Romanya Haberleri - Son Dakika Romanya Haber Güncel Gelişmeler

Romanya ve Ukrayna'dan savunma üretiminde iş birliği anlaşması

Ukrayna ve Romanya, Ukrayna’ya ait savunma sistemleri ve özellikle insansız hava araçlarının (İHA) Romanya’da ortak üretimini öngören bir niyet beyanı imzaladı. Anlaşma, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy ve Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan’ın Bükreş’te gerçekleştirdiği görüşmenin ardından duyuruldu. İki ülke liderleri tarafından imzalanan belgede, Ukrayna savunma sistemlerinin ve teknolojilerinin Romanya’da üretilmesine olanak sağlanmasının, her iki ülkenin savunma sanayisini güçlendirmeyi amaçladığı ifade edildi. Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, görüşmede askerî iş birliği konularının ele alındığını ve imzalanan belgelerden birinin İHA üretiminde ortak çalışmayı kapsadığını söyledi. Dan, Romanya’nın geçen yıl Avrupa Birliği’nin (AB) SAFE adlı yeni savunma finansman mekanizması kapsamında Ukrayna ile İHA üretimi konusunda ortaklık kurmayı hedeflediğini de hatırlattı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskıy ise Ukrayna’nın özellikle İHA yazılımlarının bir ülkenin genel savunma sistemine entegre edilmesi konusunda önemli bir uzmanlığa sahip olduğunu belirtti. GÖRÜŞMEDE ENERJİ İŞ BİRLİĞİ ELE ALINDI Görüşmede ayrıca enerji alanındaki iş birliği de ele alındı. Liderler, Ukrayna’nın Romanya üzerinden geçecek boru hatları aracılığıyla ABD’den sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal etmesi ihtimalini ve Karadeniz’de ortak enerji projelerini değerlendirdi. İki ülke liderleri savunma, azınlık hakları ve diğer alanlarda iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan bir belge ile enerji alanındaki iş birliğine ilişkin ayrı bir belge daha imzaladı. Dan ayrıca Romanya’nın, Macaristan’ın veto ettiği Avrupa Birliği (AB) yardım paketlerinin Ukrayna’ya ulaştırılması için yasal yolların bulunmasını destekleyeceğini söyledi. Zelenskıy daha sonra sosyal medya hesabından paylaştığı görüntülerde, Ukraynalı pilotların F-16 savaş uçaklarını kullanmak üzere eğitim aldığı Romanya’daki bir tesisi ziyaret ettiğini gösterdi. Zelenskıy, Ukrayna’nın savunmasını güçlendirmek amacıyla uçakların sağlanmasına katkıda bulunan ABD, Romanya, Danimarka, Hollanda ve Norveç’e teşekkür etti. I met with Ukrainian service members who are training at the European F-16 Training Center in Romania. We spoke with the cadets about specifics and conditions of their training program. We also discussed the challenges our pilots face and how the state can help address them. At… pic.twitter.com/GBKJb0q8A5 — Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) March 12, 2026 RUS SALDIRGANLIĞI KARŞISINDA GELİŞEN İŞ BİRLİĞİ AB ve NATO üyesi Romanya, Ukrayna ile Tuna Nehri boyunca uzanan yaklaşık 650 kilometrelik bir sınırı paylaşıyor. Bu bölgede, Ukrayna limanlarının Rus saldırılarına maruz kaldığı ve Rus İHA’larının zaman zaman Romanya hava sahasını ihlal ettiği biliniyor.

