#Nükleer Santral

QHA - Kırım Haber Ajansı - Nükleer Santral haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Nükleer Santral haber sayfasında canlı gelişmelerle ulaşabilirsiniz.

Haber

Almanya, Ukrayna'daki nükleer güvenlik için ek 1 milyon avro sağlayacak

Almanya, Ukrayna’daki nükleer santrallerde güvenlik seviyesinin artırılması amacıyla 1 milyon avro ek finansman sağlayacak. Almanya Çevre Bakanlığının açıklamasına göre, Parlamenter Devlet Sekreteri Rita Schwarzelühr-Sutter, söz konusu finansmanı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) salı günü Viyana’da düzenlenen konferansında duyuracak. Almanya bugüne kadar UAEA’nın Ukrayna’daki çalışmalarını desteklemek amacıyla 7,3 milyon avro katkıda bulundu. Schwarzelühr-Sutter’ın ayrıca, 2025’in başında hasar gören Çernobil Nükleer Santrali’ndeki koruyucu yapının yeniden inşası için uluslararası desteğin artırılması çağrısında bulunması bekleniyor. Almanya, söz konusu çalışmalar için 50 milyon avro ayırmayı planlıyor. Bu destek, geçen ay Almanya Çevre Bakanı Carsten Schneider tarafından açıklanmıştı. AB’DEN 74 MİLYON AVRO DESTEK Avrupa Birliği (AB) de Çernobil Nükleer Santrali’ndeki yeni güvenli kapatma yapısının (New Safe Confinement) onarımı için 75 milyon avro hibe desteği sağlayacak. Norveç ise Rusya’nın düzenlediği bir SİHA saldırısında hasar gören Çernobil Nükleer Santrali üzerindeki koruyucu yapının onarımı için 9 milyon avronun üzerinde destek açıklamıştı. ABD de nisan ayında, G7 ülkelerinin ortak çalışmaları kapsamında Çernobil’deki yeni koruyucu yapının onarımı için 100 milyon dolara kadar katkı sağlamaya hazır olduğunu bildirmişti.

Haber

Özbekistan ikinci nükleer santral için hazırlıklara başlıyor

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, ülkede ikinci nükleer güç santralinin inşası için hazırlık çalışmalarının başlatılacağını açıkladı. Mirziyoyev, Harezmi bölgesine gerçekleştirdiği çalışma ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, güvenilir enerji arzının ve elektrik maliyetlerinin düşürülmesinin yabancı yatırımların çekilmesi ve ülkenin 2030 Kalkınma Stratejisi'nin hayata geçirilmesi açısından önemli olduğunu belirtti. İkinci nükleer santral projesinin yer, kapasite ve inşaat takvimi gibi ayrıntıları henüz açıklanmadı. İLK NÜKLEER SANTRAL CİZZAK'TA İNŞA EDİLİYOR Özbekistan'ın ilk nükleer enerji projesi ise Cizzak bölgesinin Fariş ilçesinde devam ediyor. İlk proje kapsamında iki VVER-1000 güç ünitesi ile iki RİTM-200N reaktörünün kurulması planlanıyor. Santralin tam kapasiteye ulaşmasının ardından yılda yaklaşık 15,4 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi ve ülkenin elektrik ihtiyacının yüzde 15'inden fazlasını karşılaması bekleniyor.

Köşe Yazısı

Kazakistan'da yükselen nükleer santralde Rus gölgesi!

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in üç günlük resmî ziyaret kapsamında Kazakistan’a gitmesi ve Astana’da gerçekleşen üst düzey temaslar, Türkistan coğrafyası

Haber

Kazakistan ile Rusya arasında tehlikeli imza: Rusya nükleerle geri dönüyor!

