 500 idi. AŞILAMA ANAOKULLARINA KADAR İNDİ Eylül 2026 itibarıyla militarize eğitim projeleri okul öncesi yaş grubuna da çekildi. "Küçük Askeri Öğrenciler ve Kozaklar" (Kadetiki i Kazaçata) adı verilen proje; Akmescit, Kezlev (Yevpatoriya) ve Canköy'deki 13 anaokulunda 5-7 yaş arası çocuklara uygulanmaya başlandı. HUKUKÇULAR VE İNSAN HAKLARI SAVUNUCULARI: "SAVAŞ SUÇU" İnsan hakları savunucuları ve Ukraynalı makamlar, yürütülen programları çocukların sistemli bir şekilde askerileştirilmesi ve beyinlerinin yıkanması olarak nitelendiriyor. Kırım Özerk Cumhuriyeti Savcılığı, işgal altındaki bölgede okul çağındaki çocuklara silah kullanımı ve askerî taktik eğitimi verilmesinin uluslararası hukuka göre savaş suçu teşkil ettiğini vurguluyor. Almenda uzmanı Oleh Ohredko ise yürütülen bu sürecin anaokulundan başlayıp doğrudan Rus ordusuyla sözleşme imzalamaya uzanan sistematik bir askerî devşirme zinciri oluşturduğunu belirtiyor.

Son sıradan yükselişe: Kırgızistan PISA'da 11 basamak ilerledi

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından düzenlenen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 yılı sonuçları, Slovakya'nın başkenti Bratislava'da düzenlenen törenle kamuoyuna duyuruldu. Törere Kırgızistan Eğitim ve Bilim Bakanı Dogdurkul Kendirbayeva ile Eğitimin Kalitesini Geliştirme Departmanı temsilcileri katıldı. Dünya genelinde 91 ülkeden yaklaşık 762 bin öğrencinin katıldığı PISA-2025 araştırmasında Kırgızistan, 16 yıl aradan sonra yeniden yer aldı. İlk kez dijital ortamda gerçekleştirilen sınavda ana odak alanı doğa bilimleri okuryazarlığı olarak belirlenirken, modelleme ve algoritma bazlı problem çözme becerileri de değerlendirildi. İSTATİSTİKSEL AÇIDAN ANLAMLI YÜKSELİŞ Kırgızistan Eğitim ve Bilim Bakanlığından yapılan açıklamada, ülkenin geçmiş dönemdeki sınavlarda son sırada yer aldığı, ancak PISA-2025 sonuçlarına göre 91 katılımcı ülke arasında 80. sıraya yükselerek 11 basamak birden ilerlediği ifade edildi. Bakanlık açıklamasında şu bilgilere yer verildi: Kırgızistan'ın ortalama puanı fen okuryazarlığında 363, matematik okuryazarlığında 364 ve okuma okuryazarlığında 344 puan olarak gerçekleşmiştir. 2006 ve 2009 yıllarındaki sonuçlarla karşılaştırıldığında gözlemlenen bu artış istatistiksel açıdan büyük önem taşımaktadır. Sıralamada Kırgızistan'ın gerisinde Kosova, Guatemala, Lübnan, Zambiya, Fas, Kenya, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ve Ruanda yer aldı. Matematik ve fen bilimleri alanında Çin birinci olurken, okuma okuryazarlığında ise Singapur zirvede yer aldı. 197 OKULDAN 6 BİN 700 ÖĞRENCİ KATILDI Kırgızistan genelindeki 197 eğitim kurumundan 6 bin 700'den fazla öğrencinin katıldığı PISA sınavı, 15 yaş grubundaki öğrencilerin okulda edindikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne derece kullanabildiklerini 3 yılda bir ölçmeyi hedefliyor. 2006 ve 2009 yıllarındaki sınavlarda son sırada yer aldıktan sonra değerlendirmelere katılmama kararı alan Kırgızistan, 16 yıl sonra gerçekleştirdiği bu dönüşle eğitimde reform adımlarının sonuçlarını almaya başladığını gösterdi.