Ukrayna'da başkent Kıyiv dahil birçok şehirde elektrik kesintileri yaşanıyor

Ukrayna'da başkent Kıyiv ve bazı şehirlerde enerji kesintilerinin yaşandığı bildirildi. METROLAR DURDURULDU: SIĞINAK OLARAK HİZMET VERİYOR Kıyiv Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kesintiler nedeniyle Kıyiv metrosunun durdurulduğunu, metro istasyonlarının yedek güç kaynağıyla şimdilik sığınak olarak hizmet verebildiğini belirtti. Ülkenin farklı şehirlerinde de benzer kesintilerin yaşandığına dikkati çeken Kliçko, "Kıyiv'de Ukrayna'nın birçok şehrinde olduğu gibi acil elektrik kesintileri meydana geldi." ifadesini kullandı. Yerel basında yer alan habere göre, Kıyiv ve çevresindeki bölgelerde su kesintileri de yaşandı. ENERJİ BAKANI ŞMIHAL'DAN AÇIKLAMA Ukrayna Başbakan Birinci Yardımcısı ve Enerji Bakanı Denıs Şmıhal (Denis Şmigal), yazılı açıklamasında Romanya ile Moldova'nın enerji sistemleri arasındaki 400 kilovoltluk hat ile Ukrayna'nın batı ve orta kesimleri arasındaki 750 kilovoltluk hattın saat 10.45 sularında eş zamanlı devre dışı kalması sebebiyle "teknolojik arızanın" meydana geldiğini bildirdi. "Bu durum, Ukrayna'nın elektrik şebekesinde kademeli kesintiye ve trafo merkezlerinde otomatik koruma sistemlerinin devreye girmesine neden oldu. Nükleer (enerji) santrallerin üniteleri devre dışı kaldı." bilgisini paylaşan Şmıhal, Kıyiv ile Harkiv ve Jitomir bölgelerinde acil elektrik kesintilerinin uygulandığını belirtti. Şmıhal , enerji sorununun ilerleyen saatlerde çözülmesi için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Moldova’dan birleşme mesajı: Rusya tehdidi artarsa Romanya ile birleşme gündeme gelebilir

Moldova Dışişleri Bakanı Mihai Popșoi, Rusya’nın Moldova’nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehdit oluşturması durumunda, Romanya ile birleşme meselesinin yeniden gündeme gelebileceğini açıkladı. Popșoi, olası bir senaryonun 1918’deki birleşme örneği temelinde değerlendirilebileceğini ifade etti. Radio Moldova’ya konuşan Dışişleri Bakanı Popșoi, birleşme konusundaki olası bir referandum konusuna da değinerek böyle bir kararın yalnızca Moldova vatandaşları tarafından ve mutlaka büyük çoğunluğun desteğiyle alınabileceğini vurguladı. Moldova toplumunda şu an için Romanya ile birleşmeyi destekleyen bir çoğunluk bulunmadığını belirten Popșoi, bu nedenle konunun bugün itibarıyla hayata geçirilmesinin mümkün olmadığını söyledi. Rusya’nın 2014 yılından bu yana Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın, Moskova’nın bölgedeki etkisini Moldova sınırlarına kadar taşıdığına dikkat çeken Popșoi, “Eğer durum kontrolden çıkar ve sadece ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğü değil, vatandaşlarımızın hayatı ve varlığı da tehdit altına girerse, zor kararlar almak zorunda kalabiliriz. Ancak biz barış içinde yaşamak istiyoruz, Rus işgali istemiyoruz ve tarafların barış anlaşmasına varmasını umut ediyoruz.” dedi. Romanya ile birleşme kararının son derece karmaşık bir süreç olduğunun altını çizen Popșoi, “Eğer bu kolay bir karar olsaydı, çoktan alınmış olurdu. Ancak şu an birleşmeyi destekleyen bir çoğunluk yok. Bu nedenle herhangi bir siyasetçinin kişisel isteği ya da görüşüyle böyle bir adım atılamaz.” ifadelerini kullandı. MOLDOVA ROMANYA İLE BİRLEŞİYOR MU? Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu da daha önce yaptığı açıklamalarda, Romanya ile birleşme konusunda bir referandum düzenlenmesi halinde “evet” oyu vereceğini ifade etmiş, ancak ülkede bu adımı destekleyen bir çoğunluk bulunmadığını vurgulamıştı. Sandu, bu nedenle Kişinev yönetiminin şu anda toplumun büyük kesiminin desteklediği Avrupa Birliği üyeliği hedefine odaklandığını dile getirmişti. Öte yandan Romanya Cumhurbaşkanı’nın danışmanlarından ve Avrupa Parlamentosu Milletvekili Eugen Tomac, Bükreş’in Moldova’nın bu seçeneği değerlendirmesi halinde, birleşme senaryosunu ciddi biçimde ele almak üzere her an müzakere masasına oturmaya hazır olduğunu belirtmişti.