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kazakistan’ın ilk nükleer enerji santralini inşa etmek için yaklaşık 16,5 milyar dolarlık anlaşmaya imza attı. Projeye ilişkin en dikkat çeken detaylardan biri ise finansmanın önemli bölümünün Moskova tarafından sağlanacak kredilerle karşılanacak olması oldu. Bu durum, Kazakistan’ın enerji alanında Rusya’ya daha fazla bağımlı hâle gelebileceği yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. SOVYET TESTLERİNİN İZLERİ HÂLÂ SİLİNMEDİ Dünyanın en büyük uranyum üreticisi olan Kazakistan, Sovyetler Birliği döneminde gerçekleştirilen nükleer denemelerin en ağır sonuçlarını yaşayan ülkeler arasında yer alıyor. Özellikle Semipalatinsk bölgesinde yapılan yüzlerce nükleer testin ardından ortaya çıkan sağlık sorunları ve çevresel tahribat, ülkede hâlâ toplumsal hafızadaki yerini koruyor. Bu nedenle Rusya ile imzalanan yeni nükleer anlaşma, kamuoyunda yalnızca enerji yatırımı olarak değil, tarihsel travmalar açısından da değerlendiriliyor. MOSKOVA’NIN ETKİSİ TARTIŞILIYOR Uzun yıllardır nükleer enerji seçeneğini tartışan Kazakistan’ın, projede yeniden Rusya’yı tercih etmesi dikkat çekti. Uzmanlar, projenin sadece ekonomik değil, jeopolitik etkiler de doğurabileceğini belirtiyor. Özellikle büyük ölçekli Rus kredilerinin, Astana yönetiminin enerji politikalarında Moskova’ya bağımlılığı artırabileceği yorumları yapılıyor. Anlaşma, Türkistan coğrafyasındaki en büyük ülkelerinden biri olan Kazakistan için stratejik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Ancak Sovyet döneminin nükleer mirası hâlâ hafızalardayken, Rusya öncülüğünde kurulacak ilk nükleer santral projesinin toplumda uzun süre tartışılmaya devam etmesi bekleniyor.

Haber

Rus saldırısı Ukrayna’daki nükleer güvenliği tehdit etti

Rusya’nın 30 Ekim’de Ukrayna'nın enerji altyapısına düzenlediği geniş çaplı saldırıda, nükleer güvenlik açısından kritik öneme sahip trafo merkezleri zarar gördü. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından yapılan açıklamaya göre, saldırı sırasında Güney Ukrayna ve Hmelnıtskiy nükleer santralleri dış enerji hatlarından birine erişimini kaybetti. Ayrıca Hmelnıtskiy Nükleer Santrali’nde bulunan UAEA ekibi, bombardıman nedeniyle saatlerce sığınakta beklemek zorunda kaldı. Rivne Nükleer Santrali’ndeki ekip ise enerji şebekesi operatörünün talebi üzerine santraldeki dört reaktörden ikisinin üretim kapasitesinin düşürüldüğünü bildirdi. Konuyla ilgili açıklama yapan UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, “Nükleer güvenliğe yönelik tehditler hâlâ çok gerçek ve sürekli. Nükleer tesislerin yakınlarında azami askeri itidal çağrımı yineliyor, yedi temel nükleer güvenlik ilkesine uyulmasını talep ediyorum.” ifadelerini kullandı. RUSYA UKRAYNA’NIN ENERJİ ALTYAPISINA YOĞUN SALDIRI GERÇEKLEŞTİRDİ İşgalci Rusya 29 Ekim’i 30 Ekim’e bağlayan gece, Ukrayna’nın enerji altyapısını hedef aldı. Saldırılar ardından ülke genelinde enerji kesintisi programları devreye alındı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, Rus ordusunun saldırıda 650’den fazla silahlı insansız hava aracı (SİHA) ve aralarında balistik ve aero-balistik füzelerin de bulunduğu 50’den fazla farklı tip füze kullandığını açıkladı. Zaporijjya’da bir yurt binası hedef alındı. Saldırıca onlarda kişi yaralanırken, iki kişi hayatını kaybetti, Vinnıtsya bölgesinde ise saldırı sonucu 7 yaşında bir kız çocuğu yaşamını yitirdi. Ayrıca Rus güçleri Donetsk bölgesindeki Slovyansk Termik Santrali’ni de vurdu; saldırıda iki enerji işçisi hayatını kaybetti.

