Siyasi Tutsak Haberleri - Son Dakika Siyasi Tutsak Haber Güncel Gelişmeler

Kırım Tatarı siyasi mahkûm Appaz Kurtamet’in annesi: Oğlum özgürlüğünü bekliyor

Rusya tarafından işgal edilen Herson bölgesinde 23 Temmuz 2022’de kaçırılan Kırım Tatarı siyasi mahkûm Appaz Kurtamet’in annesi Ayşe Kurtamet, oğlunun Rusya’daki cezaevinde yaşadıklarını anlattı. Anneler Günü'ne özel olarak gerçekleştirilen röportajda Kırım Haber Ajansına (QHA) konuşan Ayşe Kurtamet, oğlunun hâlen Rusya’nın Rusya’nın Pskov bölgesindeki 6 numaralı cezaevinde alıkonulduğunu belirtti. Anne Ayşe Kurtamet, oğluyla uzun süre iletişim kuramadıklarını belirterek, “Bazen yedi gün boyunca hiç haber alamıyoruz. Her böyle dönem çok ağır geçiyor.” dedi. Kurtamet, oğlunun sık sık disiplin hücresine gönderildiğini ve bunun cezaevinde rutin hâline geldiğini ifade etti. Appaz’ın şu anda ceza kolonisindeki bir tekstil atölyesinde çalıştığını belirten anne, oğlunun yaşadığı fiziksel ve psikolojik yıpranmayı da anlattı. “Vladimir Merkezi” olarak bilinen önceki mahkûm yerinden sonra oğlunun yaklaşık 10 kilo verdiğini söyleyen Ayşe Kurtamet, spor salonuna gitmesine de izin verilmediğini kaydetti. Appaz Kurtamet’in cezaevinde resim yaparak, kitap okuyarak ve dil çalışarak ayakta kalmaya çalıştığını aktaran anne, oğlunun Ray Bradbury’nin “Karahindiba Şarabı” kitabını okuduğunu ve bunun ona moral verdiğini söyledi. "MAHKÛMİYET ALTINDA KIRIM TATARCA ÇALIŞIYOR" Cezaevinde küçük bir İngilizce konuşma grubu kurduklarını belirten Ayşe Kurtamet, daha sonra başka bir Kırım Tatarının da katılmasıyla Kırım Tatarca çalışmaya başladıklarını ifade etti. “Oğlum çok yorgun. Bazen takas edilip özgürlüğüne kavuşacağına dair umudu olduğunu söylüyor ama bu umut giderek zayıflıyor.” diyen anne, Appaz’ın sürekli baskı altında yaşadığını belirtti. DIŞ DÜNYADAN ZORLA KOPLARILDI Ayşe Kurtamet, oğlunun dış dünyadan kopmaktan korktuğunu, telefon görüşmelerinde kendisine yapay zekâ gibi yeni gelişmeleri sorduğunu anlattı. Tutuklanmadan önce aktif bir yaşam sürdüren Appaz’ın Türkçe teknik destek verdiğini, Kırım Tatarca dersleri düzenlediğini ve turizm sektöründe çalıştığını söyleyen anne, oğlunun aile evine ve bahçelerine büyük bağlılık duyduğunu ifade etti. “Appaz benim en küçük çocuğum ve tek oğlum. Eve girdiğinde her yer aydınlanırdı.” diyen Ayşe Kurtamet, yaşamını oğluna kavuşma umuduyla sürdürdüğünü söyledi. APPAZ KURTAMET KİMDİR? Appaz Kurtamet 19 Ağustos 2002’de Herson bölgesindeki Novooleksiyivka kasabasında dünyaya geldi. Babası Halil Kurtamet, iş insanı ve kasabadaki Müslüman cemaatinin lideriydi. (Halil Kurtamet, 7 Kasım 2023’te Rus güvenlik güçlerince alıkonuldu.) 2022'deki Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinden önce Appaz, Kıyiv’de bir IT şirketinde çalışıyor ve gönüllü faaliyetlerde bulunuyordu. Ondan önce bir yıl boyunca Odesa’da yaşamış, burada Kırım Tatar Kültür Merkezinde Kırım Tatar dili öğretmeni olarak çalışmıştı. Topyekûn savaşın başlamasıyla birlikte Appaz, annesi Ayşe Kurtamet ile birlikte daha güvenli olan Lviv’e taşındı. Annesi, Mayıs 2022'de doğum yapmak üzere olan büyük kızına destek olmak için Türkiye’ye gitti. Appaz ise Temmuz 2022’de ailesinin Novooleksiyivka’daki evini ziyaret etmeye karar verdiğini annesine