SON DAKİKA
Hava Durumu
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

#Sözlük

QHA - Kırım Haber Ajansı - Sözlük haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Sözlük haber sayfasında canlı gelişmelerle ulaşabilirsiniz.

Kırım Tatar Dilbilimci ve Yazar Saim Osman Karahan vefatının yıl dönümünde anılıyor Haber

Kırım Tatar Dilbilimci ve Yazar Saim Osman Karahan vefatının yıl dönümünde anılıyor

Emel Dergisinin bir dönem Yazı İşleri Müdürlüğünü yapan, Emel Kırım Vakfı ile Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Saim Osman Karahan, vefatının 11. yıl dönümünde rahmetle anılıyor. 23 Nisan 2015 senesinde İstanbul'da vefat eden Kırım Tatar dilbilimci Karahan, 2013 senesinde "Dobruca Kırım Tatar Ağzı Sözlüğü" eserini Kırım Tatar halkına kazandırmıştı. SAİM OSMAN KARAHAN KİMDİR? 5 Şubat 1939'da Romanya'nın Köstence şehrinin Koşu Mahallesinde öğretmen ve din adamı bir babanın oğlu olarak dünyaya geldi. 2 Nisan 1964’te Türkiye’ye göç etmek üzere Romanya'dan ayrıldı. 1970 senesinde Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Faransız Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. 1974 yılında hayatını Nermin Hanım ile birleştirdi ve İstanbul’a taşındı, oğulları Özgür ve Haluk İstanbul’da doğdu. 1975’ten sonra Emel Dergisini çıkaran Müstecib Ülküsal’ın çevresinde Sabri Arıkan, Abdullah Zihni Soysal, Yusuf Uralgiray gibi Kırım Davası hizmetkârları ile görüşme ve fikirleşme fırsatı buldu. Ülküsal’ın Dobruca ve Türkler adlı eserindeki (1966, İstanbul) Dobruca haritasını çizip hazırladı. 1990 senesinde emekli olana kadar bir tekstil fabrikasında muhasebe işlerinde çalıştı. Emekliliğinden sonra dernek faaliyetlerine daha sık bir şekilde iştirak etmeye başladı. İstanbul'da Zafer Karatay, Celal İçten, Niyazi Elitok, Murat Vatansever gibi Emelciler ile tanıştı. 1995 senesinde Müstecib Ülküsal’ın yaşgünü merasimi esnasında Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ile tanışma fırsatı buldu. 2001 senesinde 4. Kırım Tatar Milli Kurultayı’na katılmak için hayatında ilk defa Vatan Kırım’a gidebildi. Sözlük hazırlama çalışmalarına ilk gençlik yıllarında tuttuğu notlar ile başladı. Romanya Dobrucasında çıkmış tüm yazılı edebiyat örnekleri, diğer Türk lehçeleri sözlük ve gramerleri gibi geniş kapsamlı eserlerden de faydalanarak 3 ciltlik Dobruca Kırımtatar Ağzı Sözlüğü’nü tamamladı. Yarım asırdan fazla süren ve bu zaman zarfında karşılaştığı pek çok aksilik, sıkıntı ve zorluğa rağmen hazırladığı sözlüğü 2012 yılında Romanya’da bastırmaya muvaffak oldu. Sözlük dışında Dobruca’daki Kırım Tatar edebiyatının klasik sayılabilecek yazar ve şairlerine ait yazı ve şiirleri derleyerek bir araya getirdi. Mehmet Vani yurtsever’e ait cezaevi hatıralarını da içeren "Dobrucanın Davuşı -3" ile İsmail Ziyaeddin’in eserlerini bir araya getirdiği 2 ciltlik "Saylama Eserler" adlı kitapları 2013 yılında beri Romanya’da basıldı. Son olarak İsmail Bey Gaspıralı'nın Frengistan Mektupları ve Darürrahat Müslümanları adlı eserlerini Dobruca Kırım Tatar Ağzı'na aktarımış ve kitap Kasım 2014'te yine Romanya'da basılmıştır. Saim Osman Karahan “Dobruca Kırım Tatar Ağzı Sözlüğü” adlı eseri ile Kırım'ın en prestijli kültür-sanat ödülü olan 2013 yılı Bekir Sıtkı Çobanzade Ödülüne “Kırım Tatar filolojisi ve folkloru alanında en iyi bilimsel ve bilimsel-metodik çalışma” dalında layık görüldü. Romanya'daki Kırım Tatar kültürü, sanatı ve edebi değerlerinin gelişmesi ve desteklemesine katkıda bulunan "Mehmet Niyazi Ödülü" 2013 yılında Saim Osman Karahan'a verildi. Saim Osman Karahan Mehmet Niyazi'nin ruhuna ithaf ettiği “Dobruca Kırım Tatar Ağzı Sözlüğü” adlı eseri ile bu ödüle layık görüldü. Saim Osman Karahan 2009 yılından itibaren İstanbul’da yayınlanan Emel Dergisi’nin yazı işleri müdürlüğünü ve Bahçesaray dergisinin yazı işlerini yürüttü. Kırımtatarca, Türkçe, Romence, Rusça ve Fransızca bilen Saim Osman KarahanKırım Tatar dil ve edebiyatı üzerine araştırmalar yaptı. Ölümünden kısa bir süre önce Kırım Tatar Yazarlar Birliği fahri üyeliğine kabul edildi.

