Kıyiv'de yerli halklar toplantısı: Kırım Tatarlarının kimliği ve dil hakları ele alındı
Ukrayna’da yerli halkların savaş koşullarında hukuki açıdan korunması, kimliklerinin ve kültürel miraslarının muhafaza edilmesi ile devlet politikalarının ele alındığı yuvarlak masa toplantısı düzenlendi.
Ukrayna’nın başkenti Kıyiv’deki Ukrinform haber ajansında 7 Ağustos 2026’da gerçekleştirilen “Savaş Koşullarında Ukrayna’nın Yerli Halklarının Hukuki Korunması: Kimliğin Korunması, Uluslararası Dayanışma ve Devlet Politikası” başlıklı toplantıya, devlet kurumları, uluslararası kuruluşlar, insan hakları örgütleri ve akademik çevrelerden temsilciler katıldı.
Toplantıda V. İ. Vernadskiy Tavriya Millî Üniversitesinin Filoloji ve Gazetecilik Eğitim-Bilim Enstitüsü Direktörü, Filoloji Bilimleri Üyesi Dr. Olha Şarahina ile üniversitenin “LinguaLab 360: Dil Teknolojileri, Görsel İletişim ve Çeviri Merkezi” Eğitim-Bilim Laboratuvarı Başkanı Niyara Mujdabayeva temsil etti.
Toplantının açılışında Ukrayna Etnopolitika ve Vicdan Özgürlüğü Devlet Servisi Başkanı Viktor Yelenskıy, Ukrayna Cumhurbaşkanının Kırım Özerk Cumhuriyeti Daimî Temsilcisi Olha Kurışko, ve Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov konuşma yaptı.
Konuşmalarda, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı savaşı ve Kırım’ın işgali koşullarında Ukrayna’nın yerli halklarının haklarının ve kültürel mirasının korunmasının kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.
ULUSLARARASI HUKUKİ MEKANİZMALAR ELE ALINDI
Toplantının ilk oturumunda, yerli halkların haklarına yönelik ihlallerle uluslararası düzeyde mücadele, UNESCO ve Birleşmiş Milletlerin (BM) rolü ile uluslararası hukuki mekanizmaların uygulanmasındaki sorunlar ele alındı.
Oturumda BM İnsan Hakları İzleme Misyonu Başkan Yardımcısı Noel Calhoun, Ukrayna’nın UNESCO Daimî Temsilciliği temsilcisi Mıkola Movçan, Eurac Research Azınlık Hakları Enstitüsünden Serjio Constantin, Londra Üniversitesi Sanat, Hukuk ve Sosyal Bilimler Fakültesinden uluslararası hukuk uzmanı Joshua Castellino, BM Yerli Halklar Konularında Daimi Forumu üyesi ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri mensubu Süleyman Mamutov, Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Dünya Ukraynalıları ve İnsani İşbirliği Dairesi Başkan Yardımcısı Bohdan Movçan ile Kırım Tatar Kaynak Merkezi hukukçusu Lüdmıla Korotkıh yer aldı.
Yuvarlak masanın ikinci bölümünde ise yerli halkların haklarına ilişkin yasal düzenlemelerin etkin biçimde uygulanması için atılabilecek adımlar değerlendirildi.
Olha Kurışko, Refat Çubarov, Ukrayna Etnopolitika ve Vicdan Özgürlüğü Devlet Servisi Başkan Yardımcısı İhor Lossovskıy, “Ukrayna Karayları Birliği” Başkanı Olena Arabacı, Ukrayna Etnopolitika ve Vicdan Özgürlüğü Devlet Servisi Danışma Konseyi Üyesi Vyaçeslav Lombrozo ve Prof. Borıs Babin, mevcut hukuki araçları ve yasal hükümlerin hayata geçirilmesine yönelik pratik adımları değerlendirdi.
KIRIM TATARCANIN GELİŞTİRİLMESİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Toplantıda ayrıca Kırım Tatarcanın geliştirilmesine yönelik stratejinin uygulanması ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan dillerin korunmasına yönelik çalışmalar ele alındı.
Bu kapsamda Tavriya Millî Üniversitesi Filoloji ve Gazetecilik Eğitim-Bilim Enstitüsü Direktörü Olha Şarahina, “Ukrayna yükseköğretim kurumlarında Kırım Tatarı öğrencilerin dil kimliği ve eğitim hakları” başlıklı sunum yaptı.
Dil panelinde ayrıca Taras Şevçenko Kıyiv Millî Üniversitesi temsilcileri Hanna Spotar-Ayar ve Abibulla Seyit Celil ile “Ukrayna Karayları Birliği” Başkanı Olena Arabacı yer aldı.
KİMLİĞİN VE EĞİTİM-DİL HAKLARININ KORUNMASI ÖNCELİK OLARAK BELİRLENDİ
Yuvarlak masa toplantısının sonunda katılımcılar, Ukrayna’nın yerli halklarının kimliğinin korunması, eğitim ve dil haklarının güvence altına alınması ve Rusya üzerindeki uluslararası baskının artırılmasının Ukrayna devlet politikasının temel öncelikleri arasında yer alması gerektiğini vurguladı.
Toplantı sonucunda, devlet kurumları ve uluslararası kuruluşlara yönelik bir dizi tavsiye hazırlanırken, V. İ. Vernadskıy Tavriya Millî Üniversitesinin Kırım’ın geliştirilmesi ve yeniden entegrasyonuna yönelik merkezinin Kırım stratejisinin uygulanmasıyla bağlantılı temel başlıklar da belirlendi.