Türkmenistan'da çok sayıda öğrenci okula gitmek yerine tarlada çalışıyor

Türkmenistan'ın Marı (Mary/Merv) vilayetinde 2026-2027 eğitim yılının ilk haftasında okula gitmeyen öğrenci sayısında önceki yıllara kıyasla dikkat çekici bir artış yaşandığı bildirildi. Azatlık Radyosu tarafından gündeme taşınan habere göre, özellikle üst sınıflarda eğitim gören bazı öğrenciler derslere katılmak yerine ailelerinin geçimine katkı sağlamak amacıyla tarım ve hayvancılık işlerinde çalışıyor. Bayramali, Türkmengala ve Yolöten ilçelerindeki eğitim çalışanları, ekonomik durumu yetersiz ailelerin çocuklarının pamuk hasadına katıldığına ilişkin bilgi verdi. HER OKULDA 30 İLA 50 ÖĞRENCİNİN DERSLERE KATILMADIĞI İDDİA EDİLDİ Bölgedeki bazı öğretmenler, okula devam etmeyen çocukların büyük bölümünü 6. sınıf ve üzerindeki öğrencilerin oluşturduğunu belirtti. Öğretmenlerin aktardığı bilgilere göre bazı okullarda 30 ila 50 arasında değişen sayılarda öğrenci derslere katılmıyor. Yolöten'de görev yapan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir öğretmen, bazı çocukların ailelerine maddi katkı sağlamak için çobanlık yaptığını veya koyun kırkımında çalıştığını söyledi. Türkmenistan'da şu anda pamuk hasadı ile koyun ve keçilerin yünlerinin kırkıldığı sonbahar dönemi devam ediyor. Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, 28 Ağustos'ta yapılan hükûmet toplantısında ülkede pamuk hasadının resmî olarak 9 Eylül'de başlamasına onay vermişti. Ancak Azatlık Radyosunun farklı bölgelerdeki muhabirleri, pamuk toplama çalışmalarına ağustos ayının ortalarında başlandığını bildirmişti. ÖĞRETMENLER VELİLERİ ARAYARAK ÇOCUKLARINI OKULA GÖNDERMELERİNİ İSTEDİ Bayramali, Türkmengala ve Yolöten'deki öğretmenlerin, hafta boyunca çocuklarını okula göndermeyen velileri telefonla arayarak öğrencilerin derslere katılmasını istediği belirtildi. Marı'da görev yapan bir öğretmen, bazı ailelerin ekonomik koşullar nedeniyle çocuklarını çalıştırmak zorunda kaldığını aktardı. Öğretmenin aktardığına göre dört çocuk annesi bir veli, eşinin işini kaybettiğini ve kendisinin de çalışmadığını belirterek ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını söyledi. Bazı öğretmenlerin, öğrencilerin okula devam etmemesi nedeniyle durumu yerel polis birimlerine bildirmek zorunda kaldığı ancak bunun şu ana kadar olumlu bir sonuç vermediği ifade edildi. “ÇOCUKLARIMA OKUL KIYAFETİ VE EĞİTİM MALZEMESİ ALAMIYORUM” Beş çocuğundan üçünü okula göndermediğini belirten Marılı bir anne de ekonomik koşullar nedeniyle çocuklarının eğitim masraflarını karşılayamadığını söyledi. Anne, kendisiyle iletişime geçen öğretmen ve polis görevlilerine devlet desteği konusunda yardım talebinde bulunduğunu aktardı. Türkmengala'da yaşayan başka bir anne ise çocuklarına okul malzemesi ve okul kıyafeti alamadığını, maddi imkânı nedeniyle yalnızca iki çocuğunu okula gönderebildiğini ifade etti. Aynı anne, yetkililerden yardım talep ettiğini ancak kendisine devlet tarafından herhangi bir destek sağlanmadığının söylendiğini öne sürdü. Velilerle görüşen polis görevlilerinin şu aşamada ailelere herhangi bir yaptırım uygulamadığı da bildirildi. İddiaya göre bazı ailelere, pamuk hasadı ve sonbahar kırkım döneminin sona ermesinin ardından çocuklarını yeniden okula göndermeleri yönünde telkinde bulunuldu. YETKİLİLERDEN AÇIKLAMA YOK Azatlık Radyosu, söz konusu iddialarla ilgili olarak Marı vilayetindeki Eğitim Müdürlüğü ve polis yetkililerinden açıklama almaya çalıştığını ancak kurumların internet sayfalarında yer alan telefon numaralarından yanıt alamadığını bildirdi. Türkmenistan'ın Eğitim Yasası'na göre ülkede ortaöğretim zorunlu tutuluyor. Bununla birlikte, ülkede son yıllarda devam eden ekonomik sorunlar, işsizlik ve gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle bazı ailelerin çocuklarının eğitim masraflarını karşılamakta zorlandığı veya çocukların elde ettiği gelire ihtiyaç duyduğu yönünde haberler yayımlanıyor. OKUL MASRAFLARININ AİLELER ÜZERİNDEKİ YÜKÜ ARTTI Azatlık Radyosunun bölgedeki muhabirleri, bu yıl Lebap vilayetinde bir çocuğun okul malzemeleri ve kıyafetleri için en az 2 bin manat, Balkan vilayetinde ise yaklaşık 3 bin manat gerektiğini bildirmişti. Son yıllarda hafta sonları ve okul tatillerinde araç yıkama işletmeleri, inşaatlar, restoranlar, pazarlar ve farklı iş yerlerinde çalışan çocukların sayısında artış yaşandığına ilişkin bilgiler de paylaşılmıştı. Türkmenistan İş Kanunu'na göre 18 yaşından küçüklerin, ebeveynlerinin veya yasal vasilerinin izniyle çalışmasına izin veriliyor. Kanuna göre 16-18 yaş arasındaki gençler haftada en fazla 36 saat, 16 yaşından küçükler ise haftada 24 saat çalışabiliyor. Ancak haberde görüşlerine başvurulan kaynaklar, uygulamada bazı çocuk ve gençlerin daha uzun saatler çalıştığını ve bu konuda yeterli denetim yapıldığına dair somut bir uygulamanın görülmediğini belirtti.

