Karaylar Haberleri - Son Dakika Karaylar Haber Güncel Gelişmeler

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Kırım Temsilciliği: Kırım Tatar kadınları işgale karşı kimlik mücadelesini sürdürüyor

5 Eylül, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından resmî olarak ilan edilen Dünya Yerli Halklarından Kadınlar ve Kız Çocukları Uluslararası Günü olarak bu yıl ilk kez kutlanıyor. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Kırım Temsilciliği, günün Ukrayna açısından özel önem taşıdığını belirterek Kırım’ın yerli halklarından kadınların kültürel mirasın korunmasındaki rolüne dikkat çekti. Temsilcilik tarafından yapılan açıklamada, Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların Kırım Yarımadası’nda oluşmuş yerli halklar olduğu vurgulandı. Açıklamada, bu toplulukların tarihinin ve kültürel mirasının korunmasında önemli rol üstlenen kadınlardan örnekler verildi. Türk dünyasında eğitim ve fikir hareketlerinin önde gelen isimlerinden İsmail Bey Gaspıralı’nın kızı Şefika Gaspıralı’nın, Kırım Tatar halkının Birinci Kurultayı’na seçilen dört kadından biri olduğu belirtildi. Karay kültürünün araştırılması ve korunmasına hayatını adayan Semita Kuşul’un da kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasına önemli katkılar sunduğu ifade edildi. Kırımçak dili ve kültürünün korunması için çalışmalar yapan Viktoriya Baginska-Gurci’nin ise eserleri, çevirileri ve araştırmalarıyla bu mirasın yaşatılmasına katkıda bulunduğu aktarıldı. İŞGAL ALTINDA KİMLİKLERİNİ KORUYORLAR Kırım Temsilciliği, Rusya’nın Kırım’ı geçici işgali altında yerli halklardan kadınların kimliklerini ve kültürel miraslarını koruma mücadelesini sürdürdüğünü belirtti. Açıklamaya göre kadınlar, kültürel değerlerin ve geleneklerin yaşatılmasının yanı sıra siyasi tutukluların ailelerine destek olmak, insan hakları ihlallerini belgelemek ve işgale karşı direnişi sürdürmek gibi alanlarda da aktif rol oynuyor. Temsilcilik, yerli halklardan kadınların yürüttüğü bu çalışmaların yalnızca kültürel mirasın korunması açısından değil, Kırım’daki insan haklarının savunulması ve bölgenin geleceği açısından da önem taşıdığını vurguladı. 5 Eylül’ün bu yıl ilk kez resmî bir BM uluslararası günü olarak kutlanmasının da yerli halklardan kadınların karşılaştığı sorunlara ve toplumlarının korunmasındaki rollerine yönelik küresel farkındalığın artırılması açısından önem taşıdığı belirtildi. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Kırım Temsilciliği, yerli halklardan kadınların sesinin ve direncinin özgür bir Ukrayna Kırım’ı için verilen mücadelenin bir parçası olduğunu ifade etti.

Kıyiv’de Dünya Yerli Halklar Günü etkinliği: Ukrayna’nın yerli halkları 9 Ağustos’ta bir araya gelecek

Ukrayna’nın yerli halkları olan Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçaklar; kültürlerini, tarihlerini ve kimliklerini yaşatmak amacıyla 9 Ağustos Dünya Yerli Halklar Günü’nde özel bir etkinlikle bir araya geliyor. Kökenleri ve kültürleri ayrılmaz bir şekilde Kırım Yarımadası’na bağlı olan üç yerli halkın geleneklerini, yaşam tarzlarını ve tarihlerini tanıtmak amacıyla düzenlenecek etkinlikte misafirler için özel deneyim alanları oluşturulacak. Kırım Cephesi tarafından yayımlanan açıklamaya göre, Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM), Ukrayna Cumhurbaşkanının Kırım Temsilciliği, Kırım Evi, Kırım Millî Varlık Vakfı ve Kırım Cephesi organizatörlüğünde gerçekleştirilecek etkinlik kapsamlı bir şekilde gerçekleştirilecek. Program çerçevesinde; yerli halkların kültürel mirasının korunması ve günümüzdeki durumunun ele alınacağı bir panel düzenlenecek, kuratör eşliğinde gezilebilecek tarihî fotoğraflardan oluşan "Kırım’ın Yüzü ve Hafızası" fotoğraf sergisi açılacak, geleneksel el sanatları ürünlerinin sergileneceği ve otantik yöresel lezzetlerin sunulacağı kermes düzenlenecek ayrıca çocuklar için interaktif eğlenceler ile Kırım Tatar sanatçı ve topluluklarının yer alacağı konser yapılacak. KIRIM SİYASİ TUTSAKLARINA DESTEK “ÖZGÜR KIRIM’A MEKTUPLAR” Etkinlik alanında Rusya tarafından yasa dışı şekilde alıkonulan Kırımlı siyasi tutsaklara destek olmak amacıyla "Özgür Kırım'a Mektuplar" standı kurulacak. Ziyaretçiler bu alanda Kırım'daki tutsaklara dayanışma mesajlarını yazabilecekler. İşgal ve savaş şartlarına rağmen kültürün ve hafızanın canlı tutulmasının önemine vurgu yapan etkinlik organizatörleri, "Dünya Yerli Halklar Günü; her halkın dilini, kültürünü ve ana vatanıyla olan bağını koruma hakkının bir hatırlatıcısıdır" mesajı vererek insanları organizasyona katılmaya davet etti. 9 Ağustos’ta düzenlenecek etkinliğin yapılacağı yer ve saat bilgisi, güvenlik gerekçesiyle kayıt formunu dolduran katılımcılara etkinlikten 24 saat önce e-posta yoluyla bildirilecek.