KTMM Başkanı Çubarov, Avusturya basınına konuştu: Ateşkese karşıyız! Haber

KTMM Başkanı Çubarov, Avusturya basınına konuştu: Ateşkese karşıyız!

KTMM Başkanı Refat Çubarov, 5 Mart 2024 tarihinde Avusturya Haber Ajansına verdiği demeçte, Viyana’daki AGİT görüşmeleri esnasında müzakere masasında Rusya ile mevcut koşullar altında varılan ateşkese, Rusya’nın Ukrayna’daki toprak kazanımlarını tanımak anlamına geleceği için karşı çıktığını kaydetti. 2014 yılında Rusya tarafından işgal edilen Kırım'ı örnek gösteren Çubarov, bunun Rusya’nın toprak kazanımlarını ve daha fazla baskıyı tanıma anlamına geleceğini söyledi. AVRUPA, RUS TEHDİTİNİN KENDİLERİNİ DE HEDEF ALDIĞINI ANLADI Çubarov, 24 Şubat 2022'den sonra başta Avrupa ülkeleri olmak üzere tüm dünyadaki politikacıların, Rusya'nın oluşturduğu tehdidin sadece Ukrayna'yı değil, kendi ülkelerini de etkilediğini nihayet anladığını söyledi. Çubarov, savaş uzadıkça Ukrayna'ya Rusya ile anlaşmaya varılması yönündeki çağrıların sıklaşacağı ihtimalini de göz ardı etmediğini ifade etti. Çubarov, Türkiye’de düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu’nda Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dan ve diğerlerinden bu yönde çağrılar duyduğunu dile getirdi.  4-7 Mart tarihleri arasında AGİT diplomatlarıyla görüşmek üzere Viyana’da bulunan Çubarov, kullanılan formülün toprak bütünlüğünden bağımsız olarak ve bu konular netleşmeden ateşkes öngördüğünü söyledi ve dikkat çeken şu açıklamada bulundu: "Böyle bir  formül, daha sonra yaklaşımın belli bir mantığı var gibi görünüyor gelse de ciddi bir sorun yaratıyor.  Rusya ile olan durum da bu. Rusya’nın, en azından işgal ettiği topraklara yerleştiğinin kabulü anlamına geliyor. Objektif olarak konuşmak gerekirse, bu  durum oradaki cinayetlerin ve baskının devamıdır. Kırım’da da Kırım Tatarlarına yönelik baskı ve zulmün devam edeceği anlamına geliyor. Bir on ya da yirmi yıl daha sürecek müzakereler, Rusların resmen Kırım Tatarlarını tamamen ezip geçeceği ve bizden geriye pek bir şey kalmayacağı anlamına gelecektir." PUTİN, STALİN'İN BAŞARAMADIĞINI BAŞARMAYA ÇALIŞIYOR KTMM Başkanı Çubarov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in gerekçeleri ne olursa olsun 2014 yılında Stalin'in başaramadığını başarmak için işgali gerçekleştirdiğini dile getirirken, "Stalin bizi 1944’te vatanımız Kırım’dan vahşice ve şiddet yoluyla sürgünle kovdu. 