#Ekonomi

QHA - Kırım Haber Ajansı - Ekonomi haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Ekonomi haber sayfasında canlı gelişmelerle ulaşabilirsiniz.

Haber

Rus saldırganlığın bedeli: Ukrayna'nın yeniden inşası için 588 milyar dolar gerekiyor

Dünya Bankası, Ukrayna hükûmeti, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından ortaklaşa hazırlanan RDNA5 raporu, Rus işgalinin yarattığı yıkımın mali boyutunu gözler önüne serdi. 2025 yıl sonu verilerine göre hazırlanan rapor, Ukrayna'nın toparlanması için toplamda 588 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyarken, sadece 2025 yılındaki hasarın 64 milyar dolara ulaştığını belgeledi. Ukrayna Başbakanı Yuliya Svırıdenko tarafından paylaşılan verilere göre, 588 milyar dolarlık devasa ihtiyaç tahmini 2025 yılının sonuna kadarki süreci kapsıyor. Bu rakama, Ocak ve Şubat 2026’da meydana gelen yeni yıkımların henüz dâhil edilmediği belirtilirken, özellikle konut sektörü, ulaşım, lojistik ve enerji altyapısının Rus saldırılarından en ağır darbeyi alan alanlar olduğu vurgulanıyor. Bununla birlikte raporun sunduğu bu veriler, hem uluslararası yardım planlarının temelini oluşturacak hem de saldırgan devlet Rusya’dan talep edilecek hukuki tazminat süreçlerinde resmi kanıt olarak kullanılacak. "YENİDEN İNŞA DEMOKRATİK DÜNYANIN ORTAK SORUNUDUR" Finansman stratejisi açısından rapor, toplam ihtiyacın yaklaşık yüzde 40’ının özel sektör yatırımları aracılığıyla karşılanabileceğini öngörüyor. Ukrayna hükûmeti ve Dünya Bankası, mevcut yıkımı onarmanın ötesinde "Geleceğin Ekonomisi" modelini geliştirerek devletin uzun vadeli kalkınma yol haritasını belirlemeye odaklanıyor. Başbakan Svırıdenko, “Ukrayna'nın yeniden inşası, demokratik dünyanın ortak sorumluluğudur. Görevimiz sadece yıkılanı yeniden inşa etmek değil, aynı zamanda daha sürdürülebilir bir ekonomi yaratmak ve devletin uzun vadeli varlığını sağlamaktır. Ukrayna'yı destekleyen tüm ortaklara teşekkür ederim.” ifadelerini kullandı.

Haber

Rus sanayisi son 16 yılın en derin krizinde!

Yaptırımların ağırlaşması, kredi faiz oranlarındaki artış ve ekonomideki sert yavaşlama, Rusya sanayisini son yılların en derin krizinin eşiğine sürükledi. The Moscow Times’ın, Rusya Bilimler Akademisine bağlı Ulusal Ekonomik Tahmin Enstitüsü (İNP) tarafından yapılan bir ankete dayandırdığı haberine göre, Rusya’nın en büyük sanayi şirketlerinin üst düzey yöneticileri, bu yıl ürün satışlarındaki durumun 1998’deki Rusya temerrüdünden bu yana en kötü seviyede olduğunu belirtti. Araştırmada, büyük şirket temsilcilerinin talebe ilişkin değerlendirmelerinin, 2009 küresel finans krizi ve Kırım’ın işgali sonrası 2015’te uygulanan ilk yaptırımlar dönemlerinin dahi altına düştüğü vurgulandı. SON 16 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİ Ülke genelindeki fabrika ve tesislerin üretim planlarının ise, bu yıl son 16 yılın en düşük seviyesine gerilediği kaydedildi. Sanayiye ilişkin genel iyimserlik endeksi de 2009’dan bu yana görülen en düşük seviyeye indi. İki yıl boyunca bütçeden mega projelere ve savunma sanayisine onlarca trilyon ruble aktarılmasına rağmen, Rusya’da ekonomik büyüme neredeyse durma noktasına geldi. Gayrisafi millî hasıla (GSYH) artışı sıfıra yaklaşırken, sanayi sektörü yeniden resesyona girdi. ÜRETİMDE DİKKAT ÇEKEN AZALMA Rus Federal Devlet İstatistik Servisi Rosstat’ın verilerine göre, 2025 yılı kasım ayında Rusya’da sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 0,7 geriledi. Aynı dönemde metalürji sektörü yüzde 4,1, kimya sanayisi yüzde 1,7, makine imalatı ise yüzde 5,4 daraldı. Gıda üretimi de 15 yıl aradan sonra ilk kez düşüş kaydederek yüzde 0,8 azaldı. Bazı sektörlerde ise tablo daha da ağırlaştı. Traktör üretimi yüzde 61,6, buldozer üretimi yüzde 53,7, asansör üretimi yüzde 37,2 gerilerken, yolcu vagonu üretimi yarı yarıya düştü. Otomotiv sektöründe üretim, 2022’nin en kötü seviyelerine gerileyerek yüzde 34,1 oranında azaldı.