bildirdi. İŞGALCİLER TARAFINDAN KAÇIRILAN GENÇTEN AYLARCA HABER ALINAMADI Kırım Tatarı Appaz Kurtamet 23 Temmuz 2022 tarihinde Herson bölgesinde alıkonulduktan sonra Çongar kontrol noktasından geçirilerek işgal altındaki Kırım'a götürüldü. Daha sonra günlerce genç Kırım Tatarı hakkında hiçbir haber alınamadı. Appaz Kurtamet kaybolduktan 2 hafta sonra babasına, oğlunun tutukevinde alıkonulduğu bildirildi ve oğlunun kaçırılması ile ilgili “yaygara koparmaması” istendi. Daha sonra Appaz Kurtamet’in işgalci güçler tarafından Kırım’da alıkonulduğu ortaya çıktı. Appaz Kurtamet kaçırıldıktan 3 ay sonra ekim ayında Kırım’daki sözde mahkeme hakkında tutuklama kararı çıkardı. Kırım Tatar aktivist Elmaz Kırımlı, Appaz Kurtamet Kırım Taburunda görev yapan arkadaşına 500 grivna borç verdiği için işgalcilerce “terör örgütü finanse etmekle” suçlandığını aktarmıştı. GENÇ KIRIM TATARINA DÜZMECE SUÇLAMALAR ÇERÇEVESİNDE 7 YIL HAPİS CEZASI Akmescit kentinde faaliyet gösteren sözde Kiyevskiy Bölge Mahkemesi sözde yargıcı Oksana Kraçevskaya, Nisan 2023’te güya “terör örgütü finanse etmekle”suçlanan Appaz Kurtamet’i suçlu bularak hakkında 7 yıl hapis cezası kararı aldı. Kasım 2023’te Kurtamet’in Rusya’daki cezaevine sevk edildiği öğrenildi. Kırım Tatarı siyasî tutsak Appaz Kurtamet’in annesi Ayşe Kurtamet, Rus işgal güçlerinin oğluna özgürlük karşılığında “iş birliği” yapma teklifinde bulunduğunu ancak oğlunun halkına ihanet etmeyi reddederek bu teklifi kabul etmediğini anlatmıştı. İŞGALCİLER AİLELERE BASKI UYGULUYOR Rus işgal güçleri, Kasım 2023’te Herson bölgesine bağlı Novooleksiyivka kasabasında yaşayan Kırım Tatar siyasî tutsak Appaz Kurtamet’in babası Halil Kurtamet’i alıkoydu. İşgalciler, Halil Kurtamet’i Numan Çelebicihan Taburu’na mensup olmakla suçladı. Daha sonra hakkında 8 yıl hapis cezası kararı alındı. Kırım Tatarı siyasi tutsak Appaz Kurtamet’in annesi Ayşe Kurtamet, oğlunun özgürlüğü için kararlılıkla mücadele ediyor. ANNE AYŞE KURTAMET'İN MÜCADELESİ Ayşe Kurtamet, şimdiye dek Birleşmiş Milletler, Ukrayna ve Türkiye cumhurbaşkanlarına çağrılarda bulundu. Aynı zamanda, Brüksel’deki Avrupa Parlamentosu binası önünde protesto eylemleri düzenleyerek uluslararası toplumu, Rusya’nın siyasi tutsaklara yönelik baskılarına karşı harekete geçmeye çağırdı. Ayşe Kurtamet, oğlunun sadece Kırım Tatar kimliği ve aktif vatandaşlık duruşu nedeniyle hedef alındığını sık sık vurguluyor. Brüksel’deki Avrupa Parlamentosu binası önünde 10 Temmuz’da düzenlediği tek kişilik protesto eylemi sırasında yaptığı konuşmada acılı anne, “Tek başıma mücadele ediyorum. Bütün ailem hapiste. Yardıma ihtiyacım var.” ifadelerini kullandı. Oğlunun 19 yaşında tutuklandığını, şimdi ise 22 yaşında olduğunu belirten Ayşe Kurtamet, “Üç yıldır hiçbir suçu olmadan ceza çekiyor. Suçsuz yere hüküm giydi. Ayrıca Appaz alıkonulduktan yaklaşık bir yıl sonra babası da alıkonuldu. Ona da baskı uygulandı, işkence gördü. Daha sonra aynı suçlamayla 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı...Oğlumun özgürlüğü için elimden gelen her şeyi yapıyorum. Sık sık yurtdışına çıkarak sesimi duyurmaya çalışıyorum. En büyük dileğim daha fazla etkinliğe katılarak adaletsizlikleri dünyaya duyurmak, hem oğlumun hem de eşimin esaretini görünür kılmak.” dedi.