Rus tehdidi karşında Romanya, Ukrayna sınırındaki bölgelerde asker sayısını artıracak

Romanya Savunma Bakanı Radu Miruta, Rusya’ya ait insansız hava araçlarından (İHA) kaynaklanan tehdit nedeniyle Ukrayna sınırına yakın bölgelerde asker sayısının artırılacağını açıkladı. Digi24’e konuşan Miruta, şimdiye kadar en az 14 Rus İHA'sının Romanya hava sahasını ihlal ettiğinin tespit edildiğini söyledi. Son aylarda Romanya Millî Savunma Bakanlığının sınır hattına daha fazla asker ve daha modern askerî teçhizat sevk ettiğini belirten Miruta, tehdit seviyesine bağlı olarak gelecekte bu bölgeye daha fazla birlik gönderilebileceğini ifade etti. HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ KONUŞLANDIRILDI Bakan ayrıca, Romanya ordusunun Ukrayna sınırına yakın bölgelerde hava savunma kapasitesini kademeli olarak artırdığını kaydetti. Bu kapsamda onlarca askerî personel, radar sistemleri ve Gepard hava savunma sistemlerinin konuşlandırıldığı bildirildi. Miruta, askerî birliklerin İHA’ların yerleşim yerlerine düşme riskini azaltacak şekilde konumlandırıldığını, ancak riskin tamamen ortadan kaldırılamayacağını vurguladı. “Tüm çabalara rağmen İHA'ların yerleşim bölgelerine girmeyeceğine dair yüzde 100 garanti verilemez, ancak bu risk oldukça düşük.” dedi. ROMANYA SINIRINDA RUS İHA’LARI BULUNUYOR Son ciddi olayın geçen hafta yaşandığını belirten bakan, Vrancea ilinde Ukrayna sınırından yaklaşık 200 kilometre uzaklıkta bir kadının bahçesine Rusya’ya ait bir İHA’nın düştüğünü bildirdiğini aktardı. İHA’nın ordu radarları tarafından tespit edilmediği için ne zaman düştüğünün bilinmediği ifade edildi. Miruta, “Gecede birkaç kez hava uyarıları aldığım bir operasyon hattım var. Bazıları için F-16 savaş uçaklarının havalanmasına karar veriliyor, bazıları için ise yer sistemleri devreye sokularak tehditler durduruluyor. Romanya ordusunun yaptığı çalışmalar olmasaydı, her gün İHA’larla ilgili haberler görürdünüz.” dedi. Öte yandan, Moldova’nın Telenești bölgesinde bir göl kıyısında yaklaşık 2,5 metre uzunluğunda bir İHA bulunduğu bildirildi. Son dönemde Rus İHA’larının en az iki kez Moldova hava sahasına girdiği belirtilirken, İHA’lardan biri Rusya Büyükelçisi’nin çağrılmasının ardından Moldova Dışişleri Bakanlığı binasının önünde sergilendi.

Rus tehdidi ve birleşme senaryosu: Romanya ve Moldova tek devlet mi oluyor?

Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, ülkesinin artan Rusya tehdidi karşısında tek başına ayakta kalmasının giderek zorlaştığını belirterek, Romanya ile birleşme ihtimalini gündeme getirdi. Sandu, olası bir referandumda Romanya’ya katılma yönünde oy kullanacağını açıkladı. Romanya ile Ukrayna arasında yer alan ve yaklaşık 2,4 milyon nüfusa sahip olan Moldova, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik topyekûn işgal girişimi ve saldırılarından etkilerinden doğrudan etkilenen ülkeler arasında bulunuyor. Dezenformasyon ve manipülasyonun da yoğun biçimde yaşandığını belirten Sandu, başkent Kişinev’de görev yapan Avrupa yanlısı hükûmetin lideri olarak, ülkesinin karşı karşıya olduğu güvenlik risklerine dikkat çekti. Sandu, The Rest is Politics adlı programa verdiği röportajda, Moldova’nın geleceğine ilişkin endişelerini dile getirerek, “Bugün Moldova’da olup bitenlere bakın. Dünyada olup bitenlere bakın. Moldova gibi küçük bir ülkenin demokrasi olarak, egemen bir devlet olarak hayatta kalması ve Rusya’ya direnmesi giderek zorlaşıyor.” ifadelerini kullandı. Öte yandan Sandu, Romanya ile yeniden birleşme fikrinin Moldova halkı arasında geniş bir destek görmediğini de vurguladı. Yapılan anketler, halkın yaklaşık üçte ikisinin bu fikre karşı olduğunu ortaya koyarken, Romanya’da birleşmeye yönelik desteğin daha yüksek olduğu belirtiliyor. RUS YANLISI RAKİBİNİ YENMİŞTİ Öte yandan Moldova’da 2024 yılında yapılan referandumda halkın yüzde 50,4’ü Avrupa Birliği (AB) üyeliği lehinde oy kullandı. Aynı yıl düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ise Sandu, oyların yaklaşık yüzde 55’ini alarak yeniden seçildi ve Rusya yanlısı rakibini mağlup etti. ROMANYA: MOLDOVA İLE BİRLEŞME MÜZAKERELERİNE BAŞLAMAYA HAZIRIZ Romanya Cumhurbaşkanı’nın yurt dışındaki Rumenlerle ilişkilerden sorumlu danışmanı Eugen Tomac, Bükreş’in Moldova ile birleşme konusunu müzakere etmeye hazır olduğunu açıkladı. Calea Europeana’ya verdiği röportajda konuşan Tomac, iki ülkenin birleşmesini doğal bir süreç olarak gördüğünü ifade etti. Tomac, “Bana göre, Prut Nehri’nin hangi tarafında yaşarsa yaşasın, her iyi niyetli Rumen, iki devletin birleşmesi meselesini doğal bir süreç olarak değerlendirir.” dedi. Romanya’nın her an müzakere masasına oturmaya hazır olduğunu vurgulayan Tomac, bunun Moldova’nın isteğine bağlı olduğunu belirtti. Tomac, “Bu, onların kendi geleceklerine karar verme hakkıdır.” ifadelerini kullandı. AB, NATO VE ABD FARKINDA Birleşme senaryosuna Romanya’nın ne kadar hazır olduğu sorusuna da yanıt veren Tomac, AB’deki ortakların, NATO müttefiklerinin ve stratejik ortak ABD’nin bu sürecin farkında olduğunu söyledi. Tomac, “Tüm ortaklarımız hem Romanya’da hem de Moldova Cumhuriyeti’nde aynı halkın yaşadığını biliyor.” şeklinde konuştu. Tarihsel olarak Moldova, 1918–1940 yılları arasında Romanya’nın bir parçasıydı. 1940’ta Sovyetler Birliği tarafından işgal edilen ülke, Sovyetler’in dağılmasının ardından 1991’de bağımsızlığını ilan etti.

Romanya’dan Ukrayna’ya 50 milyon avroluk yardım paketi!