Haber

İran ve Rusya, küçük nükleer santraller için iş birliği mutabakatı imzaladı

İran ve Rusya, İran'da küçük nükleer santraller inşa etmek için mutabakat zaptı imzaladı. İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami ile Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Moskova’da görüştü. Görüşmede iki ülke arasında nükleer faaliyetlerin geliştirilmesine yönelik iş birliği ele alındı ve İran'da küçük nükleer santraller inşa etmek için mutabakat zaptı imzalandı. Bu mutabakatın hayata geçirilmesi doğrultusunda, küçük ölçekli modüler reaktörlere (SMR) dayalı santrallerin tasarımı ve inşası için iki tarafın ilgili kurumları arasında çalışmaların yapılacağı belirtildi. İki ülke rejimleri arasındaki anlaşma kapsamında Rusya'nın 8 nükleer santral inşa etmesi öngörülüyor. Bunlardan 4'ü Buşehr'de bulunuyor. Sözleşmeye göre İran, sonraki santrallerin inşasını Rus tarafına bildirmekle yükümlü durumda. RUSYA-İRAN MÜTTEFİKLİĞİ PEKİŞİYOR İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ocak 2025'te Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalamıştı. Rusya ve İran’ı "stratejik ortak" statüsüne resmen taşıyan anlaşma, savunma, terörle mücadele, enerji, finans, ulaşım, sanayi, tarım, bilim, kültür ve teknoloji dahil olmak üzere tüm alanları kapsıyor. Bu bakımdan Rusya ve İran, askerî ve teknik iş birliğini geliştirme ve ortak askerî tatbikatlar yapma konusundaki kararlılıklarını bir kez daha teyit etti. Putin ayrıca İran ile bağımsız bir ödeme altyapısı oluşturmak için birlikte çalışma ve iki ülke medyası arasında “dezenformasyona karşı” iş birliğini teşvik etme konusunda anlaşmıştı. Aynı zamanda belgenin toplamda iki ülke arasında gelecek 20 yıl boyunca tüm kilit alanlarda iş birliğini düzenleyen 47 madde içerdiği bildirildi.

Haber

Avrupa'nın en büyük nükleer santrali vuruldu!

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Ukrayna'nın Zaporijjya Nükleer Santrali'nde bulunan tesislerden birinin vurulduğunu açıkladı. Ajanstan yapılan açıklamada, Zaporijjya Nükleer Santrali'nin UAEA ekibine tesisin saat 09.00'dan itibaren topçu ateşi ve insansız hava araçlarıyla vurulduğu bilgisini ilettiği, UAEA ekibinin ise aynı saatlerde bölgedeki askerî hareketliliği duyduğu kaydedildi. Açıklamada, söz konusu nükleer santralden yaklaşık bin 200 metre uzaklıkta bulunan bir tesisten ise dumanların yükseldiğinin görüldüğü ifade edildi. Açıklamada görüşüne yer verilen UAEA Genel Direktörü Rafael Mariano Grossi ise, "Nükleer santralin yakınında meydana gelen herhangi bir saldırı, hedefi ne olursa olsun, nükleer güvenlik için de potansiyel riskler oluşturur ve önlenmelidir. Bir kez daha, nükleer kazaların devam eden riskini önlemek için nükleer tesislerin yakınında askeri güçlerin azami ölçüde itidal göstermesini talep ediyorum." ifadelerini yer verdi. ZAPORİJJYA NÜKLEER SANTRALİ Zaporijya Nükleer Santrali, Rusya’nın 2022’de başlattığı işgalin ilk aylarında ele geçirilmişti ve o tarihten bu yana birçok kez uluslararası çevrelerce potansiyel bir nükleer felaket riski olarak değerlendirilmişti. Rusya'nın geniş çaplı işgal saldırısı başlamadan önce Ukrayna'nın toplam elektriğinin yaklaşık yüzde 20'sini karşılayan ve enerjinin Avrupa'ya ihraç edilmesine olanak tanıyan Zaporijjya Nükleer Santrali, şu anda Rus işgali altında ve işgalcilerce bir üs olarak kullanılıyor. 1984-1995 yıllarında inşa edilen santral, Avrupa'nın en büyük, dünyanın ise 9. büyük nükleer santrali olarak biliniyor.