Ukrayna’da yeni eğitim yılı bombaların gölgesinde başladı: 4 bin 600’den fazla okul saldırıların hedefi oldu

Ukrayna’da 2026-2027 eğitim-öğretim yılı, Rusya’nın sivil ve eğitim altyapısına yönelik aralıksız sürdürdüğü bombardımanların gölgesinde açıldı. Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsmanı) Dmıtro Lubinets’in açıkladığı verilere göre, geniş çaplı işgalin başından bu yana ülkede toplam 4 bin 650 eğitim kurumu Rus saldırılarında zarar görürken, bunlardan 423’ü tamamen yıkıldı. Lubinets, yıkılan ve hasar gören binalarla birlikte Ukraynalı çocukların ve gençlerin eğitim görmesi gereken binlerce derslik, amfi ve laboratuvarın kullanılamaz hale geldiğini belirtti. 3,5 MİLYONDAN FAZLA ÖĞRENCİ DERS BAŞI YAPTI Öte yandan Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığının verilerine göre, güvenlik tehditlerine rağmen bu yıl 243 binden fazla birinci sınıf öğrencisi okula kayıt yaptırdı. Ülke genelinde 3,5 milyonu aşkın öğrencinin eğitim göreceği yeni dönemde, 366 binin üzerinde öğretmen görev yapıyor. Ülke genelinde 8 binden fazla okulda dersler doğrudan sınıflarda işlenecek. Yüz yüze eğitim veren okulların yüzde 82'sinden fazlasının kendisine ait veya erişilebilir durumda donanımlı bir sığınağı bulunuyor. 2 bin 200’den fazla okulda eğitim hem yüz yüze hem online olarak yürütülecek. Güvenlik riskinin yüksek olduğu bölgelerdeki 1 bin 306 okulda ise eğitim tamamen uzaktan gerçekleştirilecek. Ukrayna hükûmeti, çocukların güvenliğini sağlamak ve okul sığınaklarının inşası ile donanımını tamamlamak amacıyla bu yıl devlet bütçesinden 5 milyar grivna kaynak ayırdı.

Rusya’dan işgal altındaki Ukrayna topraklarında çocuklara yönelik yeni propaganda hamlesi!