Romanya hükûmeti, Öncelikli Ukrayna İhtiyaçları Listesi (PURL) girişimine katılma kararı aldı. Bu girişim kapsamında Romanya, Ukrayna’nın savunma ihtiyaçları için 50 milyon avro katkı sağlayacak. PURL kapsamında Ukrayna’ya sağlanacak fonların, Romanya’nın 2025 yılı için onayladığı bütçe çerçevesinde tahsis edileceği aktarıldı. ADİL VE KALICI BARIŞ YÖNÜNDE İVME KAZANILDI Romanya Dışişleri Bakanı Toiu Oana, Romanya’nın PURL girişimine katılımının, Ukrayna’daki kalıcı barışın sağlanmasına ve bölge güvenliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını açıklayarak PURL girişiminin, Romanya’nın NATO taahhütlerine ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile olan stratejik ortaklığına tamamen uygun olduğunu vurguladı. Oana, sözlerini şu ifadelerle sonlandırdı: Trump, Avrupalı liderler ve Zelenskıy’ın emekleriyle, ABD’de yakın zamanda kurulan diyalog, adil ve kalıcı barışın elde edilmesi yönünde ivme kazanmıştır. Romanya, Avrupa ülkeleri ve müttefiklerle kurulan diyalogla birlikte, hem Ukrayna’nın hem de bölgenin kritik güvenlik garantilerini sağlamak üzere yapılan ortak çalışmalara katkı sağlamaktadır. PURL GİRİŞİMİ NEDİR? ABD ve NATO tarafından 2025 yılında başlatılan PURL girişimi, NATO ve Avrupa ülkelerinin ABD’den, Ukrayna için silah ve mühimmat satın almasını mümkün kılıyor. NATO ve Avrupa ülkeleri, bu listedeki ihtiyaçları kendi savunma stoklarından veya ABD’den satın alarak Ukrayna’ya iletiyor. Bu girişim sayesinde Avrupa ülkeleri, ABD’nin üretim kapasitesinden faydalanıyor ve Ukrayna’ya gönderilecek silah ve mühimmatı kolaylıkla temin edebiliyor.

13 Aralık Romanya Tatarları Millî Günü

Kırım Halk Cumhuriyeti'nin kurucusu Numan Çelebicihan’ın, 13 Aralık 1917’de Kırım Tatar Milli Kurultayına anayasayı sunmasına ithafen bu tarih her yıl, Romanya'da milli gün olarak anılıyor. Romanya’daki Kırım Tatarları, 2006 yılından bu yana Kırım Tatar asıllı eski milletvekili Aledin Amet’in girişimiyle, Romanya Parlamentosunun çıkardığı yasayla Romanya Tatarları Milli Günü’nü kutluyor. Bu milli gün fikri ve tarihi, o dönemde Karadeniz gazetesi redaktörü ve Romanya Müslüman Tatar Türkleri Birliği Sekreteri Nihat Osman tarafından ortaya atıldı. ESARET ZİNCİRİNİN KIRILDIĞI GÜN: KIRIM TATAR MİLLİ KURULTAYININ AÇILIŞI Bilindiği gibi 9 Aralık 1917’de Bahçesaray’da açılışını yapan Kırım Tatar Millî Kurultayı, Kırım Tatarlarını 1783’ten itibaren kuşatan esaret zincirlerini kıran tarihi bir dönüm noktasıydı. Toplanan kurultayın ardından, 26 Aralık 1917 tarihinde, kabul edilen anayasa ile birlikte Kırım Halk Cumhuriyeti de kabul edilmiş oldu. Bunun ardından, Kurultay kendisini Kırım Halk Cumhuriyetinin meclisi olarak ilan ederken, meclise daimi reis olmak üzere Hasan Sabri Ayvaz, Cafer Ablayev ve Ablâkim İlmiy seçilmişti.

Kırım Tatarlarından Bükreş çıkarması: Rumen yetkililere Kırım'daki durum aktarıldı

Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov ile birlikte Dünya Kırım Tatar Kongresi (DQTK) Genel Sekreteri ve Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Başkan Yardımcısı Namık Kemal Bayar, Romanya Müslüman Türk Tatar Birliği Başkanı Celil Esercep, Romanya Tatar Azınlık Milletvekili Varol Ahmet, Romanya Müftüsü Murat Yusuf, Kırım Müftüsü Ayder Rüstemov, Kırım Müslümanları Dini İdaresi İmamı Edem Basnaev ve Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği (UDTTMR) Bükreş Şube Başkanı Metin Ömer'den oluşan Kırım Tatar heyeti Romanya'nın başkenti Bükreş'te önemli ziyaretlerde bulundu. RUMEN MAKAMLARLA ÖNEMLİ GÖRÜŞMELER Romanya Tatarları Millî Günü etkinlikleri için ülkede bulunan heyet, başkent Bükreş'te sırasıyla Romanya Din İşleri Devlet Sekreteri Ciprian-Vasile Olinici, Etnik İlişkilerden Sorumlu Devlet Bakan Yardımcısı Dinçer Cafer, Romanya Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu üyesi milletvekilleri, Romanya Dışişleri Bakanı Toiu Oana ve Türkiye'nin Bükreş Büyükelçisi Özgür Kıvanç Altan'ı ziyaret etti. Ziyaretlerde Rusya’nın işgali altındaki Kırım'ın ve esaret altındaki Kırım Tatar halkının vaziyeti hakkında Rumen makamlarına bilgi verilerek Kırım'ın geleceğine dair tüm gelişmelerde Kırım Tatar halkının iradesine ve haklarına saygı ve güvence verilmesi gerektiğinin altı çizilerek vurgulandı. Atrıca görüşmelerde Romanya ve diasporada yaşayan Kırım Tatar halkının durumu ele alındı. GÜNDEM: BARIŞ SÜRECİ SONRASI KIRIM'IN DURUMU Heyetin Bükreş temaslarına ilişkin Kırım Haber Ajansına (QHA) açıklamalarda bulunan Namık Kemal Bayar, "Genel olarak görüşmelerin hemen hemen tamamında özellikle barış görüşmeleri çerçevesinde Kırım'ın geleceği konusunda alınacak kararlara dikkat çekildi." ifadelerini kullandı. "Kırım Tatarlarının Kırım'daki haklarının korunması, hayatlarının güvenliklerinin tesis edilmesi konusunda Rumen devlet makamlarından yardım istendi." diyen Bayar, Kırım'ın geleceğiyle ilgili bir görüşme yapılırken bir barış ya da ateşkes durumunda yarımadanın Rusya'da kaldığı bir denklemde Kırım Tatarlarının ve meselelerinin mutlaka gündemde olması gerektiğinin altını çizdiklerini kaydetti. Görüşmelerde ayrıca Kırım'da halihazırda Kırım Tatarlarına karşı uygulanan baskılar üzerinde de durulduğunu belirten Bayar, "Siyasi mahkumlarla ilgili bilgilendirmeler yapıldı ve onların kurtarılması için Rumen makamlardan destek talebinde bulunuldu" dedi. Öte yandan ziyaretlerinde Kırım Tatar diasporalarının da bir başlık olarak ele alındığını belirten Bayar, Romanya makamlarının dünyadaki Kırım Tatar diasporları hakkında bilgilendirildiğini, Kırım Tatar halkının günümüzde 21 ülkede yaşadığını vurguladıklarını aktardı. Özellikle Türkiye'de yaşayan Kırım Tatarlarının çoğunun Romanya'da da akrabaları olduğundan bahsettiklerini söyleyen Bayar, "Türkiye'de yaşayan Kırım Tatarlarının Romanya ile Türkiye arasında dostluk köprüsü olabileceğinin altını çizdik" diye konuştu.