45 yıl boyunca vatanımızdan ayrı kaldık ve pek çok insanımızı kaybettik. Aynı zamanda Rusya Kırım’ı tamamen değiştirdi; yerleşim yerlerinin isimlerini değiştirdiler, Rusya’dan gelen insanları buralara yerleştirdiler ve Kırım’ın demografik yapısıyla oynadılar. Ukrayna’nın bağımsızlığının 23 yılında, okullar, televizyon istasyonları ve yayınevleri ile çalışarak Kırım halkı biraz güçlenebilmişti. Ardından, Rusya 1944’ten sonra 2014’te tekrar geldi ve Kırım’ı tekrar şiddet yoluyla işgal etti ve hepimizi yine sürgüne yolladı. Rusya Kırım'a 1944’ten sonra 2014’te tekrar vahşeti yaşattı. İnsanlarımızı baskı altında alarak yine sürgüne maruz bıraktı. Şimdi bana on yıl müzakere etmemiz gerektiğini, hatta Baltık ülkeleri gibi bağımsızlık için 50 yıl beklememiz gerektiğini söyleseler, o kadar vaktimiz yok derim" açıklamasını yaptı. KIRIM, ER YA DA GEÇ UKRAYNA'NIN KONTROLÜNE GEÇECEK Çubarov, Kırım yarımadasının er ya da geç Ukrayna’nın kontrolüne geçeceğinden şüphe duymadığının altını çizerek, "Elbette Kırım’ın bu kurtuluşunun neye benzeyeceğini bilmiyoruz: Belki yumuşak bir varyant olacak, belki de ağır çatışmalar yaşanacak. Her halükarda, Kırım’da yaşayan Kırım Tatarlarına askeri tesislerin yakınında yaşamaktan kaçınmanın yollarını aramaları ve sığınaklar hazırlamalarını tavsiye ediyorum. Kırım Tatarları mümkün olan her şekilde Rus ordusuna katılmayı engellemeli ve gerekirse bunun için hapse girmelidir. Çünkü bu Rus ordusu içinde asker olarak sizi bekleyen şey; diğer insanları ve  kendi yurttaşlarınızı öldürmek, kendi devletiniz Ukrayna’ya karşı savaşmak ve kendinizin öldürülme ihtimalidir. Bu da inanın hapishaneden çok daha kötüdür"  dedi. KTMM BAŞKANI ÇUBAROV'A ALMANCA-UKRAİNCE SÖZLÜK TAKDİM EDİLDİ Görüşmenin ardından KTMM Başkanı Refat Çubarov'a Avusturya'da bulunan Türk yayınevi NeuWelt Verlag tarafından hazırlanan Ukraince-Almanca sözlük hediye edildi. Sözlük yayınevi sahibi Birol Kılıç tarafından KTMM Başkanı Çubarov'a takdim edildi.