Haber

"Kafkasya ve Orta Koridor'un Geleceği" Ankara'da ele alınacak

Kafkasya ve Orta Koridor'un geleceği, ekonomi, ulaşım ve enerji başlıkları çerçevesinde Gazi Üniversitesinde masaya yatırılacak. Gazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi, Azerbaycan Uluslararası İlişkiler Analiz Merkezi ve Türkiye Politik ve Stratejik Araştırmalar Vakfı (TÜRKPAV) ortaklığında düzenlenecek "Kafkasya ve Orta Koridor'un Geleceği: Ekonomi, Ulaşım ve Enerji" başlıklı panelde, Prof. Dr. Bülent Aksoy, Prof. Dr. Kaster Sarkıthan (Sarkytkhan), Mahir Garibov, Fuat Abdullayev ve Sahil Kerimli konuşmacı olarak yer alacak. 9 Aralık 2025 tarihinde, saat 14.00'te Gazi Üniversitesi Mimar Kemaleddin Konferans Salonu'nda başlayacak programın açılış konuşmacıları ise Gazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Uğur Ünal, Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Dr. Raşhad Memmedov ile TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Başkanı ve AK Parti Trabzon Milletvekili Adil Karaismailoğlu olacak.

Haber

Kırgızistan, ekonomisi ile Türkistan coğrafyasında lider konumda

Kırgızistan Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı Endüstriyel Analiz Dairesi Başuzmanı Talantbek Karasartov, Kırgızistan ekonomisinde 2024 ve 2025 yıllarında bir sıçrama gerçekleştiğini bildirdi. Karasartov, Kırgızistan’da ekonomik büyümeyi sağlayan başlıca sektörlerin; petrol, ilaç, gıda, hafif sanayi ve inşaat malzemeleri olduğunu ve bu yılın ocak-temmuz döneminde 375 milyar som değerinde üretim yapıldığını kaydetti. KIRGIZİSTAN’DA SANAYİ ÜRETİMİ İLE HEM İÇ HEM DE DIŞ PİYASADA ARTIŞ GERÇEKLEŞTİ Kırgızistan’da üretim hacminde ciddi oranda büyüme gerçekleştiğini dile getiren Karasartov, “2019'dan bu yana sanayi üretimi hacmi neredeyse iki katına çıktı. 2019'da 284 milyar som değerinde sanayi ürünü üretilirken, 2024'te 585 milyar som değerinde sanayi ürünü üretildi.” bilgisini verdi. Karasartov sanayi üretiminin GSYİH’nin büyümesine önemli ölçüde katkı sağladığını belirterek, üretimin iç piyasa ile sınırlı kalmayıp dış piyasaya da sunularak ihracatı ciddi oranda artırdığını aktardı. KIRGIZİSTAN EKONOMİSİNDE 2025 YILINDA DİKKATE DEĞER BÜYÜME KAYDEDİLDİ Ayrıca 2024 yılı ile 2025 yılında kaydedilen büyüme oranları arasındaki farka değinen Karasartov, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 11,5 daha fazla büyüme kaydedildiğini ifade etti. Bu bağlamda Kırgızistan genelinde 128 sanayi tesisinin faaliyete geçmesini ve yaklaşık 15 bin yeni istihdam yaratılmasının beklendiğini ifade eden Karasartov, 2024 yılında 100’den fazla tesis açıldığını ve 8 bin personel istihdam edildiğini aktararak 2025 yılında dikkate değer bir artış gerçekleştiğinin altını çizdi.