Topçu'dan Kırım Tatarlarının çilekeş doktoru Ahmet Özenbaşlı'yı anma mesajı

Türkiye Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Yalçın Topçu, Türk dünyasında aydınlanmanın büyük öncüsü, ünlü Kırım Tatar fikir adamı İsmail Bey Gaspıralı’nın açtığı yoldan yetişmiş nadide şahsiyetlerden birisi olan Dr. Ahmet Özenbaşlı'yı anma mesajı yayımladı. 4 Aralık 1958'de yaşama gözlerini yuman Özenbaşlı'nın vefatının 67. münasebetiyle yayımladığı mesajında Yalçın Topçu, şu ifadelere yer verdi: Kırım'ın ve kadim halkı Tatar soydaşlarımızın özgürlük davası için ömrünün 6 yılını çalışma kampında, 8 yılını cezaevinde geçiren Kırım Tatar Türklerinin çileli doktoru Ahmet Özenbaşlı'yı vefatının yıldönümünde (4 Aralık 1958) saygı ve rahmetle anıyoruz. El-Fatiha!.. DR. AHMET ÖZENBAŞLI KİMDİR? Kırım Tatarı siyaset ve fikir adamı Dr. Ahmet Özenbaşlı 10 Şubat 1893’te Bahçesaray’da doğdu. Babası ressam ve hattat Seyit Abdullah Özenbaşlı, Tercüman Gazetesine şiirler ve makâleler yazan bir sanat adamıydı. İlkokulu bitirdikten sonra Akmescit lisesinde okumaya başlayan Ahmet Özenbaşlı’nın, ailesinin ekonomik durumu babasının hastalığı nedeniyle kötüleşmişti. Yetenekli ve akıllı bir çocuk olan Ahmet’in eğitim masraflarını, Kırımlı hayırseverlerin kurduğu ”Hayriye Cemiyeti” karşıladı. Kendisini okutan hayırseverleri utandırmayan Ahmet Özenbaşlı, 1914 yılında okulundan dereceyle mezun oldu. Ancak başarılı genç, aldığı madalyanın sevincini yaşayamadan, kendisi için ”Hoca” şiirini yazdığı Gaspıralı İsmail Bey’in ölümüyle sarsıldı. ÖZENBAŞLI, "KIRIM TALEBE CEMİYETİ" VE "VATAN CEMİYETİ" GİBİ KURULUŞLARDA ÖNEMLİ ROL OYNADI 1915 yılında Odesa’daki Novorissiya Tıp Fakültesi’ne giren ve okulunda aktif bir öğrenci olan Ahmet Özenbaşlı, üniversitenin Demokratik Öğrenci Komitesi başkanlığına seçildi. Tıp Fakültesi günlerinde fikir dünyası da şekillenmeye başlayan genç doktor adayı, lise yıllarında Tercüman’ı sürekli takip etmiş, Abdürreşid Mediyev gibi millî yazarların yazılarıyla büyümüştü. Üniversitede ise millî düşüncelerinin olgunlaşmasında İstanbul’da Numan Çelebicihan ve Cafer Seyitahmet Kırımer tarafından kurulan ”Kırım Talebe Cemiyeti” ve ”Vatan Cemiyeti” önemli rol oynadı. GEÇİCİ KIRIM MÜSLÜMAN İCRA KOMİTESİ ÜYELİĞİNE SEÇİLDİ 1917 yılında Kırım’a dönen Ahmet Özenbaşlı, Geçici Kırım Müslüman İcra Komitesi üyeliğine seçildi. 1917 Kasım’ında toplanan Kırım Tatar Millî Kurultayı’nın üyelerinden biri oldu. Kırım Tatar Millî Kurultayı 26 Aralık 1917’de Anayasasını onayladı ve Kırım Millî Hükumetini kurdu. Ne yazık ki millî hükümetin ömrü çok uzun olamadı. 27 Ocak’ta Akmescit’in işgaliyle ve Hükümet başkanı Numan Çelebicihan’ın tutuklanmasıyla yıkıldı. Ahmet Özenbaşlı, Kırım’dan ayrılmayı reddetti ve diğer arkadaşlarıyla birlikte gizli faaliyetlere başladı. 