Rus Işgali Haberleri - Son Dakika Rus Işgali Haber Güncel Gelişmeler

Ukrayna'dan, Rus işgali altında yaşayan vatandaşları için kolaylık

Ukrayna, Rus işgali veya zorunlu sürgün nedeniyle belgesiz kalan ve devlet sicil kayıtlarında bilgisi bulunmayan vatandaşlarının ülkeye geri dönüşünü kolaylaştırmak adına 1 yıl sürecek deneysel bir projeyi hayata geçiriyor. Yeni düzenleme, özellikle işgal altındaki topraklarda doğan ve hiçbir resmi kaydı bulunmayan genç Ukraynalılara ana vatan kapılarını sonuna kadar açıyor. DEVLET KAYITLARINDA OLMAYANLARA “GERİ DÖNÜŞ BELGESİ” Ukrayna Milletvekili Tamila Taşeva, resmi sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, hükûmetin onayladığı yeni mekanizmanın detaylarını paylaştı. Yeni mevzuat kapsamında, geçici olarak Rus işgali altında bulunan Ukrayna topraklarında dünyaya gelen ve kişisel verileri Ukrayna devlet sicil ve veri tabanlarında yer almayan vatandaşlar için "Ukrayna'ya Geri Dönüş Kimlik Belgesi" düzenlenebilecek. Taşeva, bu belgenin tamamen ücretsiz olarak hazırlanacağını açıkladı. TÜRKİYE DAHİL BELİRLİ ÜLKELERDEKİ BÜYÜKELÇİLİKLERDEN ALINABiLECEK İşgal altındaki bölgelerden ya da Rusya topraklarından kaçarak üçüncü ülkelere sığınan Ukraynalılar, bu stratejik belgeden yararlanabilecek. Taşeva, başvuruların ilk etapta; Türkiye, Gürcistan, Ermenistan, Kazakistan ve belirlenen diğer ülkelerdeki Ukrayna'nın resmi diplomatik temsilcilikleri ve büyükelçilikleri üzerinden yürütüleceğini belirtti. KİMLİK DOĞRULANMASI “GÖRÜNTÜLÜ ARAMA” İLE YAPILABİLECEK Sistemde hiçbir kaydı bulunmayan kişilerin Ukrayna vatandaşı olup olmadıklarının tespiti için de insani bir yöntem devreye sokuldu. Eğer başvuran kişinin verileri yetersiz kalırsa, kişinin kimliği akrabaları tarafından görüntülü arama yoluyla doğrulanabilecek. Yaşı 16'dan küçük olan çocuklar adına ise başvuruları ebeveynleri ya da resmi yasal temsilcileri yapacak. Proje sayesinde, işgal rejimi baskısıyla pasaport veya kimlik alamamış binlerce Ukraynalının, Ukrayna kontrolündeki topraklara güvenli geçiş yapabilmesi için gerçek ve işleyen bir hukuki koridor oluşturulmuş oldu.

Kıyiv’e kritik ziyaret: Dışişleri Bakan Yardımcısı Ekinci, Kırımoğlu ve Çubarov ile görüştü

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Berris Ekinci, Ukrayna’nın başkenti Kıyiv’deki temasları çerçevesinde Kırım Tatar halkının millî lideri ve Ukrayna Milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ve Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov ile görüştü. Toplantıda, işgal altındaki Kırım’da artan baskılar ve siyasi tutsakların durumu ele alındı. Türkiye, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ve Kırım Tatar halkının haklarına olan desteğini Kıyiv’de gerçekleştirilen üst düzey bir ziyaretle bir kez daha teyit etti. Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Berris Ekinci başkanlığındaki Türk heyeti 14 Mayıs 2026 tarihinde, KTMM'nin Kıyiv ofisini ziyaret etti. Kırım Tatar halkının millî lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ve KTMM Başkanı Refat Çubarov’un yanı sıra KTMM Üyeleri Eskender Bariyev, Riza Şevkiyev, Gülnara Bekirova, Kırım Müslümanları Dini İdaresi Başkanı Müftü Ayder Rüstemov, Ukrayna'nın Arap ve Müslüman Devletlerle Etkileşiminden Sorumlu İstişare Kurulu Sekreteri Snaver Seythalil ve Kırım Millî Varlık Vakfı Başkanı Lenur Mambetov da görüşmede yer aldı. Berris Ekinci'ye Türkiye’nin Kıyiv Büyükelçisi Mustafa Levent Bilgen eşlik etti. Görüşmede; işgal altındaki Kırım'da halka yönelik süregelen sistematik baskılar ve hak ihlalleri ile Rus cezaevlerinde tutulan siyasi mahkumların can güvenliği konusu öncelikli olarak ele alındı. Bu kapsamda, siyasi tutsakların serbest bırakılması noktasında Türkiye’nin sağlayabileceği stratejik destekler masaya yatırıldı. Dünya Kırım Tatar Kongresi'nin (DQTK) bu yıl Türkiye’de düzenlenmesi ve KTMM’nin uluslararası kuruluşlarla olan etkileşiminde Türkiye’nin sunabileceği destek olanakları değerlendirildi. Ayrıca Kırım Tatar halkının kimliğini koruma mücadelesi ve Türkiye’nin bu süreçteki destekleyici rolü görüşüldü. "ERDOĞAN DIŞINDA SİYASİ TUSAKLAR KONUSUNU PUTİN'LE KONUŞACAK KİMSE YOK" Görüşme ile ilgili Kırım Haber Ajansına (QHA) açıklama yapan Çubarov, “Kırım'la ilgili en can yakıcı konuları; yani siyasi tutsakları, onların kaderini ve insan haklarının durumunu konuştuk. Görünen o ki, Türkiye ve Türk siyasetçileri, özellikle de Türkiye lideri Cumhurbaşkanı Erdoğan dışında, Rusya diktatörü Putin'in gözlerinin içine bakarak bu konuyu doğrudan ve açıkça konuşabilecek kimse kalmadı.” ifadelerini kullandı. Çubarov ayrıca şunları kaydetti: Bu savaşın Ukrayna'nın zaferiyle sonuçlanacağını da konuştuk. Bu vizyon doğrultusunda, Türkiye tarafından Ukrayna'da geniş çaplı işgal saldırısı öncesinde başlatılan projelerin devam ettirilmesi büyük önem taşıyor. Eğitim, aydınlanma ve kültür projelerinden bahsediyoruz. Kırım'ın işgalden kurtarılmasıyla birlikte, Ukrayna'ya Kırım'ı yeniden entegre etme sürecine destek olacak daha kapsamlı çalışmalara hazır olmalıyız.