Kırım Tatar siyasi tutsak Vilen Temeryanov hastaneye kaldırıldı: Ailesi endişeli

İşgalci Rusya tarafından düzmece bir dava çerçevesinde yasa dışı olarak 14 yıl hapis cezasına çarptırılan Kırım Tatar yurttaş gazeteci Vilen Temeryanov’un alıkonulduğu tutukevinden hastaneye sevk edildiği öğrenildi. Eşi Elmaz Temeryanova, iki haftadır haber alamadığı kocasının durumu hakkında yetkililerden bilgi alamıyor. Kırım Dayanışması sivil toplum teşkilâtına açıklamalarda bulunan Elmaz Temeryanova, eşinin hastaneye kaldırıldığını tesadüfen, Temeryanov'un bir hücre arkadaşının eşinden öğrendiğini belirtti. Siyasi tutsağın tam olarak nerede tutulduğu ve sağlık durumu hakkındaki belirsizlik, aile üzerindeki baskıyı artırıyor. EŞİNİN NEREDE OLDUĞUNU ÖĞRENEMİYOR Elmaz Temeryanova, eşinin akıbetini öğrenme çabalarının Rus ceza infaz kurumlarının bürokratik engellerine takıldığını bildirdi. Rostov-na-Donu’ndaki 1 No’lu tutukevi yetkilileri, Temeryanov'un yerini bildirmeyi reddetti. Öte yandan Rostov’daki mahkûmların genellikle tedavi edildiği MOTB-19 hastanesi, bilgi paylaşımı için "resmi yazılı başvuru" gerektiğini ve bu sürecin haftalar sürebileceğini bildirdi. Ailenin Vilen Temeryanov ile olan tüm bağları iki haftadan uzun süredir tamamen kesilmiş durumda. “YAĞ BEZESİ AMELİYATI” ŞÜPHESİ Temeryanova, eşinin bir "yağ bezesi" (lipom) ameliyatı için götürüldüğüne dair duyumlar aldığını ancak bunun kendisi için şaşırtıcı olduğunu belirterek, “Kocamın vücudunda böyle bir yağ bezesi olduğundan haberim bile yoktu. Bu yüzden ameliyat gerekçesi beni şaşırttı ve endişelendirdi." dedi. YURTTAŞ GAZETECİ VİLEN TEMERYANOV Vilen Temeryanov, Rus işgali altındaki Kırım’da insan hakları ihlallerini ve siyasi davaları takip eden bir yurttaş gazeteci. 2022 yılında düzmece bir dava çerçevesinde alıkonuldu. Kasım 2025’te Rus mahkemesi tarafından sözde "terör örgütü üyeliği" suçlamasıyla 14 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı. Hak savunucuları, Temeryanov'un gazetecilik faaliyetleri nedeniyle hedef alındığını ve davasının siyasi olduğunu vurguluyor.

ZMINA’dan Kırım raporu: "300 siyasi tutsaktan 100’ünün sağlık durumu kritik"