1921 Ekimi’nde Kırım’da Sovyet hakimiyeti başlamıştı. Milletinin haklarını savunmak için Kırım’dan ayrılmayan Özenbaşlı, Totayköy Öğretmen Okulu’nun müdürlüğüne atandı. Müdürü olduğu okulun öğretmenleri arasında Prof. Bekir Sıtkı Çobanzâde, Asan Çetev, Şevki Bektöre ve Abibullah Odabaş gibi Kırım’ın en değerli aydınları vardı. Ahmet Özenbaşlı yarım bıraktığı tıp eğitimini tamamlamak için Kırım Devlet Üniversitesi’nin Tıp Fakültesi’ne girdi ve buradan sinir hastalıkları doktoru olarak mezun oldu. Akmescit hastanelerinde nöro-patoloji uzmanı olarak görev yapan Özenbaşlı, yalnız bir tıp adamı ve siyasetçi değildi. O aynı zamanda başarılı bir yazar ve yetenekli bir şâirdi. 1917 yılından itibaren gazete ve dergilere, târih ve etnoğrafya alanında makâleler yazmış, yine aynı dönemde ”Çarlık Hâkimiyetinde Kırım Fâciası” adlı kitabını tamamlamıştı. AHMET ÖZENBAŞLI, BOLŞEVİKLER TARAFINDAN YARGILANDI VE 10 YIL SÜREYLE ÇALIŞMA KAMPI CEZASINA ÇARPTIRILDI 1928 yılında Kırımlı aydın ve siyasetçilere tutuklamalar başlamıştı. 12 Nisan gecesi Ahmet Özenbaşlı’nın Akmescit’teki evine gelenler, yaptıkları aramalarda 1917’de kurulan Kırım Millî Hükümeti’ne ait belgeler bulmuşlardı. Millî Hükumetin kurucularından olan Ahmet Özenbaşlı aynı zamanda Millî Fırka üyesiydi. Tüm bunlar Dr. Ahmet Özenbaşlı’nın tutuklanma sebebi oldu. Suçlamalar arasında devrim karşıtlığı ve Türkiye’de muhacerette bulunan Kırım Türkleri ile görüştüğü iddiası da vardı. Ahmet Özenbaşlı yargılandı ve 10 yıl sürecek çalışma kampı cezasına çarptırıldı. Altı yıl sonra 1934’te serbest kaldı ve Uzak Doğu’ya gitti. İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından işgal edilen vatanına dönen Özenbaşlı, kendisine yapılan Almanlar ile ittifak tekliflerini reddetti. O, Almanlar’ın Ruslar’dan farklı olmadığını çok iyi biliyordu. Kendisine yapılan tekliflere her şeyden önce milletimin çıkarını gözetirim diye karşılık veren Dr.Özenbaşlı, önce bir zamanlar öğrenci olarak bulunduğu Odesa’ya ardından Romanya’ya gitti. Romanya’da kendisini takip eden Sovyet ajanları tarafından tutuklandı ve Moskova’ya götürüldü. 1947’nin Eylül ayında 25 yıl hapis cezasına çarptırılan Özenbaşlı, Stalin sonrası yumuşama ile cezaevinden çıktığında sene 1955’ti. Sekiz yıllık hapis hayatından sonra çocuklarına kavuşmak isteyen Ahmet Özenbaşlı, Tacikistan’da halalarıyla birlikte yaşayan oğlu Dilaver ve kızı Meryem’i bulmak için Hucand’a gitti. Ailesini buldu ve Hucand’da nöroloji uzmanı olarak çalışmaya başladı. Dr.Özenbaşlı’nın çocuklarıyla mutlu yaşamı ne yazık ki çok uzun sürmedi. Tacikistan’a geldikten üç yıl sonra 4 Aralık 1958 târihinde yaşama gözlerini yumdu. Eski Hucand mezarlığına defnedilen Dr. Ahmet Özenbaşlı’nın vasiyeti, Bahçesaray’da; ”Hocam” dediği Gaspıralı İsmail Bey’in yakınında yatmaktı. 8 Ağustos 1993’te vasiyeti gerçekleştirildi. Kırım Tatarlarının çilekeş doktoru Ahmet Özenbaşlı, kendi vatan toprağında, mânevi hocası Gaspıralı İsmail Bey’in yanında ikinci kez toprağa verildi.

#Romanya