Numan Kurtulmuş Haberleri - Son Dakika Numan Kurtulmuş Haber Güncel Gelişmeler

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Türkiye Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne kayıtsız şartsız destek vermiştir

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Dolmabahçe Sarayı'nda tertiplenen NATO Parlamenter Zirvesi'nde konuştu. Diplomasi ve karşılıklı müzakerelerin önemine vurgu yapan Kurtulmuş, Rusya’nın 24 Şubat 2022 tarihinden itibaren devam eden Ukrayna’yı topyekûn işgal ve saldırı girişimleri, Amerika Birleşik Devletleri (ABD)-İran Savaşı, Filistin meselesi, NATO üyesi ülkelerin savunma sanayi alanındaki iş birliği ve dünyada değişen dengeler üzerine değerlendirmelerde bulundu. TÜRKİYE, BARIŞ MÜZAKERELERİNİN YAPILABİLMESİ İÇİN BÜYÜK EMEK SARF EDİYOR Ukrayna-Rusya Savaşı’nın 5. yılına geldiğine işaret eden Kurtulmuş, Türkiye’nin bu noktada ortaya koyduğu tavrın âşikar olduğunu belirterek “Türkiye, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, Ukrayna’nın egemenliğine, kayıtsız şartsız sonuna kadar destek vermiş ve destek vermeye devam etmektedir. Aynı zamanda krizin başladığı andan itibaren her iki ülkeyle konuşabilen dünyadaki neredeyse tek ülke olarak iki tarafla da barış müzakerelerinin yapılabilmesi için büyük bir emek sarf ediyor, sarf etti. Bugüne kadar büyük merhaleler elde edildi” ifadelerini kullandı. “BAZI ÜLKELER BARIŞI İSTEMEDİĞİ İÇİN BARIŞ SAĞLANAMADI” Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisinde Ukrayna ve Rus tarafının bir araya geldiğini hatırlatan Kurtulmuş, neredeyse nihaî antlaşmanın taslaklarının imzalandığını kaydederek “Ama maalesef o dönemin şartları içerisinde bazı ülkeler barışı istemediği için barış sağlanamadı. Şimdi ümit ederiz ki, bundan sonra da Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemen haklarına sonuna kadar saygı göstererek bu savaşın sonuçlandırılabilmesi mümkün olsun.” değerlendirmesini yaptı. ÜÇLÜ MÜZAKERELER SONUÇSUZ KALMADI Söz konusu müzakerelerin sonuçsuz kaldığının söylenemeyeceğini ve bazı konularda başarıların elde edildiğini dile getiren Kurtulmuş, bunlardan birisinin Karadeniz Tahıl Koridoru’nun açık tutulması olduğunu kaydetti. Bu sayede özellikle Afrika kıtasında açlık ve kıtlığın ortaya çıkmasının önlendiğini ve böylece dünyanın büyük bir felaketten kurtarıldığını bildiren Kurtulmuş, Ukrayna ve Rusya arasında esir takaslarının defaatle gerçekleştirildiğini hatırlattı. Kurtulmuş, bununla birlikte aynı perspektifin bölgesel ve küresel meselelerde de hâkim olması yönündeki arzusunu ifade etti. KURTULMUŞ, ABD VE İRAN ARASINDA KALICI VE ADİL BİR BARIŞIN SAĞLANMASINI TEMENNİ ETTİ. “Bunun güzel bir örneği de sadece bölgemizi değil, bütün dünyayı etkileyen Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi için olumlu bir adımın atılmış olmasıdır.” şeklinde konuşan Kurtulmuş, iki ülke arasında sadece ateşkesin değil, kalıcı ve adil bir barışın sağlanmasını temenni etti. ABD ve İran arasında barışın tahsis edilmesinin bütün dünya için önem taşıdığını belirten Kurtulmuş, NATO üyesi ülkeler başta olmak üzere uluslararası camianın bu barış perspektifine destek vererek muhtemel provokasyonların önüne geçilmesi için gayret vermesi çağrısını yaptı. “MESELE AYNI ZAMANDA İNSANLIĞIN GELECEK UMUTLARINA BOMBA ATILMASIDIR” Bununla birlikte Filistin’de yaşanan gelişmelere de dikkat çeken Kurtulmuş, şu ifadelere yer verdi: İsrail’in bütün uluslararası hukuku hiçe sayarak, hatta bütün uluslararası hukuk normlarına göre artık soykırım boyutlarına ulaşmış olan saldırganlıklarına son verilmesi gerekmektedir. Mesele sadece Filistinlilerin yaşadığı insanlık dramları değil, mesele sadece 100 