Kıyiv’de “Ukrayna Yerli Halklar Yasası” toplantısı: KTMM'nin temsil statüsü adına çağrı

Kırım Tatar Kaynak Merkezi tarafından sosyal medya üzerinden yapılan açıklamada, Ukrayna’nın başkenti Kıyiv’de “Ukrayna Yerli Halklar Yasası”nın uygulanma sürecine ilişkin bir yuvarlak masa toplantısı düzenlendiği bildirildi. Toplantıda, yasanın hayata geçirilmesi için gerekli alt mevzuatın çıkarılması ve hükûmetin temel kararları almasının zorunlu olduğu vurgulandı. Açıklamada görüşlerine yer verilen Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Üyesi Eskender Bariyev, yasanın kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini belirterek, “Ukrayna Yerli Halklar Yasası’nın deklaratif bir metin olarak kalmaması, fiilen uygulanan bir mekanizmaya dönüşmesi hayati önem taşıyor. Ukrayna, yerli halkların haklarını yalnızca tanıyan değil, bu hakları etkin şekilde hayata geçiren bir devlet olmalıdır.” ifadelerini kullandı. YAKLAŞIK 20 DÜZENLEME GEREKİYOR Toplantıda söz alan Ukrayna Etnik Politika ve Vicdan Özgürlüğü Servisi Başkanı Viktor Yelenskıy ise yasanın tam anlamıyla uygulanabilmesi için çok sayıda düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Yelenskıy, “Yasanın hayata geçirilmesi için yaklaşık 20 alt düzenlemenin kabul edilmesi gerekiyor. Ancak bu sürecin kilit noktası, hükûmetin alacağı siyasî ve idarî kararlardır. Özellikle Kırım Tatar halkının temsil organı olan KTMM'nin temsil statüsünün hukukî olarak netleştirilmesi büyük önem taşıyor.” dedi. ÇUBAROV: BU KONU UKRAYNA'NIN MİLLÎ GÜVENLİĞİDİR KTMM Başkanı Refat Çubarov da yasanın uygulanmasının millî güvenlik boyutuna dikkat çekerek, “Yerli halkların temsil organlarına ilişkin kararların geciktirilmesi kabul edilemez. Bu yasa tek bir belge değil, bütüncül bir süreçtir ve bu sürecin başlangıç noktası temsil meselesidir. Bu alandaki gecikmeler, yasanın öneminin yeterince kavranmadığını gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu. KOORDİNASYON ÇAĞRISI Kırım Tatar Kaynak Merkezi Müdürü Av. Lyudmıla Korotkıh ise, yasanın çok boyutlu yapısına işaret ederek, yerli halkların karar alma süreçlerine etkin katılımının ancak güçlü bir kurumlar arası koordinasyonla mümkün olabileceğini ifade etti. Toplantıda ayrıca, 2025-2026 yıllarını kapsayan “Ukrayna Yerli Halklar Yasası Uygulama Yol Haritası”nın tanıtıldığı, katılımcıların alınacak kararların mâlî kaynaklarla desteklenmesi ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiği konusunda görüş birliğine vardığı kaydedildi.