Rusya, işgal altına aldığı Ukrayna topraklarındaki çocukların eğitimini de kendi propaganda politikalarının bir parçası hâline getiriyor. Rusya Eğitim Bakanlığının onayladığı yeni ders kitabı listesine, Donetsk, Luhansk, Zaporijjya ve Herson bölgelerinin tarihini Rusya’nın anlatısı üzerinden aktaran kitaplar eklendi. 5-7. sınıf öğrencileri için hazırlanan “Bölgemizin Tarihi: Donbas ve Novorossiya” adlı ders kitabında, geçici olarak işgal altında bulunan Ukrayna bölgelerinin tarihinin Rus emperyal anlatısı doğrultusunda yeniden kurgulandığı belirtiliyor. Rusya Eğitim Bakanı Sergey Kravtsov ise kitabın “objektif” ve “gerçek bilgiler” içerdiğini savunarak, söz konusu dersin Rusya’nın “ortak tarihinin” bir parçası olduğunu öne sürdü. Rus makamlarının açıklamalarına göre kitapların, işgal altındaki bölgelerdeki okullarda 1 Eylül 2026’dan itibaren kullanılması planlanıyor. UKRAYNALI ÇOCUKLARIN KİMLİĞİ HEDEFTE Öte yandan insan hakları kuruluşları ise söz konusu uygulamanın yalnızca bir eğitim müfredatı değişikliği olmadığını belirtiyor. Kremlin yönetimi, işgal altındaki bölgelerde yaşayan Ukraynalı çocukların Ukrayna ile tarihsel, kültürel ve ulusal bağlarını zayıflatmayı ve onları Rusya’nın siyasi anlatısına göre yetiştirmeyi amaçlıyor. Rusya’nın daha önce de işgal altındaki bölgelerde Rusya müfredatını uygulamaya koyduğu, Rus tarih kitaplarını okullara dağıttığı ve Ukrayna tarihine ilişkin anlatıyı değiştirdiği bildirildi. Bu kapsamda kullanılan ve Vladimir Medinskiy’in editörlüğünü yaptığı Rusya tarih kitaplarında da Ukrayna’ya yönelik Rus işgal saldırılarını meşrulaştıran ve tarihsel gerçekleri çarpıtan ifadelerin yer aldığı yönünde eleştiriler bulunuyor. HARİTALARDA UKRAYNA TOPRAKLARINI RUSYA’YA DÂHİL ETTİLER Kremlin rejiminin eğitim politikalarındaki değişiklik yalnızca tarih kitaplarıyla sınırlı değil. Mayıs 2026’da Rusya’da kullanılan 9. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında, Rusya’nın geri çekilmek zorunda kaldığı Herson kentinin dahi Rusya sınırları içerisinde gösterildiği ortaya çıktı. Böylece Rusya’nın eğitim sistemi aracılığıyla çocuklara yalnızca kendi tarih anlatısını değil, Ukrayna topraklarına ilişkin siyasi iddialarını da aktardığı görüldü. BİR TARAFTA PROPAGANDA KİTAPLARI, DİĞER TARAFTA YOK EDİLEN UKRAYNA DERS KİTAPLARI Bununla birlikte Rusya’nın Ukrayna’daki matbaa tesislerine ve lojistik depolarına düzenlediği saldırılar sonucunda yaklaşık 1,2 milyon okul ders kitabının imha edildiği bildirildi. Ukrayna makamları ve insan hakları kuruluşları, bu politikaların çocukların Ukraynalı kimliğinden koparılması ve işgalin kalıcı hâle getirilmesi amacı taşıdığı uyarısında bulunuyor.

Kırım Tatarca "Bülbül" projesine UNESCO'dan destek

Ukrayna'nın yerli halkı Kırım Tatarlarının dilini ve kültürel mirasını korumak amacıyla hayata geçirilen "Bülbül" projesi, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından resmî olarak desteklendi. Okul öncesi çağdaki çocuklar için Kırım Tatarca çizgi filmler, sesli masallar, şarkılar ve basılı eğitim materyalleri üreten dijital eğitim platformu, UNESCO'nun bu stratejik hamlesiyle uluslararası alanda çok önemli bir koruma kalkanı ve geliştirme bütçesi kazandı. DÜNYANIN HER YERİNDEKİ KIRIM TATAR ÇOCUKLARI İÇİN ÜCRETSİZ EĞİTİM Projenin fikir annesi ve yöneticisi Fatima Osman, "Bülbül" projesinin temel misyonunun Kırım Tatar dilini modern çocuk formatları aracılığıyla korumak ve popülerleştirmek olduğunu vurguladı. İçeriklerin görsel tasarımında Kırım’ın eşsiz doğasına, manzaralarına ve yerli halkın özgün kültürel motiflerine özellikle dikkat edildiğini belirten Osman, bu platformun Kırım'da yaşayan çocuklar için vatanlarıyla olan bağı canlı tuttuğunu, Kırım'dan ayrılmak zorunda kalanlar için hafızayı koruduğunu, Kırım dışında doğan nesiller için ise kendi kökleriyle tanışma fırsatı sunduğunu ifade etti. Çizgi filmlerden eğitici kartlara, sözlüklü resimli kitaplardan şarkılara kadar üretilen tüm materyaller projenin web sitesi ve YouTube kanalı üzerinden dünyanın her yerindeki aileler tarafından ücretsiz olarak erişilebiliyor. 1 MİLYON MİLYONDAN FAZLA İZLEMEYLE BÜYÜK BAŞARI Platform kapsamında şu ana kadar 6 yeni çizgi film, 10 özgün çocuk şarkısı, 10 sesli masalın yanı sıra basılı masal derlemeleri ve eğitici kartlar üretildi. Kırım Tatarca nitelikli çocuk içeriklerine duyulan yoğun ihtiyacın bir göstergesi olarak projenin dijital materyalleri kısa sürede 1 milyondan fazla izlenme oranına ulaştı. Platformun yeni aşama içeriklerinin tamamen UNESCO desteğiyle üretilmesi, yok olma tehlikesi altındaki diller listesinde yer alan Kırım Tatarca için küresel çapta hayati bir destek oldu.