bine yaklaşan sivil kayıplar değil, şehirlerin yakılmış olması, Gazze’nin haritadan silinmiş olması değil; mesele aynı zamanda insanlığın gelecek umutlarına bomba atılması, insanlığın gelecek umutlarının ortadan kaldırılmasıdır. Ümit ve temenni ediyoruz ki Filistin meselesinin çözümünde de nihaî olarak bir sonuca ulaşılsın. Başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, gerçekten bağımsız bir Filistin devletinin kuruluşu mümkün olsun. İki devletli çözümden başka bir yolun bulunmadığı bütün dünya tarafından anlaşılsın ve uygulansın. Öte yandan Kurtulmuş, Orta Doğu tarihinden yola çıkarak bölgede barış olmadan dünyada barışın olmayacağını ve Filistinliler özgür olmadan da bölgede barışın asla sağlanamayacağını dile getirdi. “AMBARGOLARIN İTTİFAK’IN RUHUNA UYGUN OLMADIĞI ÂŞİKÂRDIR” Türkiye’nin millî savunma kapasitelerinin artırılmasının ve NATO üyesi ülkeler arasında savunma alanındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin üye ülkelerin ve İttifak’ın geleceği açısından önemini vurgulayan Kurtulmuş, Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayi alanında büyük ilerleme kaydettiğini belirtti. “Bu İttifak üyeliği çerçevesinde bazı üyelerin, özellikle savunma sanayi ürünleri konusunda uygulamaya devam ettiği ambargoların son derece tek taraflı, anlamsız ve İttifak’ın ruhuna uygun olmadığı âşikârdır. Biz Türkiye olarak bütün üye ülkelerle savunma sanayinde iş birliğine hazırken aynı yaklaşımın bütün ülkeler tarafından da Türkiye’ye karşı sergilenmesini isteriz.” şeklinde konuşan Kurtulmuş, son zamanda Orta Doğu’da artan tehditlere karşı başta İspanya olmak üzere bazı üye ülkelerin Türkiye’nin hava savunma sistemine verdiği destek dolayısıyla teşekkürlerini ifade etti. “NATO TARİHÎ BİR DÖNEMEÇTEDİR, DÜNYA TARİHÎ BİR DÖNEMEÇTEDİR” Öte yandan “NATO tarihî bir dönemeçtedir, dünya tarihî bir dönemeçtedir.” şeklinde konuşan Kurtulmuş, üye ülkelerin birlikte çalışarak riskleri ortadan kaldırması ve üye ülkelerin güvenliğinin sağlanmasının yanında dünya barışına da katkıda bulunulması gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca Kurtulmuş, “Özellikle parlamentolar, sadece güvenlik doktrinleri ve savunmayla ilgili alanlarda kararların alındığı platformlar değildir.” diye konuşarak parlamentoların öncelikli vazifelerinden birisinin, halklarının güvenliğini sağlamak olduğu kadar halklarının endişelerini de gidermek olması gerektiğini belirtti. “ESKİ EZBERLERİN HİÇBİRİSİNİN GEÇERLİ OLMADIĞI BİR DÖNEME GİRİYORUZ” Kurtulmuş, son olarak şu değerlendirmelerde bulundu: Yeni bir dönemdeyiz. Dünya, tabiricaizse yeniden yıkılıyor ve yeniden yapılıyor. Eski ezberlerin hiçbirisinin geçerli olmadığı bir döneme giriyoruz. Burada yeni fikirlerin, yapıcı fikirlerin, yol gösterici fikirlerin her zamankinden daha önemli olduğunu düşünüyoruz. Dünyada bütün küresel sistemin uluslararası kurumlarıyla çöküşe geçtiği, uluslararası kuralların hâk ile yeksan olduğu, hatta uluslararası ilişkilerin terminolojilerinin bile yok olduğu bir dönemde, önümüzde yepyeni bir ödev olarak yeni, adil, hakkaniyetli bir dünya sisteminin kurulması durmaktadır. Bu, hiçbirinin kaçınamayacağı ortak bir vazife, ortak bir sorumluluktur. Onun için sözlerimi tamamlarken tek tek her birimize şu çağrıyı tekrarlıyorum: Gelin, hep beraber kendi meselelerimizi, NATO çerçevesindeki meselelerimizi konuşmakla beraber adil, hakkaniyetli bir dünya sisteminin kurulması için, ulusların egemenlikte eşitliği, halkların da yaradılışta eşitliği prensibine oturan, yeni bir dünyanın kurulması için hep beraber çalışalım, çalışmalarımızı ortaklaştıralım ve yeni bir dünyanın kuruluşunun kapılarını sonuna kadar açalım.