Glosbe sözlük uygulamasına Kırım Tatar dili seçeneği geldi Haber

Glosbe sözlük uygulamasına Kırım Tatar dili seçeneği geldi

Glosbe çok dilli çevrim içi sözlük uygulamasına Kırım Tatar dili seçeneği eklenerek kullanıcıların hizmetine sunuldu. Kırım Tatar Dili Ulusal Derlemi Projesi'nin sosyal medya sayfasından yapılan açıklamada, Glosbe çevrim içi sözlük uygulamasına Kırım Tatar dili seçeneğinin eklendiği duyuruldu. Glosbe çevrim içi sözlüğüne aşağıdaki bağlantıya tıklayarak ulaşılabilir: https://translate.glosbe.com/crh-uk?fbclid=IwAR2kZTZR_Gu-rUps6BRBs0WyPNO3XK-SxZTJrRXRsq2YIINny2gEnilxtmI KIRIM TATAR DİLİ ULUSAL DERLEMİ  Kırım Tatar Dili Ulusal Derlemi Projesi, Kırım Tatar dilinin yaygınlaştırılmasının, sürdürülebilir gelişiminin sağlanmasının ve dil üzerindeki araştırmalara temel oluşturulması için çalışmalar yürütüyor. Ukrayna’nın "2022-2032 Kırım Tatar Dilini Geliştirme Stratejisi" bağlamında gerçekleştirilen proje çerçevesinde dilbilimciler, filoloji öğrencileri ve dil platformu geliştiricileri için Kırım Tatar Dili Ulusal Derlemi oluşturuldu. Kırım Tatar Dili Ulusal Derlemi, çeşitli türleri ve tarihi dönemleri kapsayan Kırım Tatar metinlerini bir araya getiren bir platform. Bu platform sayede artık Kırım Tatar dili çeviri uygulaması veya çevrim içi yazım denetleyicisi oluşturmak için bir veritabanına ve araçlara sahip olundu. KIRIM TATARCA METİNLER TOPLANIYOR Derlemede, tarih boyunca Kırım Tatar dilindeki Arapça, savaş öncesi Latin Alfabesi, Kiril Alfabesi ve modern Latin Alfabesi olmak üzere 4 alfabede yazılan eserlerin örnekleri yer alıyor. Projenin hayata geçirilmesine ve veritabanı oluşturulmasına destek vermek isteyen herkes, elinde olan Kırım Tatarca metinlerin (hikaye, roman, bilimsel makaleler, senaryolar, mektuplar vb.) kopyasını http://e.ctcorpus.org adresine göndererek katılabiliyor.

Kırım Tatar Türkçesi Sözlüğü çıktı Haber

Kırım Tatar Türkçesi Sözlüğü çıktı

Türk Dil Kurumu (TDK) Yayınları tarafından basılan Kırım Tatar Türkçesi Sözlüğü raflardaki yerini aldı. Sözlük, 7 Aralık Kilis Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Seher Maşkaraoğlu tarafından hazırlandı. Kırım Tatar Türkçesi Sözlüğü, Türk Dil Kurumunun e-mağazası'nda satışa sunuldu. KIRIM TATAR TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ ÇIKTI Sözlüğün sunuş kısmında şu ifadeler yer aldı: "Kırım Tatar Türkçesi, Karadeniz-Hazar bölgesi Kıpçak dil alanı içerisinde yer almaktadır. Hem Türk yazı dilleri arasındaki özel konumu hem de sahip olduğu geniş söz varlığı sebebiyle alan uzmanları için önemli bir kaynak durumundadır. Bugün Türkiye’de azımsanmayacak bir Kırım Tatar göçmen grubu vardır. Ülkemizde kalabalık bir kitle oluşturan Kırım Tatar kökenli yurttaşlarımızın yararlanacağı dil öğretim kılavuzları, özgün edebiyat antolojileri ve kapsamlı bir sözlük yoktur. Bu çalışma özellikle bu türden bir katkı oluşturabilmek gayesiyle hazırlanmıştır. Kırım Tatar Türkçesi Sözlüğü’nün esas kaynağını Seyran Useinov’un üç ciltlik Kırım Tatarca-Rusça-Ukraince Lugat adlı eseri oluşturmaktadır. Çalışmada, ilk olarak Useinov’un üç ciltlik sözlüğünden dizilen madde başları bilgisayar ortamına aktarılmış ve Rusça açıklamaları Türkçeye çevrilmiştir. Daha sonra elde edilen açıklamalı sözlük maddelerinin altına metinlerden taranan cümle, kıta, beyit veya mâni türünden örnekler işlenmiştir. İşlenen bu örnek cümlelerin Türkiye Türkçesi karşılıkları da verilmiştir. Böylelikle 27.243 adedi madde başı, 18.937 adedi alt maddeden oluşan toplam 46.180 madde hazırlanmıştır. Sözleri örneklendirmek için 8.910 örnek alıntı kullanılmıştır."

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.