2012 yılında kurulan ZMINA İnsan Hakları Merkezi, Kırım ve yeni işgal edilen bölgelerdeki hak ihlallerini belgeleyerek dünya kamuoyuna duyuruyor. Merkezin hazırladığı raporlar; Ukrayna Ombudsmanlık Ofisi ve Başsavcılık gibi resmi makamların yanı sıra uluslararası diplomatik mercilere de sunuluyor. Kuruluşun temel önceliği ise Rus hapishanelerindeki siyasi tutsakların serbest bırakılması için savunuculuk yapmak. Kırım Haber Ajansına (QHA) konuşan ZMINA İnsan Hakları Merkezi Proje Yöneticisi Viktoriya Nesterenko, şu an doğrudan siyasi gerekçelerle yargılanan ve nerede olduğu bilinen 300 kişi olduğunu, ancak gerçek rakamın bunun çok üzerinde olduğunu ifade etti. Nesterenko, dış dünya ile bağı tamamen kesilmiş bir grubun varlığına dikkat çekerek şunları kaydetti: Dış dünyayla tamamen bağlantısı kesilmiş durumda alıkonulan yaklaşık 100 kişi var. Rusya, geniş çaplı işgalinin başından bu yana bu insanları mahkeme, soruşturma veya avukat, aile erişimi olmadan alıkoyuyor. Belirttiğim 300 kişi; nerede olduklarını, sağlık durumlarını, mahkumiyet alıp almadıklarını bildiğimiz vakalardır. Bilgileri avukatlardan, akrabalardan, insan hakları savunucularından ve aktivistlerden alıyoruz. Ancak 2023’ten beri akrabalarla iletişim kurmakta zorlanıyoruz; çünkü kuruluşumuz Rusya (ve dolayısıyla işgal altındaki bölgelerdeki sözde yönetim) tarafından ‘yasa dışı’ ilan edildi. Bu nedenle akrabaları riske atmamaya çalışıyoruz. HAPİSHANELERDE TIBBİ İHMAL: “SADECE PARASETAMOL VE AKTİF KÖMÜR VERİLİYOR” İnsan hakları örgütlerinin siyasi tutsakların sağlık durumuna ilişkin yapılan analizler, tablonun son iki yılda hızla kötüleştiğini gösteriyor. Nesterenko, işkence, rutubet ve kötü beslenme nedeniyle kronik hastalıkların ağırlaştığını belirterek hapishanelerdeki "tedavi" adı altındaki süreci şu sözlerle anlattı: Geçen yıl tıbbi yardım verilmemesi üzerine bir araştırma yaptık ve tüm siyasi tutsak vakalarını analiz ettik. Kırım ve Rusya'daki ceza infaz kurumlarındaki durumu anlamaya odaklandık. Genel durum çok kötü. İki yıl önce sağlık sorunu olan 65 siyasi tutsak vardı; ve bu tutsaklardan yaklaşık yarısı uygun tıbbi yardımın sağlanmadığını bildirmişti. Şimdi ise 300 siyasi tutsaktan 100’ünde sağlık sorunları mevcut. Farklı hapishanelerde durum farklı. Bazılarda durum çok kötü değil, bazılarında ise çok kötü. Özellikle işgal altındaki Kırım’daki hapislerde... Rusya, Kırım’daki altyapıya yatırım yaptığını iddia ediyor ama tutukluların en temel ihtiyaçlarını, yani tıbbi tedavi haklarını sağlamıyor. İnsanlar ya içeride gördükleri işkenceler yüzünden hastalanıyor ya da kronik hastalıklarıyla içeri giriyorlar. Ancak rutubet, soğuk, sağlıksız koşullar, kötü beslenme ve zamanında tedavi sağlanmaması nedeniyle bu hastalıklar ağırlaşıyor. Yani insanların sağlık durumu kötüleşiyor ve kötü hapishane koşularında iyileşme ihtimalleri çok düşük. Ayrıca ailelerin gönderdiği ilaç paketleri çoğu zaman teslim edilmiyor veya revire ulaşsa bile hastaya verilmiyor. Rusya, Kırım’daki kurumlara ilaç tedarik etmiyor. Tutuklulara genellikle sadece ‘parasetamol’ ve ‘aktif kömür’ veriliyor; her hastalık bu ikisiyle tedavi edilmeye çalışılıyor. Buna ek olarak neredeyse tüm siyasi tutsakların diş sorunları var ancak diş sorunları yaşayan tutsaklara ise tek sunulan 'tedavi' dişin çekilmesi. MESAFE BİR BAŞKA İŞKENCE TÜRÜ OLARAK KULLANILIYOR Siyasi tutsakların çoğunun Kırım Tatarı olduğunu hatırlatan Nesterenko, ailelerin yaşadığı ekonomik ve coğrafi izolasyona değindi. Tutsakların Kırım’dan 5-7 bin kilometre uzaklıktaki Rus cezaevlerine nakledilmesinin bir cezalandırma yöntemi olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: Bazı durumlarda siyasi tutsakların aileleri tutsağın tedaviye götürülmesi veya doktorun hapishaneye getirilmesi için anlaşmalar yapabiliyor. Ancak bu çok nadir oluyor ve bunun için para gerekiyor. Öte yandan siyasi tutsakların çoğu Kırım Tatarı; aileleri çok çocuklu ve eşleri çocuklara bakabilmek için tek başına çalışmak zorunda kalıyor. Bu yüzden çoğu ailede Kırım'dan 5-7 bin kilometre uzaktaki bir Rus cezaevinde alıkonulan siyasi tutsağı ziyaret etmek için seyahat edebilecek ve gerekli tıbbi bakımı sağlayabilecek özel bir doktoru davet edecek kadar maddi imkan yok.

Sınır Tanımayan Gazeteciler’den AB’ye çağrı: "İrına Danılovıç derhal serbest bırakılmalı"

İşgal altındaki Kırım’da, düzmece bir dava çerçevesinde 7 yıl hapis cezasına çarptırılan Kırımlı aktivist, yurttaş gazeteci ve siyasi tutsak İrına Danılovıç’ın Rus işgal güçleri tarafından kaçırılmasının üzerinden tam dört yıl geçti. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Danılovıç’ın Rus hapishanelerinde gördüğü işkence ve tıbbi ihmal nedeniyle hayatını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda dünyayı uyardı. Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından 29 Nisan 2026’da yapılan açıklamada, İrına Danılovıç’ın 2022 yılındaki kaçırılma süreci ve sonrasındaki baskılar hatırlatıldı. Koktebel’de hemşirelik yaparken aynı zamanda Kırım’daki sağlık sisteminin aksaklıklarını ve hak ihlallerini raporlayan Danılovıç, 29 Nisan 2022’de gece mesaisinden dönerken kaçırılmıştı. Günlerce kendisinden haber alınamadı. Avukat ancak 11 gün sonra onu Akmescit’teki tutukevinde buldu. PSİKOLOJİK BASKI VE TIBBİ İHMAL Sınır Tanımayan Gazeteciler, Kremlin’in Ukraynalı gazetecilerin direncini kırmak için özel bir yöntem izlediğini belirtti. Açıklamada, Rus hapishanesinde hayatını kaybeden gazeteci Viktoriya RoşçIna’nın durumu örnek gösterilerek şu ifadelere yer verildi: Psikolojik işkence, tıbbi yardımın yokluğu ve coğrafi izolasyon: Rusya'da Kremlin tarafından belirlenen gözaltı koşulları, Ukraynalı gazetecilerin direncini kırmaya yöneliktir. İrına Danılovıç keyfi olarak tutulmakta ve Kırım'dan Rusya'ya sürgün edilmiş durumdadır. Danılovıç serbest bırakılmalıdır. AB ise, o ve esaret altındaki tüm gazetecilerin serbest bırakılması için çabalarını artırmalıdır. SAĞLIK DURUMU KRİTİK: SOL KULAĞINDAKİ İŞİTME YETİSİNİ TAMAMEN KAYBETTİ Danılovıç’ın ailesi, hapishanedeki koşulların dayanılmaz olduğunu bildirdi. Edinilen bilgilere göre, İrına Danılovıç sol kulağındaki işitme yetisini tamamen kaybetmiş durumda. Şiddetli baş ağrıları, kulak çınlaması ve denge kaybı yaşamasına rağmen kendisine tıbbi müdahalede bulunulmadığı, ailesi tarafından gönderilen ilaçların ise cezaevi yönetimi tarafından engellendiği belirtiliyor. PSİKOLOJİK BASKI OLARAK “YÜKSEK SESLİ MÜZİK” Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından yayımlanan açıklamada, siyasi tutusağın alıkonulduğu Rusya’daki Zelenokumsk kentindeki 7 numaralı cezaevinde uygulanan psikolojik şiddete de dikkat çekildi. İşitme kaybı ve şiddetli migren ağrıları çeken Danılovıç’ın, saatlerce yüksek sesle Rus müziği dinletilerek işkenceye maruz bırakıldığı ifade edildi. Bu durumun, kronik ağrıları olan biri için dayanılmaz bir fiziksel ve ruhsal acıya dönüştüğü vurgulandı.

