KKTC'nin eski Kültür Bakanı Bozkurt, ilk kez QHA'ya açıkladı: Kıbrıs Türk Tarih Kurumu yeniden kuruluyor

Kıbrıs Türk kültür ve edebiyat dünyasının yaşayan çınarlarından, araştırmacı-yazar ve KKTC Eski Kültür Bakanı İsmail Bozkurt, yeni çalışmaları hakkında Kırım Haber Ajansına (QHA) önemli açıklamalarda bulundu. Kıbrıs Türk edebiyatının sadece bir yazarı değil, aynı zamanda kurumsal hafızası olan İsmail Bozkurt, Kıbrıs Türk halkının millî belleği için tarihî bir adımın müjdesini de QHA aracılığıyla verdi.

2019 yılında beş cilt olarak yayınlanan; Kıbrıs Türklerinin edebiyat tarihine ışık tutan “Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi” isimli 1571-2017 yıllarını kapsayan eserin 2017-2025 yılları dahil edilerek yeni bir cilt yayınlamak üzere hazırlandıklarını belirten Bozkurt, “5 ciltlik Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi'ne yaptığımız açıklamada bunun devam ettirilme isteği yani belirli zaman süreleriyle devam ettirilmesi projenin bir parçasıydı.” dedi.

Projenin ortaya çıkışı ve sürecin ilerleyişi ile ilgili soruları yanıtlayan Bozkurt, yeni hazırlanacak olan cildin 2025 yılını da kapsayacağını söyledi. Geçen süreçte çok sayıda yeni eserin yayımlandığını da belirten Bozkurt, ilk olarak bütün eserleri topladıklarını ve akabinde incelediklerini kaydetti. Yeni ciltte editörlük görevini kendisi ile birlikte Oğuz Karakartal’ın yaptığını belirten yazar, projeye başlama kararının Harid Fedai, Ali Nesim, Oğuz Karakartal ve kendisine ait olduğunu dile getirdi. İsmail Bozkurt, projenin hayata geçişi öncesinde Harid Fedai ve Ali Nesim’in vefat ettiğini ve eseri kendilerine adadıklarını ifade etti.

BOZKURT: KIBRIS TÜRK EDEBİYATI TARİHİ BİR ENVANTERDİR

Altıncı cildinin hazırlıkları süren Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi’nin Kıbrıs Türk Edebiyatı için bir envanter niteliğinde olduğunu ve 1571-2017 arasında yayınlanan tüm edebi kitapları kapsağını vurgulayan Bozkurt, devam eden projede ise eserlere yüzde 99 oranında ulaştıkları bilgisini paylaştı. Önceki beş ciltte 89 yazar ve akademisyenden katkı aldıklarını, altıncı cilt için de gerekli görüşmelerin yapıldığı ve yazıların kaleme alınmasının sürdüğünü belirtti. Maddelerin dağıtımının tamamlanmasının ardından, teslim süresi belirleyerek yazıları toplayacaklarını söyleyen Bozkurt, sonra basım aşamasına geçileceğini bu sürecin uzaması halinde çalışmanın 2026 yılını da kapsayabileceğini de ifade etti.

KIBRIS TÜRK KÜLTÜR TARİHİNE KATKI: GAZİMAĞUSA ANSİKLOPEDİSİ

Kıbrıs Türk kültür tarihi açısından önemli bir projenin daha hayata geçirilmesi için adım atıldığını bildiren Bozkurt, Gazimağusa Ansiklopedisi hazırlanması amacıyla Doğu Akdeniz Üniversitesi ve Gazimağusa Belediyesi ile bir protokol imzaladıklarını açıkladı.

Esas maksadının geniş kapsamlı bir Kıbrıs Türk Ansiklopedisi ortaya çıkarmak olduğunu söyleyen Bozkurt, bu hayalinin neredeyse 20 yıl kadar eskiye gittiğini söyledi. “Bu benim hayalimdi, çalışmaları 1985-1986 yılında KKTC Kültür Bakanlığı dönemimde başladı, hükûmet programına da aldırdım” diye konuşan Bozkurt, ilk bütçesi sağlanan projenin daha sonra gelen Kültür Bakanları tarafından sahiplenilmediğini ikinci girişiminin 1995-2002 yılları arasında Doğu Akdeniz Üniversitesi Kıbrıs Araştırmaları Merkezi Başkanlığı yaparken olduğunu, projelendirdiğini ancak gerekli finansman sağlanamadığı için sonuca ulaşamadığını aktardı.