Kırımçak aktivist Petro Koşukov: Kırım’ın Rus işgalinden kurtarılması yerli halklar için varoluşsal önem taşıyor

Başkent Kıyiv’de 2 Aralık’ta bu sene ilk kez gerçekleşen Ukrayna Yerli Halklar Kongresi kapsamında “Ukrayna Savunmasında: Kırım Tatarları, Karaimler ve Kırımçaklar” başlıklı panel düzenlendi. Paneldeki konuşmacılar, Kırım’ın Rus işgalinden kurtarılmasının yerli halkların topluluklarını yeniden inşa edebilmesi, kültürlerini yaşatabilmesi ve işlenen suçların faillerinin adalete teslim edilebilmesi için tek yol olduğunu vurguladı. Panele, Ukrayna Karay Birliği Üyesi ve asker Andriy Oleynikov (Kefeli), 34. Ayrı Kıyı Savunma Tugayı Kurmay Başkanı Yardımcısı, Kırım Tatarı Alim Kerimov ile Kırımçak halkı aktivisti ve asker Petro Koşukov katıldı. “BU SAVAŞ BENİM İÇİN KİŞİSEL” Tugay komutan yardımcısı, Kırım Tatarı Alim Kerimov, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın kendisi için kişisel bir savaş olduğunu vurgulayarak, Kırım Tatarlarının, Karayların ve Kırımçakların 2014’ten beri Ukrayna Savunma Kuvvetleri içinde aktif rol aldığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı: “Her asker, inancı ya da kökeni ne olursa olsun, Kırım dahil tüm Ukrayna topraklarının işgalden kurtarılmasının gerektiğine inanıyor. Bu benim kişisel mücadelem. Rusları topraklarımızdan atana kadar durmayacağım.” “KIRIM’IN İŞGALDEN KURTARILMASI YERLİ HALKLAR İÇİN VAROŞSAL ÖNEM TAŞIYOR” Etkinliğe çevrim içi olarak katılan Kırımçak aktivisti ve asker Petro Koşukov, Kırım’ın Rus işgalinden kurtarılmasının tüm yerli halklar için varoluşsal önem taşıdığını belirterek şu şekilde konuştu: “Ukrayna’nın savunulması ve toprak bütünlüğünün yeniden sağlanması, her Kırımçak, Karaim ve Kırım Tatarı için kendi yurduna dönebilme şansıdır. Bu, toplumlarımızda yaşamamızı, kültürümüzü, dilimizi ve geleneklerimizi koruyup geliştirmemizi ve bunları çocuklarımıza güven ve özgürlük içinde aktarmamızı sağlayacak bir yoldur. Bu, topraklarımıza yeniden onurlu ve özgür şekilde yaşama şansıdır." “SUÇLULAR HESAP VERMELİ” Son konuşmayı yapan Karay asker Andriy Oleynikov (Kefeli), 2014’ten bu yana Kırım’da işlenen tüm suçların faillerinin uluslararası ve ulusal hukuk çerçevesinde yargılanmasının zorunluluğunu vurguladı. Oleynikov, Ukrayna’nın da geçmişteki hatalarını değerlendirerek gelecekte benzer tehditlerin önüne geçmesi gerektiğini söyledi.

Kırımoğlu: Ukrayna'nın Yerli Halkları Yasası’nı pratiğe dökecek modern devlet politikalarının oluşturulması gerekiyor