Ölüme terk edilen Kırım Tatar siyasi tutsaktan acı karar: Eşini görebilmek için tedaviyi reddetti

İşgalci Rusya tarafından düzmece bir dava çerçevesinde yasa dışı olarak 12 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 2025 yılının sonunda kötü huylu beyin tümörü teşhisi konulan Kırım Tatar siyasi tutsak Tofik Abdulgaziyev, ağır hastalıklarına rağmen eşiyle görüşebilmek uğruna cezaevi hastanesindeki sözde tedavisini sonlandırdı. Beyin tümörü ve tüberküloz gibi ölümcül hastalıklarla pençeleşen Abdulgaziyev’in eşi Aliye Kurtametova, "Belki bu dünyada bir daha görüşemeyiz, ölmeden seni görebilmek için hapishaneye dönüyorum." dediğini aktardı. Kırım Tatar siyasi tutsak Tofik Abdulgaziyev, Rus “adalet” sisteminin ve cezaevi tıbbının baskısı altında yaşam mücadelesi veriyor. Eşi Aliye Kurtametova’nın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaya göre, Abdulgaziyev’e son duruşmada "mahkemeye saygısızlık" suçlamasıyla yeni bir dava açıldı. Bu suçlamanın gerekçesi ise Abdulgaziyev'in, görme yetisini neredeyse kaybetmiş olmasına rağmen, içeriğini okumasına izin verilmeyen "tedaviden şikayeti yoktur" belgelerini imzalamaya zorlanmasına gösterdiği duygusal tepki oldu. Kötü huylu beyin tümörü, tüberküloz, zatürre ve kalp yetmezliği teşhis edilen Abdülgaziyev, sağlık durumu nedeniyle tahliye edilmesi talebiyle görülecek duruşma öncesinde Rus güvenlik güçleri tarafından "sağlıklı olduğu ve şikayetinin bulunmadığına" dair belgelere zorla imza atmaya mecbur bırakıldı. Bu belgeler daha sonra mahkemede Abdulgaziyev'in kendisine yapılan muameleyle ilgili hiçbir şikayetinin olmadığı ve ciddi hastalıklarına rağmen hapiste kalmaya devam edebileceği yönünde iddialarda bulunmak ve sağlık durumuna bağlı olarak tahliye istemi reddetmek için gerekçe olarak kullanıldı. Mahkeme kararından sonra, hastanede ziyaretçi kabul edilmemesi üzerine Abdulgaziyev, eşini son kez görebilme umuduyla tedaviyi reddedip hapishaneye nakledilmek için dilekçe verdi. Aliye Kurtametova son telefon görüşmesinde eşinin, “Hastanede birbirimizi görmemize izin verilmiyor. Hapishanede birbirimizi görebileceğiz. Burada işlerin değişmesini umarak daha fazla zaman kaybetmek istemiyorum... Bu hayatta bir daha asla birbirimizi göremeyebiliriz, bu yüzden ayaktayken hapishaneye giderim ki sen beni ziyaret edebilirsin." dediğini aktardı. YILLAR SÜREN TUTUKLULUK SAĞLIĞINI BOZDU Yaklaşık 7 yıldır Rusya’daki farklı cezaevlerine sevk edilen Abdülgaziyev, bu süreçte 40'tan fazla kilo kaybetti ve birçok kronik hastalığa yakalandı. Cezaevi koşullarında sağlığı giderek kötüleşen siyasi tutuklunun, kasım ayı sonunda ani görme kaybı yaşamaya başladığı, yapılan muayenelerde sorunun beyin kaynaklı olduğunun belirlendiği bildirildi. TÜMÖRLERİN NEDENİ BEYİN TÜBERKÜLOZU OLABİLİR 1 Aralık 2025'ten bu yana Çelyabinsk cezaevinde tutulan Abdülgaziyev’in, doktorlar tarafından onkoloji merkezine sevk edildiği ve beynin derin bölgelerinde birden fazla tümör bulunduğunun tespit edildiği kaydedildi. Doktorların, tümörlerin daha önce teşhis edilmemiş beyin tüberkülozuna bağlı gelişmiş olabileceğini dile getirdiği aktarıldı. YOĞUN BAKIMA KALDIRILMIŞTI Tofik Abdülgaziyev Mart 2024'te Rusya'nın Verhneuralsk cezaevinde kritik durumdayken Çelyabinsk kentindeki hastanelerden birinin yoğun bakım servisine kaldırılmıştı. Hastanede Tofik Abdulgaziyev’e verem teşhisi konuldu. Ayrıca doktorlar, siyasî tutsağın bir dizi başka hastalığının da bulunduğu söyledi. Konulan teşhisler arasında; iki taraflı zatürre, küçük sol taraflı hidrotoraks (akciğerlerde sıvı), orta derecede anemi, mitral kapakta hasara neden olan bağ dokusu displazisi sendromu (kalp hastalığı), kronik kalp yetmezliği, kronik gastrit ve nefrolitiazis (böbrek taşları) bulunuyor. RUS MAHKEMESİ, AĞIR HASTA SİYASİ TUTSAĞIN TAHLİYESİNE İZİN VERMEDİ! Rus yasalarına göre bile hapisteki koşullara uygun olmayan hastalıklara sahip olan ve tahliye edilmesi gereken Abdulgaziyev alıkonulmaya devam ediyor. Tahliye istemi, aksi yöndeki rapora rağmen Temmuz 2024’te Rusya’nın Çelyabinsk kentindeki mahkeme tarafından reddedilmişti 12 YIL HAPİS CEZASI 2019 yılında işgal altındaki Kırım'da hukuksuz bir şekilde alıkonulan Tofik Abdülgaziyev, Mayıs 2022’de Rostov-na-Donu’daki Güney Bölge Askeri Mahkemesi tarafından yasa dışı bir şekilde 12 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Daha önce Kırım’daki siyasi tutuklu ailelerine destek faaliyetlerinde yer alan Abdülgaziyev, “Kırım Dayanışması” üyesi ve “Kırım Çocukluğu” projesinin de aktif katılımcılarından biri olarak biliniyor.