Haber

IMF Özbekistan’ın ekonomik reformlarını takdir etti

Uluslararası Para Fonu (IMF) 15 Temmuz 2025 tarihinde yayınladığı raporda Özbekistan’da uygulanan ekonomik reformların önemli birtakım olumlu gelişmeleri harekete geçirdiğini bildirdi. Ancak Özbekistan’ın Dünya Ticaret Örgütü (WTO) üyeliğine kabul edilmesi için daha fazla reform yapması gerektiğini bildiren IMF, Özbekistan’ın liberalleşme hamlesinden umutlu olduğunu belirtti. Öte yandan IMF, Özbekistan’da devletin ekonomi üzerindeki denetimlerini azaltması gerektiğini vurguladı. ÖZBEKİSTAN’DA EKONOMİK BÜYÜME IMF’in yayınladığı rapora göre, Özbekistan’da 2016 yılında Şevket Mirziyoyev’in Cumhurbaşkanlığı görevine gelmesinden sonra, ülkede yıllık GSYİH yüzde 5,7 ve yıllık istihdam büyümesi ise yüzde 3,6 oranında büyüdü. Ayrıca IMF’in raporunda, Özbekistan’ın piyasa ekonomisine geçişte önemli ilerleme kaydettiği yer aldı. Bu bağlamda ekonomik reformlar, daha yüksek yatırım, büyüme ve yoksulluğun azaltılması gibi olumlu gelişmeleri harekete geçirdi. Sürdürülebilir reform uygulamaları ile Özbekistan’da güçlü ekonomik performansın devam ettiğini belirten IMF, 2017’den bu yana döviz kurunun birleştirilmesi, döviz kısıtlarının kaldırılması ve ticaretin serbestleştirilmesi ile ekonominin önemli ölçüde dönüştüğünü ve sermaye girişinin sağlandığını aktardı. ÖZBEKİSTAN’DA EKONOMİK REFORMLAR İLE YOKSULLUK AZALDI IMF’in yayınladığı raporda Özbekistan’da yoksullukta önemli oranda düşüş kaydedildi. Rapora göre 2024 yılında yoksulluk oranı yüzde 8,9’a geriledi. Aynı şekilde işsizlik oranı da yüzde 5,5’e geriledi. Raporda 24 yaşın altındaki genç işsizlik oranının ise yüzde 11 seviyesi ile sürekli yüksek kaldığı kaydedildi. Öte yandan IMF raporda, Özbekistan'ın ekonomik reformlarla önemli büyümeler kaydederken, ekonomik kazanımların pekiştirilmesi için hükûmetin ekonomi üzerindeki kontrolü önemli ölçüde bırakması gerektiğini vurguladı. Bu bağlamda IMF raporda, kurumsal yönetimde iyileştirmeler de dahil olmak üzere, özel sektör gelişiminin teşvik edilmesinin devletin öncelikli ekonomi politikalarından biri olması gerektiğini kaydetti.

Haber

Özbekistan ekonomisinde dikkat çekici büyüme!