Ukrayna’da bu sene ilk kez düzenlenen Yerli Halklar Kongresi bugün çalışmalarına başladı. Başkent Kıyiv’de düzenlenen etkinlik, Ukrayna Etnik Politika ve Vicdan Özgürlüğü Servisi, Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) ve Kırım Tatar Kaynak Merkezi iş birliğinde organize ediliyor. Kongre açılışında konuşan Kırım Tatar halkının millî lideri ve Ukrayna Milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, yerli halkların haklarını koruma çabasının uzun yıllardır sürdüğünü vurgulayarak 2021 yılında kabul edilen Ukrayna'nın Yerli Halkları Yasası'nın 30 yıllık mücadelenin sonucu olduğunu belirtti. Artık sadece zorluklara tepki vermek yerine, bu yasanın pratiğe dökecek modern devlet politikalarının oluşturulması gerektiğini kaydeden Kırımoğlu şu şekilde konuştu: "Bugün, yasal çerçeve belirlenmiş olsa da, önümüzde çok daha karmaşık yeni bir aşama var: Bu yasayı pratikte uygulamak için gerekli düzenleyici ve yasal çerçevenin oluşturulması. Özellikle işgal altındaki Kırım'ın Ukrayna'nın kontrolüne geri dönmesinden sonra, yerli halkların haklarının acil çözümlere yeniden tesis edilmesi ve güvence altına alınması hayati önem taşıyor." Kırımoğlu, söz konusu yasal düzenlemelerin sadece Kırım Tatarlarının değil, aynı zamanda akraba halklar olan Karaylar ve Kırımçaklar'ın da haklarını koruyacağını ekledi. AGİT ULUSAL AZINLIKLAR YÜKSEK KOMİSERİ KAMP: ÖZELLİKLE KIRIM TATARLARI SON 10 YILDA BÜYÜK ACILAR YAŞADI Kongreye çevrim içi katılan AGİT Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiseri Christoph Kamp, yaptığı konuşmada Kırım Tatarlarının son on yılda yaşadığı baskılara dikkat çekti. Kamp, Nisan ayında Ukrayna’ya yaptığı ziyarette dinlediği tanıklıkların endişe verici olduğunu belirterek şunları söyledi: “Özellikle Kırım Tatar halkı için son on yıl yeni acılar getirdi. Nisan ayında Ukrayna'ya yaptığım ziyarette Kırım Tatarları, sivil toplum kuruluşları ve devlet kurumlarının temsilcilerinden Kırım'daki durum hakkında rahatsız edici açıklamalar duydum. Karay ve Kırımçak halkları da işgal koşullarından etkilendiğini farkındayım. Ofisim, birçok Kırım Tatarının on yıllarca süren zorunlu sürgünden dönüp hayatlarını yeniden inşa etmede ciddi engellerle karşılaştığı 1990'ların başından beri bu konu üzerinde çalışıyor. Ukrayna'nın yerli halklarının haklarının uluslararası alanda gündemde kalmasını ve hak ettikleri desteği almasını sağlamak için sessiz diplomasi çalışmalarını sürdürmeye kararlıyım." KORNİYENKO: KONGRE UKRAYNA’NIN YERLİ HALKLARI DESTEKLEME KONUSUNDAKİ İSTİKRARI GÖSTERİYOR Ukrayna Parlamentosu Birinci Başkan Yardımcısı Oleksandr Korniyenko, yerli halkların haklarının ve geleneklerin korunması, kültürler arası iş birliğinin geliştirilmesinin önemini vurgulayarak, “Kongre’nin bu dönemde yapılması, Ukrayna’nın yerli halkları destekleme konusundaki istikrarını gösteriyor. Bu platform, ortak projeler ve yeni girişimler için önemli bir fırsattır.” dedi.

Ukrayna; Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların kimliğini koruyan hukuki altyapıyı güçlendiriyor

Ukrayna, ülkedeki yerli halklar olan Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların kimliğini, dilini ve kültürünü korumaya yönelik hukuki altyapıyı sistematik biçimde güçlendiriyor. Ukrayna Cumhurbaşkanının Kırım Özerk Cumhuriyeti Daimi Temsilcisi Yardımcısı Denıs Çıstikov, 27 Kasım’da düzenlenen “Etnik Toplulukların Haklarının Korunmasına Yönelik Eylem Planı: İlk Adımlardan Gerçek Değişime” başlıklı koordinasyon etkinliği kapsamında gerçekleştirilen “Ukrayna Yerli Halklarının Haklarını Güçlendirme Mekanizması” panelinde yaptığı konuşmada, yerli halkların haklarının korunmasının hem Ukrayna’nın millî politikasının hem de devletin Avrupa Birliği’ne (AB) entegrasyon sürecinin önemli bir parçası olduğunu vurguladı. Çıstikov, “Ukrayna, yerli halkların kimliğinin, dilinin, kültürünün ve karar alma süreçlerine katılımının güvence altına alınması için gerekli yasal zemini kararlılıkla inşa etmektedir.” dedi. Çıstikov ayrıca, yerli halkların haklarının korunmasının devlet kurumları, uzman çevreler ve bu halkların temsilcileri arasında ortak bir sorumluluk olduğunu belirterek, etkin ilerleme için sürekli koordinasyon ve modern insan hakları mekanizmalarının uygulanmasının kritik olduğunu ifade etti.

