Moldova Anayasa Mahkemesi: Gagauzya, seçimleri bağımsız olarak düzenleyemez!

Moldova Anayasa Mahkemesi, Gagauz Yeri Halk Meclisinin yerel seçim organını oluşturma ve bazı güvenlik ile adalet kurumlarının bölgesel yöneticilerinin atanmasında yetki sahibi olamayacağına hükmetti.

Mahkeme, kararında Gagauzya Halk Meclisinin anayasa gereği yerel seçim organını oluşturma, ayrıca polis, Bilgi ve Güvenlik Servisi (SIS) ile Gagauzya Adalet Müdürlüğünün bölgesel yöneticilerinin onaylanmasına ilişkin yetkilere sahip olamayacağını belirtti.

ADALET BAKANLIĞI ANAYASA MAHKEMESİ'NE BAŞVURMUŞTU

Moldova Adalet Bakanlığı, Mart 2026'da Gagauzya'nın özel hukuki statüsünü düzenleyen yasadaki bazı hükümlerin anayasaya uygunluğunun denetlenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurmuştu. Başvuruda, Gagauzya Halk Meclisinin özerk bölgenin seçim organını oluşturması ile polis, SIS ve Adalet Müdürlüğünün bölgesel yöneticilerinin belirlenmesine katılmasının anayasal olup olmadığı sorgulanmıştı.

Mevcut düzenlemeye göre Gagauzya'da, başkanlık ve Halk Meclisi seçimlerini organize eden yerel bir seçim kurulu faaliyet gösteriyor. Ülke genelindeki seçimlerde ise bu organ ikinci düzey seçim konseyi olarak görev yapıyor ve üyeleri Halk Meclisi tarafından belirleniyor.

Kişinev yönetimi, bu uygulamanın Moldova'da merkezi seçim sistemine paralel ikinci bir seçim yapısı oluşturduğunu savunurken, Gagauzya yönetimi bunun özerk bölgenin özel statüsünden kaynaklanan yasal hakkı olduğunu vurguluyor.

GÜVENLİK KURUMLARINDA YETKİ MERKEZİ YÖNETİMDE

Bunun yanında Adalet Bakanlığı, güvenlik ve kamu düzeninin devletin egemenlik alanına girdiğini, bu nedenle söz konusu kurumların bölgesel yöneticilerinin atanmasının yalnızca merkezi yönetimin yetkisinde olması gerektiğini savundu.

Bakanlık, aksi durumda güvenlik alanında çifte yetki ve yönetim sorunu doğabileceği uyarısında bulundu.

GAGAUZYA'DA SEÇİM KRİZİ SÜRÜYOR

Öte yandan Gagauzya'da seçim krizi devam ediyor. Halk Meclisi üyelerinin görev süresi Kasım 2025'te sona ermesine rağmen, bölgesel ve ulusal seçim mevzuatı arasındaki uyuşmazlıklar nedeniyle yeni seçim tarihi kesinleştirilemedi.

Kişinev yönetimi ortak bir seçim düzenlemesi hazırlarken, Gagauzya Yürütme Komitesi bu taslağa olumsuz görüş verdi. Bölge yönetimi ayrıca iki farklı seçim düzenlemesi daha hazırladı ve Halk Meclisi seçimlerin 15 Kasım tarihinde yapılmasını kararlaştırdı.

Ağustos 2025'te Kişinev'deki bir mahkeme, Gagauzya Başkanı, Rusya yanlısı siyasetçi Yevgeniya Gutsul'u yasa dışı parti finansmanı davasında 7 yıl, eski Şor Partisi Sekreteri Svetlana Popan'ı ise 6 yıl hapis cezasına çarptırmıştı.