Kırım’da siyasi tutsak sayısı ikiye katlandı: Geniş çaplı savaş sonrası baskılar zirveye ulaştı

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Rusya'nın 24 Şubat 2022 yılında başlattığı geniş çaplı işgal girişiminden bu yana Kırım’daki siyasi baskıların korkutucu boyutlara ulaştığını açıkladı. Verilere göre yarımadadaki siyasi tutsak sayısı, geniş çaplı savaş öncesi döneme kıyasla yüzde yüzün üzerinde bir artış gösterdi. DÖRT YILDA 282 YENİ TUTSAK Kırım Tatar Kaynak Merkezi Müdürü Zarema Bariyeva, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısının ardından işgal altındaki Kırım’da baskı düzeyinin keskin bir şekilde arttığını duyurdu. Bariyeva, son dört yıl içerisinde 282 kişinin daha siyasi nedenlerle alıkonulduğunu belirterek, bu rakamın 2022 öncesindeki toplam tutsak sayısını geride bıraktığına dikkat çekti. Hak savunucusu, her bir vakanın hukukçular ve analistler tarafından titizlikle incelendiğini ve yalnızca doğrulanmış bilgilerin kamuoyuyla paylaşıldığını vurguladı. SİYASÎ TUTSAK SAYISI: 520 Kırım Tatar Kaynak Merkezi tarafından paylaşılan veriler, özellikle yerli halk olan Kırım Tatarlarının sistematik olarak hedef alındığını ortaya koyuyor. 15 Şubat 2022 tarihinde Kırım’da 169’u Kırım Tatarı olmak üzere toplam 238 siyasi tutsak bulunurken, 20 Nisan 2026 itibarıyla bu sayı 277’si Kırım Tatarı olmak üzere toplam 520’ye yükseldi. Mevcut durumda Rus cezaevlerinde ve tutukevlerinde 180’i Kırım Tatarı olmak üzere toplam 351 kişinin haksız yere parmaklıklar ardında tutulduğu bildirildi. "HER RAKAMIN ARDINDAN KIRILMIŞ BİR HAYAT VAR" Zarema Bariyeva, paylaşılan istatistiklerin sadece sayılardan ibaret olmadığını, her bir verinin işgalciler tarafından hayatı karartılan bir insanı temsil ettiğini ifade etti. Bu kişilerin Ukrayna devletinin korumasına ihtiyaç duyduğunu ve uluslararası toplumun desteğini beklediğini söyleyen Bariyeva, Kremlin’in sivil rehinelerinin özgürlüğü için ses çıkaran gazetecilere ve medya kuruluşlarına teşekkür etti. Kırım’daki yasa dışı tutuklamaların ve insan hakları ihlallerinin hem Ukrayna hem de dünya medyasında gündemde tutulmasının, adaletin tesisi için kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Kırım’da hukuksuzluk sürüyor: Dört Kırım Tatar kadının tutukluluğuna devam kararı