Ukrayna’da tarihi kongre: Yerli halkların hakları ve kültürel mirası Kıyiv’de ele alınacak

Ukrayna’da ilk kez “Yerli Halklar Kongresi” gerçekleştirilecek. Başkent Kıyiv’de 2 Kasım 2025 tarihinde düzenlenecek etkinlik, Ukrayna Etnik Politika ve Vicdan Özgürlüğü Servisi, Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) ve Kırım Tatar Kaynak Merkezi iş birliğinde organize edilecek. Kongrenin temel amacının; Ukrayna’daki yerli halkların kimliğinin korunması ve geliştirilmesi için yapıcı bir platform oluşturmak, devlet kurumları ile yerel yönetimlerin yerli halkların temsil organları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliğini güçlendirmek olduğu aktarıldı. Etkinlikte ayrıca yerli halkların haklarının uygulanmasına ilişkin güncel sorunlar ele alınacak. Ayrıca Kırım Özerk Cumhuriyeti, Akyar (Sivastopol) ve diğer işgal altındaki bölgelerde yerli halkların karşılaştığı baskı, ayrımcılık ve kültürel asimilasyon politikaları özel bir başlık altında tartışılacak. Toplantıya Ukrayna hükûmet yetkililerinin yanı sıra diplomatik misyon temsilcileri, Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, UNESCO, AGİT’in Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiserliği ve diğer uluslararası kuruluşların temsilcileri katılacak. Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçaklar olmak üzere Ukrayna’nın yerli halklarının temsilcileri de kongrede yer alacak. Kongrede ele alınacak ana başlıklar arasında, Rus saldırısı koşullarında Ukrayna’nın yerli halklarının karşı karşıya olduğu tehditler; Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların ülkenin savunmasına katkıları; “Ukrayna’nın Yerli Halkları Yasası” kapsamında hakların uygulanmasına yönelik araçlar; yerli halkların uluslararası alandaki sesi ve yerelden küresele uzanan mücadelesi; yerli halkların barış inşasındaki rolü; Rusya’nın saldırıları sırasında yerli halkların maddi ve manevi kültürel mirasının korunması yer alıyor.

Ukrayna'dan dünyaya çağrı: Kırım'ın yerli halklarının mirasını korumaya yardımcı olun

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 23 Aralık 1994’te, 9 Ağustos tarihi Uluslararası Dünya Yerli Halklar Günü olarak ilan edildi. Yerli halkların; toprak, kaynak ve kültürel haklarına dikkat çekmeyi, asimilasyon ve yerinden edilme gibi tehditlere karşı farkındalık oluşturmayı ve kültürel çeşitliliğin insanlığın ortak mirası olduğunu vurgulamayı amacıyla kutlanan bu özel günde,Ukrayna Dışişleri Bakanlığı bir açıklamada bulundu. Bakanlığın Dünya Yerli Halklar Günü dolayısıyla yayımladığı açıklamada, yerli halkların kültürel mirasına ve temel haklarına sahip çıkma çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca, Kırım’daki yerli halkların Rusya’nın işgal politikaları nedeniyle ağır baskılara maruz kaldığı vurgulandı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığının Dünya Yerli Halklar Günü dolayısıyla paylaştığı mesajda şu ifadelere yer verildi: "9 Ağustos’ta Ukrayna, uluslararası toplumla birlikte, yerli halkların insanlığın kültürel mirasına katkılarının tanınmasına ve hakları, onurları ve özgürlükleri için verdikleri mücadeleye