Arsen Jumadilov: Hızlı ve ucuz silah üretimimiz tüm dünyanın takibinde

Ukrayna heyetinin bir üyesi olarak İstanbul’da düzenlenen SAHA EXPO 2026’ya katılan Savunma Tedarik Ajansı Müdürü Arsen Jumadilov, hızla gelişen Ukrayna insansız sistemler teknolojileri, Türkiye ile yürütülen iş birliğini hakkında Kırım Haber Ajansına (QHA) açıklamalarda bulundu. “UZUN SÜREDİR TÜRKİYE’YLE ÇALIŞIYORUZ VE ÇALIŞMALARIMIZI SÜRDÜRECEĞİZ” Ukrayna’daki savaşın devam ettiğini ve Rusya’ya karşı koymak için ülkesinin farklı ülkelerden silah tedarik ettiğini belirten Jumadilov, “Türkiye de silah satın aldığımız devletlerden biri. Türkiye’de şirketler birçok yeni ürün geliştiriyor. Bu ürünlerden bazıları bizim ilgimizi çekiyor. Ukrayna Savunma Tedarik Ajansı olarak uzun süredir Türkiye’yle çalışıyoruz ve bu çalışmalarımızı devam ettireceğiz.” dedi. Ukrayna-Rusya Savaşı'nın tüm dünyadaki savunma sanayisini hızla değiştirdiğini belirten Jumadilov, “Ukrayna cephesindeki gelişmeler tüm dünya için bir ders niteliktedir. Bu fuarda bile görüştüğün büyük Türk şirketine ‘Siz derslerimizi baya güzel öğreniyorsunuz’ dedim. Çünkü şirketler savaştaki gelişmeleri takip ediyorlar ve kendi programlarını ona göre geliştiriyorlar, üretimini yapıyorlar. Yani Ukrayna'nın Rusya’ya karşı yürüttüğü savaş bütün dünyayı çok etkiliyor. Çoğu savunma sanayi şirketi bizden öğreniyorlar ve kendi üretimini ona göre değiştiriyorlar.” şeklinde konuştu. Son 4 yılda drone endüstrisi başta olmak üzere Ukrayna’nın savunma sanayisi çok geliştiğine dikkat çeken Jumadilov, “Bizim üreticilerimiz dünyaya iyi bir yol gösteriyorlar; geliştirdikleri teknolojiler, çalışma tarzları bütün dünya için büyük ve kıymetli bir misaldir. Ama bunun için biz Ukrayna’da çok ağır bedel ödüyoruz. Elbette ki, Ukrayna şu an özellikle İHA teknolojileri konusunda diğer ülkelerden daha ileridedir.” dedi. “UKRAYNA’NIN DÜŞÜK MALİYETLE HIZLI BİR ŞEKİLDE ÜRETTİĞİ SİLAHLAR HERKESİN İLGİSİNİ ÇEKİYOR” Ukrayna’nın hava savunma konusunda Orta Doğu ülkeleriyle de iş birliği yaptığını belirten Jumadilov, “Ortak ülkelerle ilgili anlaşmala imzalamak için çalışmalar yürütüyoruz. Ukrayna’nın ürettiği silahların ucuz olması ve hızlı üretilmesi alıcılar için çok cazip geliyor. Çünkü pahalı ve üretimi uzun zaman alan silahların savaş durumunda hızlı tükendiğini ve düşmanın kullandığı daha ucuz silahların karşısında çok maliyetli olduğunu herkes anladı. Bu şekilde düşmana karşı uzun süre karşı koyamazsın. Bu yüzden Ukrayna’nın düşük maliyetle, hızlı ve çok sayıda üretebildiği silahlar dünyanın ilgisini çekiyor.” ifadelerini kullandı. Sayıca üstün Rus ordusuna karşı savaşan Ukrayna ordusunun cephede bir avantaj elde etmek için İHA endüstrisini süratla geliştirmek zorunda kaldığını kaydeden Jumadilov, “Düşük maliyetle, hızlı bir şekilde düşmanı etkisiz hâle getirecek çözümlere ihtiyacımız vardı. Bu yüzden çeşitli insansız sistemleri üretmeye başladık. Böylece 2022’den sonraki yıllarda İHA sanayimiz hızla gelişti.” dedi. Savunma Tedarik Ajansı Müdürü, hâlihazırda Ukrayna’nın balistik ve balistik önleyici silahlar dışında cephede kullanılan neredeyse her türlü silah türlerini kendisi için üretebildiğini aktardı. Savunma Tedarik Ajansının faaliyetleri değerlendiren Jumadilov, “Ajans olarak yıllar içinde büyük tecrübe kazandık. Bu tecrübeyi ordumuzun farklı kollarıyla paylaşmak için hükümet tüm alım satımları bir çatı altında birleştirme kararı aldı." şeklinde konuştu. “KIRIM MUTLAKA İŞGALDEN KURTULACAK” Kırım’da Rus işgali altında yaşayan soydaşlarına seslenen Jumadilov, “Mutlaka bir gün halkımız Kırım’da bir araya gelecektir. Kırım mutlaka Rus işgalinden kurtulacaktır. Umudumuzu kaybetmiyoruz. Halkımızın çoğu Kırım’da yaşıyor, ama işgalcilerin baskısından dolayı insanlar özgür bir şekilde fikirlerini beyan edemiyorlar, seslerini çıkaramıyorlar. Ancak umuyoruz ki yakın zamanda bu baskılar sona erecektir ve halkımız özgür Kırım’da bir araya gelecektir.” dedi. BİRLEŞİK SAVUNMA TEDARİK AJANSI Arsen Jumadilov, Ocak 2025’ten bu yana Ukrayna Savunma Bakanlığına bağlı Savunma Tedarik Ajansı müdürlüğü görevini yürütüyor. Daha önce ise Ukrayna Savunma Bakanlığına bağlı Ordu Kaynak Tedarik Ajansı (DOT) Başkanı olarak görev yapıyordu. Savunma Tedarik Ajansı, Ukrayna Savunma Bakanlığı bünyesinde 2022 yılında kurulan ve ordunun mühimmat, İHA ile askerî teçhizat gibi temel ihtiyaçlarını merkezi olarak karşılayan tek devlet ajansıdır. 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren bu ajans, tedarik süreçlerinde şeffaflık ve verimliliği sağlamak amacıyla Ordu Kaynak Tedarik Ajansı (DOT) ile tek bir çatı altında birleşti. Bu birleşmeyle birlikte kurum, "Birleşik Savunma Tedarik Ajansı" adıyla Ukrayna’nın savunma alanındaki tek yetkili tedarik merkezi hâline geldi.