TBMM Başkanı Kurtulmuş İSİPAB Konferansı’nda: "Farklılıklar zenginlik olarak görülmeli"

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) 20. Konferansı'na katıldı. Dost ve kardeş Azerbaycan'da bir kez daha bulunmaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden TBMM Başkanı Kurtulmuş, İSİPAB Dönem Başkanlığı'nın Azerbaycan'a geçmiş olmasının önemini vurguladı. TBMM Başkanı, bununla birlikte İslam dünyasının mevcut durumuna ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. “İSLAM DÜNYASI, YENİ DÖNEMİN ÖNEMLİ GÜÇ MERKEZLERİNDEN BİRİSİ OLMAYA ADAYDIR” Anadolu Ajansının (AA) 24 Haziran 2026 tarihinde gündeme taşıdığı habere göre; dünyanın insanlık tarihin en önemli kırılma noktalarından birinden geçtiğine dikkat çeken Kurtulmuş, "Şunu çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Eski dünya yıkılıyor, çözülüyor; bu yaşadıklarımızsa yeni bir dünyanın doğum sancılarıdır. Bu çerçevede özellikle iki kutuplu sistemin geride kalması, ardından tek kutuplu sistemin geride kalmasıyla birlikte önümüzde yeni bir dönemin sayfaları sonuna kadar açılıyor." şeklinde konuşarak dünyadaki yeni sistemin en belirgin vasıflarından birinin "çok kutupluluk" olacağının aşikâr olduğunu belirtti. TBMM Başkanı Kurtulmuş, bu çerçevede büyük bir potansiyele sahip İslam dünyasına gelecekte önemli roller düştüğünü ve İslam dünyasının önünde çok büyük fırsatlar açıldığının altını çizerek şu ifadelere yer verdi: Sahip olduğumuz bu önemli fırsatların, yaşadığımız dönemin şartlarını da iyi değerlendirerek farkına varmak ve gereğini yerine getirmek durumundayız. 2 milyarı aşkın nüfusu, 57 üye ülkesiyle Birleşmiş Milletler'den (BM) sonra dünyanın en önemli uluslararası teşkilatına sahip olan yapısı, yer altı ve yer üstü kaynakları, muhteşem bir ekonomik kalkınma potansiyeli ve genç nüfusuyla birlikte İslam dünyası; yeni dönemin, yeni kurulacak olan dünya sisteminin önemli güç merkezlerinden birisi olmaya adaydır ve bu istikamette çalışmalarımızı yoğunlaştırmak durumundayız. Bunun için öncelikle kendimizin, gücümüzün farkına varmamız ve özgüven içerisinde geleceğe hazırlanmamız gerekir. "İSLAM DÜNYASININ A'DAN Z'YE TOPYEKÛN BİR REFORM SÜRECİNE İHTİYACI VARDIR" Dünyanın büyük çalkantılar ve türbülanslardan geçtiği bir dönemde İslam dünyasının durumunun büyük önem taşıdığını dile getiren TBMM Başkanı Kurtulmuş, yaşanan gelişmelerin İslam ülkelerinin önüne önemli fırsatlar çıkardığını kaydetti. "En başta İslam ülkeleri arasındaki fikir farklılıkları, siyaset farklılıkları, etnik ve mezhebî farklılıklar bir çatışma hâline dönüştürülmemeli; bunu bir zenginlik olarak görmek mecburiyetindeyiz. Eğer böyle görürsek gerçekten ciddi bir şekilde bu süreçte etkili olabiliriz." ifadelerine yer veren TBMM Başkanı Kurtulmuş; İslam dünyasının kurumsal, siyasi ve fikrî anlamda yeni bir reform sürecine ihtiyaç duyduğuna işaret ederek devlet kurumlarının ve uluslararası platformların kapasitelerinin artırılması gerektiğini kaydetti. Bununla beraber TBMM Başkanı Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu: Eski ezberlerin baştan ayağa değişmek zorunda olduğu, yeni birtakım yaklaşımları hayata geçirmek için uzun uzun da vaktimizin olmadığı bir dönemin başındayız. Onun için diyorum ki İslam dünyasının A'dan Z'ye topyekûn bir reform sürecine ihtiyacı vardır. Reformdan kastım aslımızdan kopmak, köklerimizden uzaklaşmak, İslâmî değerleri bir kenara bırakmak değil; tam tersi, Hazreti Peygamber ve Asrı Saadet'in bize gösterdiği ölçüde yeniden değerlerimizle buluşarak değerlerimizi asrın idraki içerisinde yeniden üretmek mecburiyetidir. Bu çerçevede özellikle siyasi, kurumsal ve fikrî reformların İslam ülkelerinin en temel meselelerinden birisi olduğunun altını çizmek isterim. Öte yandan bu reformların ana fikrinin "adalet", "ehliyet", "şûra" ve "hesap verebilirlik prensibi" şeklinde dört ana sütun üzerinde yükselmesi gerektiğini kaydeden TBMM Başkanı Kurtulmuş; yıkılan uluslararası sistemin yerine yeni, adil, hakkaniyetli ve insani bir küresel sistem kurma mecburiyetinin de İslam ülkelerinin üzerinde bir borç şeklinde durduğuna işaret ederek "Bunun için çalışacak, yeni bir sistemin bütün dünyaya teklif edilmesi için el birliğiyle gayret edeceğiz." dedi. “KAFKASLAR'DAKİ BU BARIŞ SÜRECİNİN SONUNA KADAR DESTEKÇİSİ OLDUĞUMUZU İFADE EDİYORUM” Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış müzakerelerine de dikkat çeken Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu: Azerbaycan'ın Karabağ toprakları, yaklaşık 30 yılı aşkın hukuksuz bir şekilde Ermeniler tarafından işgal edildi. Azerbaycan'ın büyük bir başarıyla kazandığı zaferin sonucunda bu topraklar azat oldu ve şimdi yeni bir dönemin kapıları Kafkaslar'da da açıldı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülen ve önemli bir başarı sağlanan barış müzakerelerini de takdirle karşıladığımızı, Kafkaslar'daki bu barış sürecinin sonuna kadar yanında ve destekçisi olduğumuzu ifade ediyorum ve ümit ediyorum ki Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran barışında olduğu gibi Kafkaslar'da da Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı, nihaî bir barış olur ve kıyamete kadar bu topraklar da barışın ve esenliğin hüküm sürdüğü bir bölge olur. Ayrıca TBMM Başkanı Kurtulmuş, Bakü’de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler ile de bir araya geldi. Görüşme çerçevesinde Türkiye ve KKTC arasındaki ikili ve parlamentolar arası ilişkiler ile birlikte, KKTC'nin uluslararası alanda tanınırlığını ve görünürlüğünü artırmak için yürütülen diplomatik çabalar da ele alınarak bölgesel ve küresel görüşmeler değerlendirildi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Bakü'de: TÜRKPA, çok büyük bir mesafe kaydetti

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) 20. Konferansı vesilesiyle bulunduğu Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Genel Sekreterliğine ziyaret gerçekleştirdi. TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan'dan çalışmaları hakkında bilgi alan TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) güçlü bir noktaya geldiğine dikkati çekerek küresel şartların Türk dünyasının gelişimi ve güçlenmesine önemli fırsatlar tanıdığını ifade etti. “HENÜZ ÜYE OLMAMIŞ TÜRK DEVLETLERİNİN DE TÜRKPA'YA ÜYE OLMASINI SAĞLAYACAĞIZ“ Anadolu Ajansının (AA) 23 Haziran 2026 tarihinde gündeme taşıdığı habere göre TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türkistan coğrafyasından Macaristan'a kadar uzanan geniş bir coğrafyada, yaklaşık 300 milyonluk nüfusla yer alan ve çok kıymeteli yer altı ve yer üstü kaynaklarına sahip olan Türk dünyasının bütün stratejik geçiş noktalarına hâkim bir pozisyonda olduğunu bildirdi. Türk dünyasının bu özellikleriyle gelecek dönemin parlayan yıldızı olmaya aday olduğunu kaydeden TBMM Başkanı, Türk dünyasının güçlenmesi için her türlü imkânın mevcut olduğunu, bu imkânların da ortak akıl, ortak projeler ve ortak çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şu ifadelere yer verdi: Türk Devletleri Teşkilatının parlamenter asamblesi olan TÜRKPA, çok büyük bir mesafe kaydetmiştir; uluslararası camiada artık adından söz edilen bir parlamenter asamble hâline gelmiştir. Daha da büyük gayretle bunu daha iyi noktalara taşıyacağız. Henüz üye olmamış Türk devletlerinin de TÜRKPA'ya üye olmasını sağlayacağız, bu gündemle aramızdaki ilişkileri daha da güçlendirerek devam edeceğiz. TÜRKPA GÜÇLENDİKÇE TÜRK DEVLETLERİNDEKİ HALK İRADESİ DAHA ÇOK ORTAYA ÇIKACAK Parlamentolar arasındaki ilişkinin önemine dikkati çeken TBMM Başkanı, özellikle son dönemlerde parlamenter diplomasinin artan önemine vurgu yaptı. Bununla birlikte parlamentoların, hükûmetlerin siyasi iradesine ilave olarak halkın iradesini de yansıttığını ifade eden Kurtulmuş, TÜRKPA'nın bu anlamda güçlenmesinin halkların da irade beyanını ortaya koyacağını bildirdi. Öte yandan; Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve Adalet ve Kalkınma Martisi (AK Parti) İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, TBMM Katip Üyesi ve İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, AK Parti Nevşehir Milletvekili Emre Çalışkan, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Kütahya Milletvekili Ahmet Erbaş ile Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün de ziyarette yer aldı. Ayrıca Kurtulmuş, Azerbaycan'daki resmî temasları kapsamında Türkiye’nin Bakü Büyükelçiliğini de ziyaret ederek Büyükelçi Akgün'den çalışmaları hakkında bilgi aldı.