Kırım’daki işgalci yönetime bağlı sözde yargı organları, Kırım Tatar toplumuna yönelik baskılarını kadınlar üzerinden sürdürüyor. Kırım’ın sözde Yüksek Mahkemesi, haksız yere tutuklanan dört Kırım Tatar kadın siyasi tutsağının tutukluluk kararına yapılan itirazı reddetti. Kırım Dayanışması sivil toplum teşkilatına açıklamalarda bulunan Avukat Emil Kurbedinov, müvekkilleri Fevziye Osmanova, Elviza Aliyeva, Esma Nimetulayeva ve Nasiba Saidova’nın tutukluluk hâllerinin devamına karar verildiğini duyurdu. SAVUNMANIN İTİRAZLARI GÖRMEZDEN GELİNDİ Avukat Kurbedinov, duruşma sırasında ilk derece mahkemesi olan sözde Kiyevskiy Bölge Mahkemesinin birçok temel hukuk ilkesini ihlal ettiğine dikkat çektiğini belirterek, “Bu ihlallerin başında, 'tarafların çekişmesi' gibi temel ilkelerin çiğnenmesi gelmektedir. Ayrıca, tutukluluk hâlinin devamı kararının yalnızca 'ağır bir suçla itham edilmeleri' gerekçesine dayandırıldığını, ancak savcılığın tüm iddialarının aslında doğrulanmadığını vurguladım. Diğer usulsüzlükleri de mahkeme heyete sunduk. Müvekkillerimiz savunmanın argümanlarını desteklemiş olsa da mahkeme, beklendiği gibi, Kievskiy Bölge Mahkemesinin kararı onadı ve temyiz başvurumuzu reddetti.” şeklinde konuştu. KADINLAR SİYASÎ HEDEF HÂLİNE GELDİ İşgalci Rus güçleri 15 Ekim 2025 tarihinde aralarında siyasî tutsak Remzi Nimetulayev'in eşi Esma Nimetulayeva'nın da olduğu dört Kırım Tatar kadını haksız gerekçelerle alıkoyarak FSB Ofisine götürdü. Ertesi gün sözde mahkemeye çıkarılan Esma Nimetulayeva, Elviza Aliyeva, Nasiba Saidova ve Fevziye Osmanova sözde "terör örgütü faaliyeti yürütmek ve ilgili örgütün faaliyetlerine katılmakla" suçlanarak tutuklandı. İŞGALCİLERDEN BAŞÖRTÜSÜNE FİZİKSEL MÜDAHALE Gözaltı merkezine getirildiği ilk günlerde FSB görevlisi bir kadının Fevziye Osmanova'nın başörtüsü takmasını yasakladığı, hatta erkek görevlilerin yanında başörtüsünü yırttığı bildirildi. Öte yandan kendisiyle birlikte zorla alıkonulan diğer iki siyasî tutsak Esma Nimetulayeva ve Nesibe Saidova'nın da aynı muameleyle karşı karşıya kaldığı öğrenildi. KIRIM’DAN MOSKOVA’YA ADALET YOLCULUĞU Haksız yere alıkonulan dört Kırım Tatar kadının aileleri başta olmak üzere 16 Kırım Tatarından oluşan heyet Rusya İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsman) Tatyana Moskalkova ile görüşmek amacıyla 29 Ekim’de Kırım’dan Moskova’ya yola çıktı. Hak arayışı yolunda son 36 saat içinde Rus kolluk kuvvetleri tarafından 5 defa alıkonulan Kırım Tatarları, Rusya Ombudsmanlık Ofisine ulaşmaya başardı. Nasibe Saidova, Fevziye Osmanova ve Elvize Aliyeva’nın aileleri ile avukat Nazim Şeyhmambetov, haksız yere alıkonulan Kırım Tatar kadınların serbest bırakılması talebini içeren dilekçeyi Rusya Ombudsman Ofisine sundu. Dilekçeye Kırım’ın farklı şehir ve köylerinden toplanan 6,5 bin imza atıldı. Heyet aynı dilekçeyi Rusya Başsavcılığına ve Devlet Başkanlığı İdaresine de sundu. Ancak bu çabalar hiçbir sonuç vermedi.