Kırımoğlu ve KTMM heyeti, Dışişleri Bakan Yardımcısı Ekinci ile Kırım'ı konuştu

Kırım Tatar halkının millî lideri ve Ukrayna Milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Ukrayna Milletvekili Kostyantın Kasay (Kostiantyn Kasai), Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, KTMM Üyesi Eskender Bariyev ve Kırım Millî Varlık Vakfı Başkanı Lenur Mambetov, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Berris Ekinci ile bir görüşme gerçekleşti. Bu yıl beşincisi düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu'nda (ADF2026) bulunan Kırım Tatar heyet, forum marjında gerçekleşen görüşmede Rus işgali altındaki Kırım, Kırım Tatar halkına uygulanan baskıları ve Kırım Tatar siyasi tutsakların özgürlüğe kavuşması adına hayata geçirebilecek mekanizmaları ele aldı. Ukrayna-Rusya Savaşı'nın güncel durumunun da görüşüldüğü toplantıda, Türk dışişlerinden bir heyetin Kıyiv'e ziyaret gerçekleştirmesi konusu gündeme geldi.

KTMM heyeti, BM temsilcileriyle bir araya geldi: Kırım’daki hak ihlalleri masaya yatırıldı

Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) heyeti, 8 Nisan’da BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu temsilcileriyle bir araya gelerek işgal altındaki Kırım, Herson ve Zaporijjya bölgelerindeki ağır hak ihlallerini raporladı. Kıyiv’deki KTMM ofisinde gerçekleşen görüşmeye KTMM Başkanı Refat Çubarov, KTMM Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov ve KTMM üyeleri Eskender Bariyev, Riza Şevkiyev ile Gülnara Bekirova katıldı. BM tarafını ise insan hakları uzmanları Tagui Melkumyan ve Alina Grigoras temsil etti. Görüşmenin ana gündemini, Rus işgali altındaki topraklarda Kırım Tatarlarına ve etnik Ukraynalılara yönelik sistematik baskıların artması oluşturdu. SİYASİ TUTSAKLAR VE İNSANİ KRİZ KTMM üyeleri, Kırım’da siyasi nedenlerle hapsedilenlerin sayısının 350 kişiye ulaştığını ve bu kişilerinin büyük çoğunluğunun Kırım Tatarlarından oluştuğunu vurguladı. Görüşmede özellikle ağır hastalığı olan siyasi tutsakların yeniden hapsedilmesi ve tedavi haklarının engellenmesine, tutukevi ve cezaevlerindeki insanlık dışı yaşam koşullarına dikkat çekildi. Ayrıca siyasi davaları takip eden savunma avukatlarına uygulanan baskılar ele alındı. ÇOCUKLARIN ASKERİLEŞTİRİLMESİ VE ZORUNLU ASKERLİK KTMM heyeti, işgalci yönetimin eğitim sistemini kullanarak çocukları ve gençleri askerileştirdiğine dikkat çekti. Ayrıca, Kırım sakinlerinin uluslararası hukuka aykırı olarak Rus ordusuna zorla alınması ve yarımadada yürütülen gizli seferberlik yöntemleri hakkında BM temsilcilerine detaylı bilgi verildi. KÜLTÜREL SOYKIRIM VE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM Kırım’ın demografik yapısının Rusya lehine kasıtlı olarak değiştirilmeye çalışıldığına vurgu yapan KTMM üyeleri, kültürel mirasın yok edilmesine dair endişelerini de paylaştı. Özellikle Bahçesaray’daki Hansaray’da yürütülen sözde "restorasyon" çalışmalarının, sarayın tarihi dokusuna telafisi imkansız zararlar verdiği ve bunun bir kültürel soykırım girişimi olduğu belirtildi. HERSON VE ZAPORİJJYA’DA KIRIM TATARLARININ DURUMU Görüşmede, işgal altındaki Herson ve Zaporijjya bölgelerinde yaşayan Kırım Tatar topluluklarının karşılaştığı sorunlar da gündeme getirildi. İşgalcilerin mülklere el koyduğu ve yağmaladığı, Ukrayna yanlısı tutum sergileyen insanlara baskı uygulandığı, baskılar nedeniyle halkın bölgeyi terk etmek zorunda kaldığı belirtildi. UKRAYNA’NIN YERLİ HALKLAR POLİTİKASI KTMM heyeti, Ukrayna hükûmetinin son dönemde attığı olumlu adımlar hakkında da BM uzmanlarını bilgilendirdi. Ukrayna Yerli Halkları Hakkında Kanunu'nun uygulanması ve Bakanlar Kurulu’nun KTMM’yi Kırım Tatar halkının resmî temsil organı olarak tescil etmesi gibi gelişmelerin, yerli halkların haklarının korunması açısından hayati önem taşıdığı kaydedildi. TÜM İHLALLER BM RAPORUNA GİRECEK BM İzleme Misyonu temsilcileri, görüşmede toplanan tüm bilgi ve belgelerin BM Genel Sekreteri’nin Kırım ve Akyar (Sevastopol) dahil işgal altındaki Ukrayna topraklarına ilişkin yıllık raporunda kullanılacağını teyit etti. Taraflar, siyasi tutsakların serbest bırakılması ve Rusya’nın uluslararası insancıl hukuku ihlallerinden sorumlu tutulması için uluslararası baskının artırılması mekanizmalarını ele aldı.