KKTC’deki son belediye seçimlerinde başkanlığa seçilen Süleyman Uluçay’ın kendisiyle çalışmak istemesi üzerine bu projeyi önerdiğini belirten Bozkurt, Gazimağusa Ansiklopedisi hazırlamayı önerdiğini ve belediye başkanının projeyi yazılı istemesi üzerine hazırladığını söyledi. "Projeyi onaylayan Uluçay, Doğu Akdeniz Üniversitesi ile birlikte bu girişimi gerçekleştirmek istedi" diyen Bozkurt, böylece üçlü protokolün imzalandığını kaydetti. İsmail Bozkurt, proje yürütücülüğünün ise kendisinin kurucu olduğu ve başkanlığını yaptığı Doğu Akdeniz Üniversitesi Kıbrıs Araştırmaları Merkezine verildiğini, ilk çalışmaların başladığını söyledi.

“HAYATIMIN EN ANLAMLI PROJELERİNDEN BİRİ”

Ansiklopedide yer alacak maddelerin saptanmasının ardından madde yazımına başlanacağı ve iki yıl içinde tamamlanmasını planladıklarını söyleyen Bozkurt, 2 ila 4 cilt olarak planladıklarını, ancak daha fazla olabileceğini öngördüklerini ekleyerek hedeflerinin bu ansiklopediyi iki yıl içinde tamamlayarak topluma, millete kazandırmak olduğunu ifade etti.

Gazimağusa denilince akla gelen her şeyin bu ansiklopedide yer alacağını belirten Bozkurt, şöyle devam etti:

Gazimağusa dediğimizde ne akla geliyor? Yani tarih bakımından mimari eserleri, sanat eserleri, yetiştirdiği değerli insanlar ve tabiî katkıları, yerel yönetimi, millî mücadeledeki rolü, oradaki yaşananlar. Yani A'dan Z'ye her şey yer alacak

Hazırlanacak ansiklopedinin bir yönüyle bütünü de kapsayacağı ve böylelikle Kıbrıs Türklerinin bütün mücadelesini yansıtabileceklerini umduğu söyleyen yazar, Mağusa’yı bütünün içinde bir parça olarak anlatacaklarını, ortaya çıkacak eserin bilimsel verilere dayalı bir bilgi deposu olacağını vurguladı. Dijital olarak da bilgiye kolaylıkla erişilebileceğini ancak bilgi kirliliğinin çok fazla olduğunu dile getiren Bozkurt, projenin amacının yaygın bilgi kirliliğine karşı en azından güvenilir, sağlıklı bilgiler vermek ve bunu herkesin ulaşıp anlayabileceği bir dille yapmak olduğunu sözlerine ekledi.

Kıbrıs Türklerinin inanılmaz bir mücadele verdiğine de değinen Bozkurt, “Dünya standartlarına göre çok küçük bir toplum, çok küçük bir coğrafya. Ama bu coğrafyada inanılmaz şeyler verdiler. Ben de bunu edebiyat yoluyla yapmaya çalıştım.” ifadelerini kullandı.

KIBRIS TÜRK TARİH KURUMU YENİDEN KURULUYOR

Öte yandan Kıbrıs adına önemli bir gelişmeyi ilk kez QHA'ya açıklayan İsmail Bozkurt, 1960 yılında Türk-Rum ortaklığı ile kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti bünyesinde 1961 yılında teşekkül eden ancak kâğıt üzerinde kalan Kıbrıs Türk Tarih Kurumunun yeniden kurulması için harete geçtiklerini duyurdu.

Kıbrıs Türk Tarih Kurumunu yeniden kurmak üzere olduklarını ve çalışmanın kendisinin başkanlığında bir kurul tarafından yürütüldüğünü belirten Bozkurt, 27 kurucu üye tespit edildiğini ve tüzüğün hazırlandığını açıkladı. Bu projenin ada tarihi ile ilgili olduğunu, doğrudan eser veren hemen herkesi kapsadığını da sözlerine ekleyen Bozkurt, kısa zamanda kuruluşun gerçekleşeceğini ve şimdiden Kıbrıs Türk Tarih Kurumu ile yapacakları projeleri hazırladıklarını kaydetti.

Kuruluş tamamlanınca Türk Tarih Kurumu ve Başkent Üniversitesi Türk Tarihi Araştırmaları Merkezi (KITAMER) ve benzeri kuruluşlar ile temasa geçilerek protokoller imzalanması gibi faaliyetlere hızla başlama düşüncesinde olduklarını söyleyen Bozkurt bir tarih dergisi yayınlama, Türk Tarih Kongresi’ne benzer bir şekilde Kıbrıs Türk tarihi kongrelerini yapma ve arşiv çalışmalarını başlatma planlarının olduğunu, bir Kıbrıs Türk Tarihi Ansiklopedisi’nin de en kısa sürede hazırlanmasını düşündüğünü ifade etti. Bozkurt son olarak, Kıbrıs Türk tarihinin yazılması gerektiğini ancak bu sürecin uzun süreceğinden ansiklopedi yazımının, geniş bir kitleden yazım noktasında destek alınabilmesi nedeniyle daha kolay ve derli toplu olarak ortaya çıkabileceğini belirtti.