Kurtulmuş: Soydaşlarımızın yaşadığı tarifsiz acıyı bugün de yüreğimizde hissediyoruz

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yıl dönümü vesilesiyle resmî sosyal medya hesabından bir anma mesajı paylaştı. Kurtulmuş, mesajında şu ifadelere yer verdi: Kırım Tatar Sürgünü'nün 82’nci yıl dönümünde, vatanlarından zorla koparılan soydaşlarımızın yaşadığı tarifsiz acıyı bugün de yüreğimizde hissediyor, sürgün yollarında hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diliyorum. Türkiye olarak Kırım Tatar Türklerinin hak ve hukukunu uluslararası platformlarda kararlılıkla savunmaya devam edeceğiz. 18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI 82 yıldır dinmeyen acı: Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı İnsanlık tarihinin en karanlık ve utanç verici sayfalarından biri olan 18 Mayıs 1944 tarihinde, Kırım Tatarları topyekûn vatanlarından sürülerek SSCB tarafından soykırıma uğradı. pic.twitter.com/mxqlqc5weL — QHA - Kırım Haber Ajansı (@qha_kirimhaber) May 17, 2026 Kırım Tatar halkı, bir şafak vaktinde Sovyetler Birliği diktatörü Josef Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944 tarihinde topyekûn sürgüne tâbi tutuldu. Kırım’dan Türkistan, Urallar ve Sibirya bölgelerine hayvan vagonlarıyla sürgün edilen Kırım Tatar halkı; en temel insani haklardan mahrum bırakılarak günlerce süren zorunlu yolculuklar, açlık, susuzluk ve devamındaki perişanlık neticesinde nüfusunun yüzde 46’sını kaybetti. Sovyet yönetimi, soykırım niteliğindeki sürgünün hemen akabinde Kırım Yarımadası’nda, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi. Kültürel soykırımın yaşandığı Kırım’da tarihi eserler tahrip edildi, mezarlıklar yok edildi ve yarımadanın demografik yapısı bilinçli şekilde dönüştürüldü. Sürgün edilen halk, bağrından koparıldığı o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırıldı. 1989’a gelindiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. Sürgün mağdurları o tarihten itibaren yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı. 2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada Parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu), 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato ve 2025’in haziran ayında Hollanda Krallığı Genel Meclisinin alt meclisi olan Hollanda Temsilciler Meclisi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, TÜRKPA üyesi meclis başkanları ile bir araya geldi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) üyesi ülkelerin meclis başkanlarıyla bir araya geldi. Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152’nci Genel Kurulu kapsamında İstanbul’da bulunan TÜRKPA üyesi ülkelerin meclis başkanları ve parlamento temsilcileri, TBMM Başkanı Kurtulmuş’un ev sahipliğinde 16 Nisan 2026 tarihinde gayriresmî olarak toplandı. Toplantıda, Azerbaycan Millî Meclisi Başkanı Sahiba Gafarova, Kazakistan Parlamentosu Meclis Başkanı Yerlan Koşanov, Kırgızistan Jogorku Keneş (Millî Meclis) Başkanı Marlen Mamataliyev, Özbekistan Alî Meclisi Senato Başkanı Tanzila Narbayeva, TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcısı Fazilet Özdenefe, Macaristan Ulusal Meclisi Başkan Yardımcısı Marta Matrai, Macaristan'ın Ankara Büyükelçisi Viktor Matis, Türkmenistan Meclisi Uluslararası ve Parlamentolar Arası İşbirliği Komitesi Başkanı Maksat Kuliyev ve Birleşmiş Milletler (BM) Ofisi Daimî Temsilcisi Eldiyor Toshmatov yer aldı. KURTULMUŞ, KIRGIZİSTAN JOGORKU KENEŞ BAŞKANI MAMATALİYEV İLE GÖRÜŞTÜ Kırgızistan Jogorku Keneş (Millî Meclis) Başkanı Marlen Mamataliyev ile bir araya gelen Kurtulmuş, Kırgızistan Jogorku Keneş Başkanlığına seçilen Mamataliyev’i tebrik ederek, Kırgızistan’ın istikrarının, refahının ve bölgesel etkinliğinin Türkiye açısından oldukça önemsediklerini vurguladı. Parlamentolar arasındaki ilişkilerin her geçen gün gelişmesinden duyduğu memnuniyetin altını çizen Kurtulmuş, gelecek dönemde TÜRKPA Dönem Başkanlığını üstlenecek Mamataliyev'e başarılar diledi. Mamataliyev ise Türkiye'deki okul saldırısında hayatını kaybedenler için Allah'tan rahmet dileyerek Türk milletine taziyelerini iletti. KURTULMUŞ, KAZAKİSTAN PARLAMENTOSU MECLİS BAŞKANI KOŞANOV İLE GÖRÜŞTÜ Daha sonra Kazakistan Parlamentosu Meclis Başkanı Yerlan Koşanov ile bir araya gelen Kurtulmuş, Kazakistan'da gerçekleştirilen anayasa referandumunun hayırlara vesile olmasını diledi ve parlamentolar arasındaki işbirliğini daha üst seviyeye çıkarma arzusunda olduklarını söyledi.