adanmış olan Uluslararası Yerli Halklar Günü’nü kutlamaktadır. Ukrayna, özellikle Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Bildirgesi’nde yer alan insan hakları ve temel özgürlüklere olan bağlılığını teyit eder ve 2021 yılında kabul edilen Ukrayna’nın Yerli Halkları Hakkında Kanun'a uygun olarak, kendi topraklarında bu halkların etnik, kültürel, dilsel ve dini özgünlüklerinin korunmasını ve gelişimini garanti eder. Ukrayna’nın yerli halkları -Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçaklar- ülkemizin tarihinin, kültürünün ve çağdaş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır. Bugün Ukrayna’nın üç yerli halkı, özellikle geçici olarak işgal altında bulunan Kırım Özerk Cumhuriyeti topraklarında, Rusya Federasyonu’nun silahlı saldırısının sonuçlarından dolayı acı çekmektedir. Kırım Tatarları, tutuklamalar, işkenceler, siyasi gerekçeli mahkûmiyet kararları, KTMM'nin süregelen yasağı, ana dilin kullanım hakkının kısıtlanması, okullarda, camilerde ve evlerde yapılan aramalar gibi kitlesel baskılara maruz kalmaktadır. Karaylar ve Kırımçaklar, sayıca az olmalarına rağmen özgün yerli halklar olarak, işgal altındaki yarımadanın kültürel alanından fiilen yok olmaktadır. Rusya, yerli çevrenin yok edilmesine fiilen yol açan zorunlu asimilasyon politikası yürütmektedir. Rus nüfusunun Kırım’a kitlesel olarak yerleştirilmesi, yerli halkların kendi topraklarından eşzamanlı olarak sürülmesi, tarihi anıtların ve kutsal mekânların yok edilmesi ve dilsel ortamın değiştirilmesiyle birlikte gerçekleşmektedir. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, işgalci devletin Ukrayna’nın yerli halklarının haklarını sistematik biçimde ihlal etmesine uluslararası toplumun dikkatini sürekli olarak çekmekte ve küresel düzeyde, özellikle Birleşmiş Milletler, AGİT ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası örgütlerin platformlarında, ilgili siyasi ve hukuki adımları başlatmaktadır. Ukrayna’nın bu alandaki aktif çalışmalarının bir kanıtı da, bu yıl nisan ayında Ukrayna temsilcisi Süleyman Mamutov’un 2026-2028 yılları için Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Daimi Forumu’na (UNPFII) yeniden seçilmesidir. Ukrayna’nın yerli halklarının haklarını korumaya yönelik temel uluslararası araçlardan biri, insan hakları konularının, yerli halkların hakları da dahil olmak üzere, öncelikli olduğu diplomatik bir platform olan Uluslararası Kırım Platformu’dur. Ukrayna, uluslararası toplumu şu çağrılarda bulunmaya davet etmektedir: ▪️ Rusya Federasyonu’nun Ukrayna’nın yerli halklarına yönelik baskıcı ve ayrımcı politikasını kınamak; ▪️ BM çerçevesindeki girişimler dahil olmak üzere ilgili uluslararası girişimleri desteklemek; ▪️ Kırım’ın yerli halklarının kültürel, dilsel ve manevi mirasının korunmasına katkı sağlamak; ▪️ İşgalci devlet için hukuki sonuçların doğmasını sağlamak. Bu günde Ukrayna, özellikle savaş, işgal ve baskı koşullarında hakları için mücadele etmeye devam eden tüm yerli halklarla dayanışma içinde olduğunu ifade etmektedir. Yerli halkların haklarının korunması, adil barışın ve uluslararası güvenliğin temelidir."

Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların hakları İstanbul'da konuşuldu

Ukrayna’nın İstanbul Başkonsolosu Roman Nedilskıy (Roman Nedilskyi) ve eşi Lyudmıla Nedilska’nın ev sahipliğiyle, 8 Ağustos 2024 tarihinde Dünya Yerli Halklar Günü münasebetiyle bir panel tertip edildi. Düzenlenen programda, Ukrayna'nın yerli halkları olan Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların tarihi ve kültürü ile Kırım’ın Rus işgali bağlamında yerli halklarının haklarının korunması konuları ele alındı. Panele; Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, Kırım'ın Yerli Halklarını Araştırma ve Destekleme Vakfı Başkan Yardımcısı Vyaçeslav Lombroso (Vyacheslav Lombroso), Ukrayna Karaylar Birliği Başkanı Bogdan Hmelnıtskıy (Bohdan Khmelnytsky), Melitopol Devlet Pedagoji Üniversitesi Rektör Yardımcısı Karay Olena Arabacı (Olena Arabadzhy), KTMM Türkiye Temsilcisi ve Emel Kırım Vakfı Başkanı Zafer Karatay, Kırım Tatar Milli Meclisi Üyesi ve Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı Eskender Bariyev, Kırım Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi ve Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kırımlı ile Alem Sivil Toplum Kuruluşu Başkanı Esma Acıyeva çevrim içi olarak katılarak konuşmalarını gerçekleştirdi. "UKRAYNA KENDİ YERLİ HALKLARININ GELİŞİMİNİ DESTEKLİYOR" Açılış konuşması yapan Ukrayna’nın İstanbul Başkonsolosu Roman Nedilskıy, Rusya’nın yüzyıllar boyunca Kırım’ın yerli haklarını yok etmeye çalıştığı gibi Ukrayna halkını da yok etmeye çalıştığını belirterek, “Ama bunu hiçbir zaman başaramayacak.” dedi. Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların yasal olarak Ukrayna’nın yerli halkları olarak tanındığını belirten Başkonsolos, “Ukrayna kendi yerli halklarının gelişimini destekliyor ve her zaman destekleyecektir. Çünkü Ukrayna bu halkların vatanıdır.” ifadelerini kullandı. "İNSANLARA KIRIM’IN UKRAYNA OLDUĞUNU HATIRLATIYORUZ" Etkinliğe katılanlara teşekkür eden Lyudmıla Nedilska, “Bir evlat, anne ve eş olarak her zaman Rus işgalinde baskı altında bulunan Kırımlı aileler için dua ediyorum. Hem Rus esaretinde bulunanlar hem onları evlerinde bekleyen aileler hem de bugün Rusya’ya karşı savaşan askerlerimiz her zaman aklımızda. Sık sık farklı etkinlikler düzenleyerek insanlara Kırım’ın Ukrayna olduğunu hatırlatıyoruz.” şeklinde konuştu. "KTMM, 2002 YILINDAN BERİ BM YERLİ HALKLAR DAİMİ FORUMU'NUN ÜYESİ" KTMM Başkanı Refat Çubarov, Kırım Tatar halkının en üst temsil organı olarak KTMM’nin Birleşmiş Milletler (BM) Yerli Halklar Hakları Bildirisi hazırlama ve kabul etme sürecine doğrudan katıldığına dikkat çekerek, “KTMM bu belgeyi hazırlayanların arasında yer alıyor. Ayrıca KTMM, kurulduğu 2002 yılından beri BM Yerli Halklar Daimi Forumu'nun üyesidir ve her yıl çalışmalarına katılıyor. Bunun dışında yerli Kırım Tatar halkı, KTMM ve diğer Kırım Tatar sivil toplum kuruluşları aracılığıyla yerli halkların iş birliği yaptığı önde gelen uluslararası kuruluşlarda temsil ediliyor.” ifadelerini kullandı. "UKRAYNA DEVLETİNİ GÜÇLENDİRİYORUZ" Ukrayna Parlamentosunun 20 Mart 2014 yılında Kırım Tatar halkının haklarının garanti edilmesine dair bir kararnameyi kabul ederek yerli halkların kendi kaderini tayin etme hakkını tanıdığını belirten Çubarov, “Şimdi ise bizim görevimiz, Ukrayna mevzuatını yerli halkların haklarını ele alan ve uluslararası hukuka dayalı bir şekilde iyileştirmek ve siyasetçilere bu yoldan sapmaya izin vermemektir. Bu yoldan ilerleyerek güçlü Ukrayna ulusunu oluşturuyoruz, Ukrayna devletini güçlendiriyoruz ve yerli halklar olan Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçakların haklarını iade ediyoruz.” dedi. "KIRIM TATARLARI KENDİ TOPRAKLARINDA ESİR TUTULUYOR" Konferansta konuşan KTMM Üyesi ve Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı Eskender Bariyev, “Ukrayna’nın yerli halkı olan Kırım Tatarların vatanı 10 yıldır Rus işgali altında, tüm bu süre boyunca yerli halk, dilini ve kültürünü geliştirme fırsatından mahrum bırakıldı. Kırım Tatarlarına baskılar uygulanıyor. Yani Kırım Tatarları kendi topraklarında esir tutuluyor. Maalesef Rus işgali altında geçen son 10 sene Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçaklar için çok olumsuz geçti. Yerli halkların temsilcilerine baskılar uygulanıyor, halkların kollektif hakları işgalciler tarafından ihlâl ediliyor. Siyasi güdümlü davalar çerçevesinde 219 Kırım Tatarına baskı uygulanıyor. 