Kırım’da hak ihlalleri raporu: 2026’nın ilk çeyreğinde 57 yasa dışı tutuklama

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Rus işgali altındaki Kırım’da 2026 yılının ilk üç ayında yaşanan hak ihlallerine ilişkin analizini yayımladı. Rapora göre, işgal yönetimi kontrolündeki sözde mahkemeler yılın ilk çeyreğinde 18’i Kırım Tatarı olmak üzere toplam 57 kişi hakkında yasa dışı tutuklama kararı kabul etti. Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı ve Kırım Tatar Millî Meclisi Üyesi Eskender Bariyev, Kırım’daki insan hakları durumuna ilişkin 2026 yılı birinci çeyrek raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda yer alan verilere göre, Ocak-Mart döneminde yarımadada 17 yasa dışı gözaltı ve 6 ev araması gerçekleştirildi. Ayrıca, işgalci mahkemeler 18 Kırım Tatarı hakkında olmak üzere 57 yasa dışı tutuklama kararı aldı, işgal güçleri ise 2’si Kırım Tatarı olmak üzere 17 kişiyi yasa dışı şekilde sorguladı. Bununla birlikte adil yargılanma hakkının 68 vakada ihlal edildiği, bu ihlallerin 22’sinin doğrudan Kırım Tatarlarını hedef aldığı belirtildi. SAĞLIK HAKKI İHLALLERİNDE KIRIM TATARLARI İLK SIRADA Raporda dikkat çeken en çarpıcı verilerden biri, siyasi tutsakların fiziksel ve ruhsal sağlık haklarına yönelik ihlaller oldu. Birinci çeyrekte tespit edilen 23 sağlık hakkı ihlalinin 20’sinin Kırım Tatar siyasi mahkumlara yönelik olduğu açıklandı. Bariyev, bu durumun cezaevlerindeki baskının sistematik bir parçası olduğunu vurguladı. Öte yandan, resmî kayıtlara geçen ev araması sayısındaki düşüşün yanıltıcı olabileceğini ifade eden Bariyev, artan baskılar nedeniyle halkın bu tür olayları bildirmekten çekindiğini, ihlallerin ancak aylar sonra gün yüzüne çıkabildiğini belirtti. İŞGAL ALTINDAKİ DİĞER BÖLGELERDE DURUM İhlallerin kapsamı sadece Kırım ile sınırlı kalmadı. Kırım Tatar Kaynak Merkezinin raporunda, Rus işgali altındaki Herson ve Zaporijjya bölgelerindeki duruma da yer verildi. Yılın ilk üç ayında bu bölgelerde en az 2 yasa dışı gözaltı ve 22 yasa dışı tutuklama vakasının belgelendiği aktarıldı. Bu veriler, işgalci yönetimin baskı politikasını yeni ele geçirdiği topraklarda da benzer yöntemlerle sürdürdüğünü gösteriyor. "AMACIMIZ SİYASİ MAHKUMLARIN SESİNİ DUYURMAK” Eskender Bariyev, hazırladıkları üç aylık analizlerin temel amacının siyasi tutsakların maruz kaldığı hukuksuzlukları uluslararası kamuoyuna ve siyasetçilere duyurmak olduğunu belirtti. Bariyev, "Bu çalışmalar, siyasi tutsaklarımıza nasıl yardım edebileceğimizi anlamamız, siyasetçilerin ve kamuoyunun dikkatini esaret altında, hapislerde alıkonulan siyasi tutsakların sorunlarına çekmemiz için gereklidir; böylece bizlerin onları unutmadığımızı ve serbest bırakılmaları için elimizden gelen herşeyi yapmaya çalıştığımızı görüyorlar.” dedi.