Kurtulmuş’tan kritik mesaj: “Sorumluluğumuz hiç bu kadar büyük olmadı”

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) ev sahipliğinde 15-19 Nisan tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek olan Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu için geri sayım başladı. Dev zirve öncesinde PAB Yürütme Komitesi toplantısına katılan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, parlamenter diplomasiye yön verecek çarpıcı açıklamalarda bulundu. "PARLAMENTOLARIN KARARLILIKLA HAREKET ETME SORUMLULUĞU HİÇ BU KADAR BÜYÜK OLMAMIŞTI" Kurtulmuş, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, PAB 152'nci Genel Kurulu dolayısıyla kıtaların, kültürlerin ve medeniyetlerin buluşma noktası olan İstanbul'da parlamenterleri ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduğunu söyledi. Bugün itibarıyla 77'si parlamento başkanı olmak üzere 157 delegasyonu ve 800'den fazla milletvekilini bir araya getireceklerini, bunu ev sahibi olarak hem cesaret verici hem de anlamlı bulduklarını belirten Kurtulmuş, Genel Kurulun, başarılı ve verimli geçmesi için her türlü gayreti gösterdiklerini dile getirdi. Kurtulmuş, 152'nci Genel Kurul'un temasında vurgulanan "umudu beslemek, barışı güvence altına almak ve gelecek nesiller için adaleti sağlamak" kavramlarının sadece bir özlem değil, parlamentolara emanet edilmiş bir sorumluluk olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu: Bu bağlamda, rolünüz özellikle önemlidir. Burada vereceğiniz rehberlik ve alacağınız kararlar, yalnızca birliğin başarısını değil, aynı zamanda parlamenter diplomasinin daha geniş kapsamlı etkisini de doğrudan etkileyecektir. Uluslararası sistemin artan belirsizlik ve karmaşık zorluklarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, parlamentoların vizyon ve kararlılıkla hareket etme sorumluluğu hiç bu kadar büyük olmamıştı. Diyaloğumuzu artırmak, adaletsizliğe ve çatışmalara karşı sesimizi yükseltmek ve daha iyi bir dünya için yeni fikirler geliştirmek, gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzdur. Bu nedenle Birliğimizin, barışın, demokrasinin ve çok taraflılığın savunulması ve güçlendirilmesini destekleyen güçlü mesajlar iletmek için bir fırsat olmasını umuyorum. Bu anlayışla Yürütme Komitesine toplantılarında başarılar diliyorum. Görüşmelerinizin ülkelerimiz ve işbirliğimiz için somut ve yapıcı sonuçlara yol açacağından eminim. Toplantıda, PAB Başkanı Tulia Ackson ve PAB Genel Sekreteri Martin Chungong da yer aldı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Kırım Tatar Sürgünü, insanlık tarihinin gördüğü en acımasız sürgünlerden biri

TBMM Başkanı Kurtulmuş: PAB 152. Genel Kurulu son yılların en yüksek katılımlı diplomasi toplantısı olacak

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, 9 Nisan 2026 tarihinde TBMM Tören Salonu’nda düzenlenen basın toplantısında, 15-19 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu hakkında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Kurtulmuş, PAB’ın 1889’dan bu yana faaliyet gösteren ve dünya parlamentolarını bir araya getiren en köklü uluslararası kuruluşlardan biri olduğunu vurgulayarak, Genel Kurul’un uzun bir aradan sonra yeniden Türkiye’de düzenlenmesinin önemli bir diplomatik kazanım olduğunu ifade etti. Kurtulmuş, daha önce 1934, 1951 ve 1996 yıllarında Türkiye’de gerçekleştirilen toplantının, yaklaşık 30 yıl sonra yeniden İstanbul’da yapılacak olmasının ayrı bir anlam taşıdığını belirtti. İstanbul’un tarihsel mirası, çok kültürlü yapısı ve medeniyetler arası köprü rolü nedeniyle bu tür küresel toplantılar için ideal bir merkez olduğunu söyleyen Kurtulmuş, toplantının sadece teknik bir organizasyon değil, aynı zamanda dünya siyasetinin geleceğine ilişkin önemli fikirlerin ortaya konacağı bir platform olacağını dile getirdi. PARLAMENTER DİPLOMASİNİN YÜKSELEN ROLÜ Kurtulmuş, günümüzde diplomasinin yalnızca yürütme organlarıyla sınırlı olmadığını, parlamentoların da küresel siyasette etkin bir aktör haline geldiğini belirtti. Türkiye’nin parlamenter diplomasi alanında oldukça aktif olduğunu ifade eden Kurtulmuş, Türkiye’nin çok sayıda uluslararası parlamenter platformda yer aldığını, dostluk grupları ve çok taraflı mekanizmalar aracılığıyla geniş bir diplomatik ağ kurduğunu söyledi. Kurtulmuş, Türkiye’nin parlamenter diplomasinin imkânlarını en etkin kullanan ülkeler arasında yer aldığını belirterek, bu alandaki faaliyetlerin çok