Özbekistan ekonomisinde 2025’in başından itibaren ciddi bir büyüme dikkat çekiyor. Özbekistan Ekonomi ve Maliye Bakanlığının verilerine göre; hizmet, kıymetli metal ve meyve-sebze ihracatı, döviz transferi ve devlet bütçesi gibi alanlarda önemli artışlar kaydedildi. Verilere göre; Özbekistan ekonomisi 2025’in ilk yarısında yaklaşık yüzde 6,8 oranında büyüdü. Hizmet sektöründe yüzde 13,5’lik büyüme dikkat çekerken, altın harici kıymetli metal ihracatında yüzde 23’lük artış, meyve-sebze ihracatında yüzde 140’lık artış kaydedildi. Bunlarla beraber, döviz transferleri yüzde 26, devlet bütçesinde yüzde 28 ve harcamalarda yüzde 13’lük artış gözlemlendi. Öte yandan Özbekistan’ın ekonomik büyümesiyle ilgili olarak, kıymetli metal işleme kapasitesi ve mücevher ihracatında büyümeye gitmesi ön plana çıkıyor. DAHA FAZLA BÜYÜME BEKLENİYOR Özbekistan Cumhurbaşkanlığının 26 Haziran 2025 tarihli kararnamesine göre; mücevher ihracatı 300 milyon dolara, kıymetli metal işleme kapasitesi ise 7 tona çıkacak. Bununla beraber, kıymetli maden ve mücevherlerin kaçak dolaşımı en az yüzde 50 oranında azaltılacak. Ayrıca kararnamede mücevher üretiminin endüstrileştirilmesi ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilecek modern tasarımların teşvik edilmesi hedefleri yer alıyor.

Haber

Kırgızistan ekonomisi hızla büyüyor

Avrasya Kalkınma Bankası, haftalık makroekonomik raporunu yayımladı. Rapora göre Kırgızistan'nın gayri safi yurtiçi hasılası (GSYH), 2025'in ilk dört ayında yüzde 11,7 oranında büyüdü. KIRGIZİSTAN EKONOMİSİNİN ANA İTİCİ GÜÇLERİ NELER OLDU? Analistlerin raporda belirttiği üzere; Kırgızistan'ın ekonomik büyümesinin ana itici güçleri, GSYİH dinamiklerinde yüzde 2,6 puanlık bir artış sağlayan sanayi sektörü oldu. Ekonomik büyümeye inşaat sektörü yüzde 2,5 katkı sağlarken; iç ticarette ise bu yüzde 2 oranında oldu. Uzmanların analizine göre, sunulan veriler Kırgızistan'da istikrarlı bir makroekonomik duruma işaret ediyor. Ana sektörlerde istikrarlı bir büyümenin gözlenmesi de ülke için önem arz ediyor. MİLLİ PARA BİRİMİ İSTİKRARINI KORUYOR Ayrıca, Kırgızistan'da ana sektörlerin yanında ülkede tarım ve hayvancılık göstergeleri de iyileşmiş durumda ve sosyal açıdan önemli olan malların fiyatları da istikrarlı seyrediyor. Bu durum, enflasyonist süreçleri frenliyor ve milli para biriminin istikrarını da koruyor.