Kırım’da hukuksuzluk: İki çocuk annesi Ersmambetova’ya verilen 15 yıl hapis cezası onandı

Rusya’nın Soçi kentindeki temyiz mahkemesi, Kırım’ın sözde Yüksek Mahkemesinin “devlete ihanet” suçlaması uyarınca 37 yaşındaki Kırım Tatar siyasi tutsak Niyara Ersmambetova hakkında verdiği 15 yıl hapis cezası kararını onadı. Kırım'daki hak ihlallerini takip eden “Kırım Süreci" insan hakları girişiminin aktardığına göre, temyiz incelemesi "devlet sırrı" gerekçesiyle kapalı kapılar ardında gerçekleştirildi. Sanığın kimlik bilgileri Rus mahkemesinin resmî sitesinden gizlenirken, kararın Rusya İçişleri Bakanlığı geçmişi olan yargıç Kliment Sutyagin tarafından verilmesi, davanın tarafsızlığına dair ciddi soru işaretleri yarattı. İlk derece mahkemesinde kararı veren yargıç Natalya Kulinskaya’nın ise Ukrayna kolluk kuvvetleri tarafından hakkında ceza davası açılmış bir isim olduğu ve daha önce gazeteci İrına Danılovıç gibi pek çok Kırımlı siyasi tutsağa karşı siyasi davalarda rol aldığı biliniyor. İNSANİ ŞARTLAR GÖRMEZDEN GELİNDİ 37 yaşındaki Niyara Ersmambetova, iki küçük çocuk annesi ve çocuklarını tek başına büyüten bir kadın. Hak savunucuları, ne ilk derece mahkemesinin ne de Soçi’deki temyiz mahkemesinin bu insani durumu dikkate almadığını vurguluyor. Rus yasalarında yer alan "infazın ertelenmesi" seçeneği, Ersmambetova’nın durumunda uygulanmadı ve iki çocuk annesiz bırakıldı. SUÇLAMALAR VE ŞEFFAFLIK SORUNU Kırım'ın Seyitler (Nijnegorsk) bölgesi sakini iki çocuk annesi, 37 yaşındaki Kırım Tatarı Niyara Ersmambetova işgalciler tarafından sözde “Ateş” adlı direniş hareketiyle iş birliği yapmakla ve Rus ordusuna ait yakıt depoları ile hava savunma mevzilerine ilişkin bilgileri iletmekle suçlanmıştı. Aralık 2025’te Niyara Ersmambetova’nın Kremlin kontrolündeki sözde mahkeme tarafından 15 yıl hapis cezasına çarptırıldığı öğrenildi. ANNE TUTUKLU, ÇOCUKLAR DEDENİN YANINDA Rus işgal güçleri tarafından 2025 yılı mayıs ayında annesinin cenazesinden sadece bir hafta sonra alıkonulan Ersmambetova’nın geride bıraktığı 9 yaşındaki kızı ve 16 yaşındaki oğlu, II. grup engelli olan 70 yaşındaki dedeleriyle birlikte yaşıyor. Alıkonulmadan önce Niyara Ersmambetova tüm aileyi geçindiriyordu.

Rus işgali altındaki Kırım’da 50’den fazla kadın soruşturma sürecinden geçti!

Rus işgali altındaki Kırım'da cezalara ve soruşturmalara bakmadan Kırım Tatarlarının sesini yükselten gazeteci Lutfiye Zudiyeva bugüne kadar 50’den fazla kadının Kırım’daki cezaevinde geçtiğini ifade ederek, kamuoyuna yansıyan verilerin sınırlı olduğunu ve gerçek sayının daha fazla olabileceğini vurguladı. Zudiyeva’nın paylaştığı bilgilere göre, bilinen vakaların 29’unda kadınlara sözde “vatana ihanet”, 8’inde “casusluk”, 5’inde ise “terör faaliyetleri” suçlamaları yöneltildi. Diğer vakaların farklı maddeler kapsamında değerlendirildiği aktarıldı. Söz konusu kadınların büyük bölümünün daha önce herhangi bir sabıka kaydının bulunmadığına dikkat çekildi. 2022'DEN SONRA BASKINLAR ARTTI Zudiyeva, özellikle 2022 yılından sonra kadınlara yönelik açılan siyasi nitelikli davalarda belirgin bir artış yaşandığını ifade etti. Bu süreçte davaların çoğunun kimlik, siyasi görüş ya da dinî aidiyet temelinde yürütüldüğünü belirtti. Gazeteci, bu tür davalara ilişkin dosyalara erişimin giderek zorlaştığını, gazeteciler ve insan hakları savunucularının bilgi edinmesinin engellendiğini kaydetti. Bunun yanında, Akmescit'teki (Simferopol) bir tutukevinde Yalta ve Akyar'dan (Sivastopol) iki kadının daha tutulduğu bildirildi. Ayrıca daha önce bazı kadınların “aşırılık çağrısı” gibi suçlamalarla mahkûm edildiği ya da gözaltına alındığı hatırlatıldı.

#Siyasi Tutsak