yönlü ve yoğun şekilde sürdürüldüğünü ifade etti. Türkiye’nin dünyadaki neredeyse tüm ülkelerle parlamentolar arası dostluk grupları kurduğunu vurgulayan Kurtulmuş, bu mekanizmalar aracılığıyla ikili ilişkilerin yakın temaslarla devam ettirildiğini söyledi. TÜRKİYE 12 PARLAMENTER ASAMBLEDE YER ALIYOR Türkiye’nin yalnızca ikili değil, çok taraflı parlamenter platformlarda da aktif olduğunu dile getiren Kurtulmuş, çeşitli uluslararası komisyonlar aracılığıyla çok taraflı ilişkilerin güçlendirildiğini kaydetti. Bu kapsamda Türkiye’nin, başta Akdeniz Parlamenter Asamblesi (AKDENİZ-PA), Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi (KEİPA), NATO Parlamenter Asamblesi (NATOPA) ve İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Birliği (İSİPAB) olmak üzere toplam 12 uluslararası parlamenter asamblede asil üye olarak yer aldığını belirtti. Kurtulmuş, bu platformlarda Türk parlamenterlerin hem komisyon hem de genel kurul çalışmalarına aktif katılım sağladığını, neredeyse her hafta farklı uluslararası toplantılara katılım için TBMM’de görevlendirmeler yapıldığını ifade etti. TBMM’nin ayrıca üç parlamenter yapıda gözlemci üye statüsüne sahip olduğunu belirten Kurtulmuş, bunların Avrupa Parlamentosu, Latin Amerika ve Karayipler Parlamentosu ile Asya Parlamenter Asamblesi (APA) olduğunu söyledi. Parlamento başkanları düzeyindeki uluslararası temaslara da değinen Kurtulmuş, Türkiye’nin G20 Parlamenterler Zirvesi gibi önemli platformlarda temsil edildiğini, ayrıca son dönemde bölgesel iş birliklerini güçlendiren çok taraflı girişimlere de aktif katılım sağladığını ifade etti. Kurtulmuş, Türkiye’nin daha hakkaniyetli ve adil bir uluslararası sistemin kurulması için parlamenter diplomasi araçlarını etkin biçimde kullandığını ifade ederek, bu çabaların uluslararası alanda karşılık bulduğunu söyledi. Bu kapsamda TBMM’nin söz konusu genel kurula ev sahipliği yapmasının, Türkiye’nin diplomatik etkinliğinin bir göstergesi olduğunu vurguladı. TBMM’nin uluslararası görünürlüğünü artıracak bir diğer önemli organizasyonun da 28-29 Haziran 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek olan NATO Parlamento Başkanları Zirvesi olduğunu açıklayan Kurtulmuş, bu zirvenin hemen PAB Genel Kurulu’nun ardından gerçekleştirileceğini kaydetti. “SON YILLARIN EN YÜKSEK KATILIMLI DİPLOMASİ TOPLANTISI” İstanbul’daki PAB Genel Kurulu’nun son yılların en kapsamlı ve en yüksek katılımlı parlamenter diplomasi toplantılarından biri olmasının beklendiğini ifade eden Kurtulmuş, PAB verilerine göre organizasyona yoğun ilgi olduğunu belirtti. Buna göre; 157 ülkeden 857 milletvekili, 86 parlamento başkanı, 56 parlamento başkan vekili, 169 uluslararası kuruluş temsilcisi, 146 parlamentonun genel sekreteri ve 130 uluslararası basın mensubu olmak üzere toplam 4 bin 220 katılımcının kayıt yaptırdığı bildirildi. Kurtulmuş, bu düzeydeki yüksek katılımın Türkiye açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirterek, “İstanbul’daki genel kurul, küresel ölçekte parlamenter diplomasinin son yıllardaki en büyük buluşmalarından biri olacaktır.” dedi. Genel kurul kapsamında; genel oturumlar, dört daimî komitenin çalışmaları, forumlar ve tematik toplantılar dahil olmak üzere 80’den fazla etkinliğin düzenleneceğini ifade eden Kurtulmuş, ayrıca 100’ün üzerinde ikili görüşmenin gerçekleştirilmesinin beklendiğini söyledi. Bu görüşmelerin, dünya parlamentoları arasında doğrudan temas ve fikir alışverişi açısından önemli katkılar sağlayacağını vurguladı. Kurtulmuş, söz konusu toplantıların yalnızca katılımcı sayısıyla değil, ele alınacak küresel meseleler ve alınacak kararlar bakımından da gelecek döneme yön verecek nitelikte olduğunu belirterek, Türkiye’nin uluslararası sorunlara ilişkin görüşlerini dünya parlamenterleriyle paylaşma imkânı bulacağını ifade etti. “ULUSLARASI DÜZEN SONA ERDİ” Küresel sistemde yaşanan kırılmalara dikkat çeken Kurtulmuş, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzenin artık sona erdiğini, ancak yerine yeni ve kapsayıcı bir küresel sistemin inşa edilemediğini belirterek, dünyanın bu nedenle çok boyutlu krizlerin yaşandığı sancılı bir döneme girdiğini ifade etti. Kurtulmuş, uluslararası platformlarda dile getirilen adil sistem arayışının yalnızca bir temenni değil, insanlığın ortak ihtiyacı olduğunu belirterek, Türkiye’nin bu yöndeki çabalara aktif katkı sunduğunu ifade etti. Kurtulmuş, dünyanın yalnızca krizlerle değil, aynı zamanda çok merkezli yeni bir düzenin doğum sancılarıyla karşı karşıya olduğunu kaydetti. 