KTMM Başkanı Çubarov’dan Zelenskıy’a teşekkür: "Tarihi süreç nihayet başladı"

Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, 2 Nisan 2026 tarihinde 293/2026 numaralı kararnameyi imzalayarak Kırım Tatar Millî Meclisinin (KTMM) Ukrayna yasalarına göre Kırım Tatar halkının resmî temsilci organı olarak statüsünün kesinleşmesi sürecini başlatan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy’a (Volodimir Zelenski) teşekkür etti. KTMM Başkanı Refat Çubarov sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Böylece; Ukrayna Bakanlar Kuruluna, Kırım Tatar Millî Meclisine 'Kırım Tatar halkının temsil organı' hukuki statüsünün verilmesi meselesini belirlenen usule göre acilen çözme talimatı veren Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile birlikte, 'Ukrayna'nın Yerli Halkları Hakkında' kanununun daha kapsamlı bir şekilde uygulanması sürecinin nihayet fiilen harekete geçtiğini belirtiyoruz." ifadelerini kullandı. KTMM’nin hukuki statüsünü ivedilikle resmileştirme talimatı veren Cumhurbaşkanı Zelenskıy’a teşekkürlerini sunan KTMM Başkanı, bu kararın Ukrayna’daki yerli halkların haklarının korunması noktasında sergilenen siyasi iradenin ve tutarlılığın en somut göstergesi olduğunu ifade etti. Devlet memurlarından siyasetçilere, milletvekillerinden sivil toplum temsilcilerine kadar sürece dahil olan herkese minnettarlığını bildiren Refat Çubarov, “Ayrıca Kırım Tatar Millî Meclisi üyelerine sergiledikleri ilkeli duruş ve kararlılık için özel teşekkürlerimi sunuyorum. Kırım Ukrayna’dır!” şeklinde kaydetti. KTMM STATÜSÜ RESİMLEŞİYOR Cumhurbaşkanı Zelenskıy, 2 Nisan 2026 tarihinde 293/2026 numaralı kararnameyi imzalayarak Kırım Tatar halkının haklarının korunması ve öz yönetim organlarının hukuki statüsünün güçlendirilmesi yolunda stratejik bir adım attı. Kararname, KTMM'nin "Kırım Tatar halkının temsilci organı" olarak hukuki statüsünün resmen tescil edilmesini öngörüyor. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Kırım Tatar halkının sürdürülebilir kalkınma hakkının desteklenmesini ve etnik, kültürel, dilsel ve dinî kimliğinin korunmasına yönelik devlet garantilerinin güçlendirilmesini temel amaç olarak belirliyor. Bu doğrultuda Ukrayna Bakanlar Kuruluna, KTMM'nin yasal statüsünün belirlenmiş prosedür çerçevesinde sabitlenmesi için gerekli tüm işlemlerin ivedilikle sonuçlandırılması talimatı verildi. KTMM’nin bu statüye kavuşması, sadece sembolik bir anlam taşımıyor, aynı zamanda Kırım Tatar toplumunun Ukrayna devlet mekanizmalarıyla olan ilişkisinde doğrudan bir muhataplık zemini oluşturuyor. Rus işgali altındaki Kırım'da 2016 yılında "aşırılıkçı örgüt" ilan edilerek faaliyetleri yasaklanan KTMM için Ukrayna'da alınan bu tescil kararı, uluslararası platformlarda Kırım Tatarlarının meşru temsil hakkının savunulması noktasında da Ukrayna'nın elini güçlendiren bir hamle niteliği taşıyor.