134 Kırım Tatarı Rus hapishanelerinde alıkonuluyor. Rusya’nın uyguladığı baskılar sonucu Kırım Tatar halkı kendi vatanının dışına itiliyor. Bununla birlikte Rusya, Kırım’a Rus vatandaşlarını yerleştirerek Yarımada'nın demografik yapısını değiştiriyor.” şeklinde konuştu. "ALMAN NAZİLERİ KIRIMÇAKLARIN YÜZDE 80’İNİ YOK ETTİ" Kendisi de bir Kırımçak olan Kırım’ın Yerli Halklarını Araştırma ve Destekleme Vakfı Başkan Yardımcısı Vyaçeslav Lombroso, Kırımçakların KTMM’nin desteğiyle uluslararası kuruluşların çalışmalarına katılmaya ve dünyaya kendi halkını tanıtmaya başladığını belirtti. Din farkına rağmen Kırımçak ile Kırım Tatarlarının dil, halk yemekleri gibi birçok ortak noktaya sahip olduğunu kaydeden Lombroso, “Ukrayna’da yapılan son nüfus sayımına göre halihazırda Ukrayna’da 406 Kırımçak yaşıyor. Bilindiği üzere 2. Dünya Savaşı sırasında Alman Nazileri Kırımçakların yüzde 80’ini yok etti. Ukrayna’da yaşayan Kırımçakların çoğu halihazırda Rus işgali altındaki topraklarda ikamet ediyor.” dedi. "KENDİMİZİ UKRAYNA KÜLTÜREL MİRASININ AYRILMAZ BİR PARÇASI OLARAK GÖRÜYORUZ" Ukrayna Karaylar Birliği Başkanı Olena Arabacı, Ukrayna’da yaşayan Karay Türkleri hakkında bilgi verdi. Sayılarının az olmasına rağmen Karay Türklerinin kendi dilini, kültürünü korumaya başardığını belirten Arabacı, “Kendimizi Ukrayna kültürel mirasının ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz.” dedi. Kültürel mirasını korumak amacıyla Karay Türklerinin Ukrayna’da aktif şekilde faaliyet yürüttüklerini anlatan Arabacı, Melitopol kentinde bulunan merkezlerinin şu an Rus işgali altında bulunduğunu kaydetti. Arabacı, “Kırım’ın Rus işgali halkımı çok olumsuz bir şekilde etkiledi. Kırım ile Ukrayna anakarasında yaşayan Karaylar arasındaki bağlar koptu. 2022’de başlayan Rusya’nın geniş çaplı işgal saldırısı halkım için ağır bir darbe daha oldu. Karayların geleneksel olarak yaşadığı Melitopol, Berdyansk ve Geniçesk işgal edildi.Çoğu Karay Türkü evlerini terk etmek zorunda kaldı. Melitopol’deki kültür merkezimizi kaybettik.” dedi. "KREMLİN’DE REJİMLER DEĞİŞSE DE ZİHNİYET DEĞİŞMİYOR" Rusya’nın yüzyıllardır Kırım’daki halklara baskı uyguladığına dikkat çeken KTMM Türkiye Temsilcisi ve Emel Kırım Vakfı Başkanı Zafer Karatay, “Günümüzde yaşananlar bize gösterdi ki, Kremlin’de rejimler, çarlar, totaliter liderler değişse de mentalite, mantık, zihniyet değişmiyor. Emperyalist ve diğer halklara söz hakkı tanımayan zihniyet mevcut ve bu zihniyet mutlaka değişmeli.” dedi. Karatay, Kırım Tatar halkının ancak Rus işgalinden kurtulduktan sonra kültürünü, medeniyetini tam geliştirme hakkına sahip olacağına dikkat çekti. "BARIŞ KIRIM’I RUSYA’YA BIRAKARAK SAĞLAYACAKSA BÖYLE BİR BARIŞI HİÇ BİR ZAMAN KABUL ETMEYECEĞİZ" Kırım Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi ve Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kırımlı, Rusya’nın yüzyıllar boyunca yerli halklara karşı yürüttüğü zulüm politikasına dikkat çekerek, “Şu an Lırım Tatarları Putin faşizmi ve Ukrayna demokrasisi karşısında nasıl tarafsız olabilir? Kırım Tatarların geleceği için Rusya’nın Kırım’dan çekilmesi dışında hiçbir perspektif olamaz. Bu Karaylar ve Kırımçaklar için de aynıdır. Bizim bir endişemiz var: Herkes gibi biz de barışı istiyoruz ancak barış Kırım’ı Rusya’ya bırakarak sağlayacaksa böyle bir barışı hiç bir zaman kabul etmeyeceğiz. Kırım Tatarları, Karaylar ve Kırımçaklar için tek bir kurtuluş var; demokratik Ukrayna’ya bağlı Kırım Tatar özerkliği. Bunun dışındaki tüm seçenekler bu 3 halkının geleceğini tehlikeye atacaktır.” ifadelerini kullandı. Alem Sivil Toplum Kuruluşu Başkanı Esma Acıyeva konferansta kuruluşunun yerli halklarının somut olmayan kültürel mirasını korumak için yürüttüğü çalışmaları anlattı. Konferansa ayrıca, KTMM üyeleri Gülnara Bekirova ve Abmecit Süleymanov, Türkiye Ukrayna Romanya Kırım Sanayici İş İnsanları Derneği (TURKSİD) Başkanı Ertan Baştuhan, Kırım Derneği İstanbul Anadolu Yakası Şube Başkanı Şebnem Sözen, Kırım Derneği Gebze Şubesi Başkanı Nermin Ekim, Emel Kırım Vakfı Başkan Yardımcısı Nurten Bay katıldı.

#Karaylar