Haber

Kazakistan'da Nükleer Enerji Ajansı kuruldu

Kazakistan Cumhurbaşkanlığı (Akorda) Basın Servisi tarafından yapılan açıklamaya göre; Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, "Kazakistan Cumhuriyeti’nin kamu yönetim sistemini iyileştirmeye yönelik tedbirler" hakkındaki kararnameyi imzaladı. İmzalanan kararname ile ülkede Nükleer Enerji Ajansı kuruldu. Kararnamede ajansın Kazakistan’da nükleer enerji endüstrisinin geliştirilmesi ve nükleer güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla kurulduğunu ve doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak faaliyet göstereceği belirtildi. Aynı zamanda Ajans, devredilen görev ve yetkilerin sınırları dahilinde Kazakistan Cumhuriyeti Enerji Bakanlığının hak ve yükümlülüklerinin yasal halefi olarak belirlendi. Ayrıca; Kazakistan Enerji Bakanlığının uranyum madenciliği, nükleer enerji, radyasyon güvenliği, Semipalatinsk nükleer güvenlik bölgesinin işletilmesi gibi görev ve yetkiler de Nükleer Enerji Ajansına devredilecek. Ek olarak; Cumhurbaşkanı Tokayev’in kararnamesiyle Enerji Bakanı Almasadam Satkaliyev görevinden alınarak Kazakistan Nükleer Enerji Ajansı Başkanlığına atandı. KAZAKİSTAN'IN İLK NÜKLEER SANTRALİNİN İNŞA EDİLECEĞİ YER BELLİ OLDU Kazakistan, ülkede inşa edilmesi planlanan ilk nükleer enerji santralini Jambıl bölgesinin Ülken köyünde inşa edecek. Nükleer enerji santralinin Jambıl bölgesine inşa edileceği dair olan yasa tasarısı, Kazakistan Parlamentosunda 30 Aralık 2024 tarihinde kabul edildi ve 25 Şubat 2025 tarihinde resmî olarak yayımlandı. KAZAKİSTAN HALKI NÜKLEER SANTRAL İNŞASINA "EVET" DEMİŞTİ Kazakistan, ülkede inşa edilmesi planlanan ilk nükleer enerji santrali için 6 Ekim 2024 tarihinde referanduma gitti. Referandumda, halkın büyük bir çoğunluğu "evet" oyu verdi. Kazakistan'da yapılan referandumda, "Socis-A Kapsamlı Sosyal Araştırma Enstitüsü" tarafından gerçekleştirilen sandık çıkış anketlerine göre seçmenlerin yüzde 69,8'i nükleer enerji santralinin kurulmasına destek verirken, yüzde 30,2'si buna karşı çıktı.

Haber

Fransa'dan dev adım: 6 yeni nükleer santral inşa edilecek

Elysee Sarayından yapılan açıklamaya göre, Nükleer Politika Konseyi (CPN) 17 Mart 2025 tarihinde toplandı. 2022 yılından bu yana her yıl nükleer adımları belirlemek üzere çalışan Konsey, Avrupa ve Fransa için önemli olan kararlar aldı. Fransız hükûmeti, Électricité de France S.A. (EDF) şirketinden reaktör inşa etme planlarını tamamlama çabalarını hızlandırmasını istedi. YENİ REAKTÖRLER FRANSA'YI ÖNE ÇIKARACAK Yapılan açıklamalara göre toplantıda; halihazırda nükleer santrallerin olduğu Penly, Gravelines ve Bugey'de 6 yeni basınçlı su reaktörü inşa edilmesine karar verildi. Reaktörlerin ilkinin ise 2038 yılına kadar devreye gireceği duyuruldu. İnşa edilecek yeni nükleer reaktörlerin Fransa’nın mevcut jeopolitik çerçevede uranyum egemenliğini sağlamasına hizmet edeceği vurgulandı. FRANSA İÇİN NÜKLEER SANTRALLER NEDEN ÖNEMLİ? Fransa'nın aldığı karar, nükleer enerjinin ülkedeki elektrik üretiminin ana kaynağını oluşturması sebebiyle önem taşıyor. Ülke, elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini nükleer enerjiden elde ediyor. Aynı zamanda yeni reaktör inşa etme planları, Fransa'nın mevcut nükleer filosu yaşlandıkça uzun vadeli enerji güvenliğini sağlama çabasının da bir parçası olarak görülüyor. Ayrıca, ülkenin yüzyılın ortasına kadar karbon nötr olma hedefinin de anahtarı olduğu düşünülüyor. NÜKLEER SİLAHLAR YENİDEN GÜNDEME GELİYOR Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 5 Mart 2025 tarihinde yaptığı açıklamada; ABD’nin Avrupa'dan geri çekilme olasılığına karşı Fransa’nın nükleer caydırıcılığını artırmaya hazırlıklı olması gerektiğini söylemişti. Ayrıca Macron, Avrupa'nın Rusya'dan kaynaklanan tehdit karşısında Fransa'nın nükleer cephaneliğinin sunduğu korumayı Avrupalı ortaklarına genişletmeyi tartışmaya açacağını belirtmişti.