Kırım'da Kırım Tatarca eğitim için dijital seferberlik

İşgal altındaki Kırım'da yaşayan Kırım Tatarları ana dillerini ve millî kimliklerini koruma mücadelesini destekleyen dijital bir girişimde bulundu. Kırım Tatar Kaynak Merkezi sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Azat.team ekibinin, yarımadada Kırım Tatarca eğitime erişimde yaşanan ciddi kısıtlamalara karşı velileri bir araya getirmeyi amaçlayan "sinif.ru" platformu geliştiriğini bildirdi. Azat.team ekibi tarafından tanıtılan platformun en dikkat çekici yeniliği, Kırım’daki tüm genel eğitim okullarını listeleyen interaktif bir harita oldu. Sistem sayesinde Kırım Tatarı veliler, çocuklarını göndermek istedikleri okulu harita üzerinden bularak ana dilde sınıf açılması için dijital başvuru yapabiliyor ve aynı okul için istekte bulunan diğer ailelerin listesine dahil olabiliyor. Geliştiricilerin aktardığı bilgilere göre, bir okulda resmî olarak Kırım Tatarca eğitim veren bir millî sınıfın açılma prosedürünü başlatabilmek için sadece altı çocuğun başvurusu yeterli oluyor. Proje kurucuları, Kırım'da ana dilde eğitim isteme noktasında birçok velinin kendisini yalnız hissettiğini ve çevrelerinde benzer talebe sahip başka aile olmadığını düşündüğünü belirtiyor. Yayına giren interaktif harita tam da bu noktada devreye girerek aynı okulda ana dil eğitimi hedefleyen ortak fikirlere sahip velileri buluşturmayı, çabaları birleştirmeyi ve Kırım Tatarca eğitim talebini görünür kılmayı amaçlıyor. KIRIM TATARCA YOK OLMA TEHLİKESİ ALTINDA UNESCO sınıflandırmasına göre Kırım Tatar dilinin, dünya üzerinde "yok olma tehlikesi altındaki diller" kategorisinde yer aldığını hatırlatan Kırım Tatar Kaynak Merkezi, “Yerli Kırım Tatar halkı için ana dil, yalnızca bir iletişim aracı değil; aynı zamanda tarihi hafızanın, kültürün, geleneklerin ve millî kimliğin en önemli taşıyıcısı ve koruyucusu olarak kabul ediliyor.” ifadelerini kullandı Rus işgali altındaki Kırım'da Kırım Tatar dilinin öğrenilmesine yönelik imkanların oldukça kısıtlı bir çerçevede ilerlediğine dikkat çeken Kırım Tatar Kaynak Merkezi şunları kaydetti: Kırım Tatarları, yarımadada kendi dillerinde eğitim veren sınıflar açmaya çalışırken sürekli olarak bürokratik engellerle karşılaşıyor ve dilin günlük yaşam ile eğitimdeki kullanım alanı her geçen gün daha da daraltılıyor. Bu baskı ortamında ‘sinif.ru’ gibi sivil dijital girişimler, bir halkın varoluş şifresi olan ana dilini gelecek nesillere aktarabilmesi adına en kritik savunma mekanizmalarından biri haline geliyor.

#Eğitim