Haber

Türkiye'nin 2024 yılında Türk cumhuriyetleriyle ihracatı ikiye katlandı

Türkiye Cumhuriyeti, 2024 yılında 2020'ye kıyasla; Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan'a yaptığı ihracatı iki katına çıkardı. Türkiye ile Türk cumhuriyetleri arasındaki ihracat miktarı 11,1 milyar doları aştı. 5 YILIN BÜYÜK REKORU: 2024 YILINDA TÜRK DÜNYASINA İHRACAT 11,1 MİLYAR DOLARI AŞTI Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yapılan derlemeler ile hazırlanan, Anadolu Ajansının (AA) 19 Şubat 2025 tarihli haberine göre; Türkiye'nin 2020-2024 döneminde bu bölgeler ile yaptığı ihracat, düzenli olarak artış gösterdi. 2020'de 5,4 milyar dolar seviyesinde olan ihracat, 2021'de 7,2 milyar dolara, 2022'de 8 milyar dolara ve 2023'te 9,9 milyar dolara çıkarken; 2024 yılında ise 11,1 milyar dolar seviyesini aşarak rekor kırdı. KAZAKİSTAN BİRİNCİ SIRADA Türkiye, 2024 yılında söz konusu 5 ülke içerisinde en fazla ihracatı Kazakistan ile gerçekleştirdi. Kazakistan'a toplam 3,3 milyar dolarlık ihracat yapıldı. Listenin ikinci sırasında ise 3,1 milyar dolar ile Azerbaycan yer alırken; sıralamayı 2,2 milyar dolarla Özbekistan, 1,4 milyar dolarla Kırgızistan ve 1,1 milyar dolarla Türkmenistan takip etti. İHRACATIN ÖNE ÇIKANLARI SANAYİ VE TEKNOLOJİ ÜRÜNLERİ 2024 yılında gerçekleştirilen ihracatlar fasıllarına göre incelendiğinde ise ilk sırada kazanlar, makineler, mekanik cihazlar, nükleer reaktörler, aksam ve parçaları yer aldı. Türk cumhuriyetlerine bu alanda 2,6 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Ardından 1,1 milyar dolarla elektrikli makine ve cihazlar, 593,6 milyon dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarı, ihracatın en çok gerçekleştirildiği fasıllar arasında yer aldı. Söz konusu 5 ülkeye kıymetli taş, metal ve mücevher eşyası ihracatı ise 2024'te 530,1 milyon doları, motorlu kara taşıtları ve bunların aksam, parça, aksesuarları ihracatı da 529,8 milyon doları buldu.

Haber

Putin'in dostları Rusya'ya yatırım yapmıyor

Geçen yılın ilk üç çeyreğinde yabancı yatırımcılar Rus ekonomisinin reel sektöründen 44 milyar dolar daha doğrudan yatırım çekti ve Rus ekonomisindeki toplam yabancı yatırım hacmi son 15 yılın en düşük rakamı olan 235 milyar dolara geriledi. Rusya Merkez Bankası tarafından 7 Şubat 2025 tarihinde paylaşılan verilere göre Rusya, Ukrayna'ya karşı başlattığı topyekûn işgal girişiminin ilk yılında 138 milyar dolar, 2023 yılında ise yaklaşık 80 milyar dolar daha doğrudan yabancı yatırım kaybetti. Eleştirel ve muhalif bir yayın politikasına sahip olan "The Moscow Times" gazetesi tarafından gündeme taşınan haberde, Kremlin'in “dost” olarak nitelendirdiği ülkelerin Rusya için Batılı yatırımcıların yerini alacağı yönündeki umutlarının boşa çıktığı belirtildi. RUS EKONOMİSİNİN İZOLASYONU ARTIYOR Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, BRICS ülkelerinden yatırımcıları defalarca Rusya'ya yatırım yapmaya çağırdı ancak açıklanan Merkez Bankası istatistikleri “dost ülkelerden” herhangi bir sermaye girişinin olmadığını gösterdi. Alman Uluslararası Politika ve Güvenlik Politikaları Enstitüsü uzmanlarından Janis Kluge, bu durumun Rus ekonomisinin giderek yalnızlaştığını gösterdiğini kaydetti. Rus analistler, Ukrayna'ya karşı tam kapsamlı savaş başlamadan önce Rus ekonomisine yapılan doğrudan yatırımların dörtte üçünün Moskova'nın “dostane olmayan” olarak sınıflandırdığı ülkelerden geldiğini tahmin ediyor. Öte yandan Çin'in Rusya Federasyonu'ndaki doğrudan yatırımları yalnızca 3,3 milyar dolar seviyesinde olup, tüm yatırımların yüzde 0,7'sinden azdı. Hindistan'ın payı ise 613 milyon dolar dolaylarındaydı. Brezilya ve Güney Afrika'nın katkısı ise o kadar düşük seviyedeydi ki, Merkez Bankası istatistiklerine dahil edilmiyordu.