Siyasi tutsak Server Zekiryayev’in sağlık durumu kritik: Hücrede "zehirli gaz" işkencesi

Rus işgali altındaki Kırım'da, Kırım Tatarlarına baskı uygulamak amacıyla kurgulanan sözde "Hizb-ut Tahrir Davası" çerçevesinde 13 yıl hapis cezasına mahkûm edilen Kırım Tatar siyasi tutsak Server Zekiryayev’in sağlık durumunun, Rus cezaevinde maruz kaldığı ağır koşullar nedeniyle kritik derece kötüleştiği bildirildi. Üç yıldır neredeyse kesintisiz olarak hücre hapsinde tutulan 13 çocuk babası Zekiryayev’in, son dönemde dilinde uyuşma ve kanlı balgam çıkarma gibi ciddi belirtiler gösterdiği aktarıldı. Kırım Dayanışması sivil toplum teşkilâtına konuşan siyasi tutsağın eşi Zarema Zekiryayeva, eşinin Rusya’nın Tula bölgesindeki 1 numaralı cezaevinde tutulduğu hücrenin hemen bitişiğinde bulunan ve sürekli tıkanan kanalizasyon logarlarından yayılan amonyak ile karbondioksit gazlarının mahkumların sağlığını doğrudan tehdit ettiğini kaydetti. Hücrede sürekli bir kokuyla yaşamak zorunda kalan ve uykusundan kusarak uyanan Zekiryayev, uzun süreli zehirli gaz solumasına bağlı olarak ciddi belirtiler göstermeye başladı. TEDAVİ YERİNE HÜCRE CEZASI Son dönemde ortaya çıkan sağlık sorunları arasında dil uyuşması, boğazda sürekli kan tadı hissi ve kanlı balgam çıkarma gibi endişe verici semptomlar yer alıyor. Göğüs bölgesinde içten bir yara varmışçasına acı çektiğini dile getiren Zekiryayev, yaklaşık bir aydır tıbbi yardım talep etmesine rağmen gerekli tedaviyi göremiyor. Cezaevi doktorunun biyokimya analizi sözü vermesine ve tutuklunun toksikolojik kan testi için yazılı başvuru yapmasına rağmen, herhangi bir tıbbi müdahale yerine Zekiryayev 8 Nisan’a kadar sürecek yeni bir disiplin hücresi cezasına çarptırıldı. Eski bir beden eğitimi öğretmeni ve çiçekçilik uzmanı olan Server Zekiryayev, Eylül 2022’den bu yana genel koğuşa alınmadan ağırlaştırılmış tecrit koşullarında tutuluyor. Siyasi tutsağın avukatı, cezaevi yönetimindeki değişiklik sonrası baskıların "yaşam tarzı" gibi soyut gerekçelerle ve "terörist" yaftalamalarıyla daha da ağırlaştığını vurguluyor. 3 YILDIR AİLESİYLE GÖRÜŞEMİYOR Zekiryayev'in ailesi ve avukatları; Rusya Soruşturma Komitesi, savcılık ve mahkemelere defalarca başvuruda bulunmasına rağmen tüm şikayetler reddedildi. Savcılık, kanalizasyon gazı solunan hücre koşullarının "kabul edilebilir" olduğuna karar verirken, mahkeme de hak ihlali iddialarını geri çevirdi. Zekiryayev’in ailesiyle son görüşmesi ise Eylül 2022’de gerçekleşti; o tarihten bu yana tüm görüşme talepleri farklı bahanelerle reddediliyor. SİYASİ TUTSAK SERVER ZEKİRYAYEV Server Zekiryayev, Rus işgal güçlerinin 11 Ekim 2017 tarihinde Kırım’ın Bahçesaray bölgesinde düzenlediği toplu baskın sırasında alıkonuldu. Rus mahkemesi, Eylül 2020’de sözde “terör örgütü faaliyetlerine katılmakla” suçlanan Server Zekiryayev’i yasa dışı olarak 13 yıla mahkûm etti. 13 çocuk babası Server Zekiryayev, haksız yere alıkonulmadan önce beden eğitimi öğretmeni olarak çalışıyordu ve çiçek yetiştiriciliği ile uğraşıyordu.

#Rus Işgali