1889 yılında kurulan ve bugün 153 parlamentonun üyesi olduğu PAB’ın Genel Kurulunu İstanbul’da gerçekleştirecek olmasının önemine işaret eden Kurtulmuş, parlamenter diplomasinin artık bir tercih değil, küresel barış ve istikrar arayışının vazgeçilmez bir unsuru haline geldiğini vurguladı. Genel kurulun ana temasının “gelecek nesiller için umudu yaşatmak, barışı sağlamak ve adaleti temin etmek” olduğunu belirten Kurtulmuş, bu başlığın dünya siyasetinde sorumluluk üstlenen tüm aktörler için bir zorunluluğu ifade ettiğini söyledi. Bugün alınacak kararların yarının dünyasını şekillendireceğine dikkat çeken Kurtulmuş, doğru adımlar atılmaması hâlinde gelecek nesillere belirsizlik ve krizlerin miras bırakılabileceği uyarısında bulundu. UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI GÜNDEME GETİRİLECEK İstanbul’daki genel kurulun aynı zamanda küresel bir “gelecek muhasebesi” niteliği taşıyacağını ifade eden Kurtulmuş, toplantılarda; barışın kalıcı hâle getirilmesi, çatışma sonrası yeniden yapılanma, küresel ekonomik adalet, insan haklarının güçlendirilmesi, kadınların ve gençlerin demokratik süreçlerdeki rolü ile çok taraflı sistemin geleceği ve yapay zekâ gibi yeni teknolojilerin etkilerinin ele alınacağını belirtti. Kurtulmuş ayrıca, başta Orta Doğu’daki gelişmeler, Ukrayna-Rusya Savaşı ve Filistin’de yaşanan insan hakları ihlalleri olmak üzere uluslararası gündemin öne çıkan başlıklarının da genel kurulda değerlendirileceğini ifade etti. PAB YENİ GENEL SEKRETERİNİ SEÇECEK Kurtulmuş, Birleşmiş Milletler (BM) Türkiye temsilciliğinin, TBMM ile yürütülen diyalog ve iş birliği süreçlerine dair katılımcılara bilgi vereceğini belirtti. Bu çerçevede, ilgili kurumların desteğiyle İstanbul’un Sultanbeyli ilçesinde bulunan bir göç merkezine, BM heyeti ve parlamenterlerin katılımıyla saha ziyareti gerçekleştirileceğini ifade etti. TBMM’nin genel kurul marjında iki önemli uluslararası etkinlik planladığını kaydeden Kurtulmuş, bunlardan ilkinin 2025 yılında İstanbul’da düzenlenen ve Filistin’i destekleyen parlamentolar toplantısının ikincisi olduğunu söyledi. Bir diğer etkinliğin ise Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) kapsamında Türk devletleri meclis başkanlarının gayriresmî toplantısı olacağını belirtti. Genel kurul kapsamında ayrıca PAB Genel Sekreteri Martin Chungong’un görev süresinin sona ermesi nedeniyle yeni genel sekreterin seçileceğini ifade eden Kurtulmuş, her ülke delegasyonundan üç milletvekilinin oy kullanacağını ve Türkiye’nin de bu kapsamda oy hakkını kullanacağını dile getirdi. “İSTANBUL ÇÖZÜMLERİN BULUŞMA NOKTASI OLACAKTIR” Kurtulmuş sözlerini, “İstanbul'da gerçekleşecek farklı güzellikleri yerel kurulma, paralel tarih diyaloğu güçlendireceğine, daha adil bir dünya için ortak bir irade ortaya koyulmasına katkı yapacağına, gelecek nesillerin adına umut olacağına canıyürekten inanıyorum. Temennim olur ki İstanbul bir kez daha yalnızca medeniyetlerin değil fikirlerin, umutların ve çözümlerin oluşma noktası olacaktır.” ifadeleri ile sonlandırdı.

Türkiye-Özbekistan hattında diplomasi trafiği: Kurtulmuş ve Narbayeva telefonda görüştü

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, 31 Mart 2026 tarihinde Özbekistan Âli Meclisi Senato Başkanı Tanzila Narbayeva ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Parlamenter diplomasi ve Türk dünyasındaki istikrarın odak noktasında olduğu görüşmede, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın yasama organları düzeyindeki yansımaları değerlendirildi. TÜRK DÜNYASINDA ORTAK İSTİKRAR VURGUSU Kurtulmuş ve Narbayeva, Türkiye ile Özbekistan arasındaki parlamentolar arası ilişkilerin mevcut durumundan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Görüşmede, Türk dünyasında barış ve istikrarın korunması adına parlamentoların üstleneceği rolün önemi üzerinde durulurken, bölgesel krizlere karşı ortak duruş sergilemenin gerekliliği vurgulandı. İSTANBUL’DAKİ DEV ZİRVE: PAB 152. GENEL KURULU Görüşmenin en önemli başlıklarından biri, Türkiye’nin ev sahipliğinde 15-19 Nisan 2026 tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek olan Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu oldu. Kurtulmuş, PAB 152’nci Genel Kurulu’na katılacağını bildiren Narbayeva’yı Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyacağını belirtti.

#Numan Kurtulmuş