Rus ekonomisi savaşı kaldıramıyor: Kayıt dışı istihdam yüzde 41’e ulaştı!

Rusya’da iş gücü piyasasının giderek kayıt dışına kaydığı ve çalışanların yüzde 41’inin kadrosuz çalıştığı bildirildi.

Ukrayna Dış İstihbarat Servisi (SZRU), Rusya Federal İstatistik Servisi (Rosstat) ile kurumlar arası birleşik bilgi ve istatistik sisteminin verilerine dayanarak yaptığı açıklamada, Ocak-Mayıs 2026 döneminde Rusya’da 74,6 milyon kişinin istihdam edildiğini, buna karşılık kuruluşlarda kadrolu çalışan sayısının 44,1 milyon olduğunu belirtti.

Kadrolu çalışan ile toplam istihdam arasındaki fark 30,5 milyon kişiye ulaştı. Bu rakam, Rusya’daki toplam istihdamın yüzde 41’ine karşılık geliyor.

Ayrıca, Ukrayna istihbaratına göre, Rusya’da bir çalışanı resmî olarak istihdam etmek işverenler açısından giderek daha maliyetli hâle geliyor. İşverenin kadrolu bir çalışan için ödediği toplam maliyetin, çalışana tahakkuk ettirilen maaştan en az yüzde 43 daha yüksek olduğu belirtiliyor. Bu maliyetin içerisinde gelir vergisi ile sosyal güvenlik ve iş kazası sigorta primleri bulunuyor.

Buna karşılık, serbest çalışanlarla iş birliği yapan şirketlerin sigorta primi ödemediği, serbest çalışanların ise mesleki gelir üzerinden yüzde 6 vergi ödediği ifade ediliyor.

PLATFORM EKONOMİSİ KAYIT DIŞILIĞI ARTIRIYOR

Öte yandan SZRU, bu eğilimin platform ekonomisinin büyümesiyle daha da güçlendiğine dikkat çekti. Taksi, kurye hizmetleri, çevrim içi pazar yerleri ve dış kaynak şirketlerinin çalışanları giderek daha fazla bireysel girişimci veya serbest çalışan olarak istihdam ettiği belirtildi.

İstihbarat servisine göre bu model, şirketlerin sabit giderlerini azaltırken sosyal ve finansal riskleri çalışanların üzerine yüklüyor. Bu şekilde çalışanlar geleneksel sistemdeki hastalık izni, yıllık izin ve emeklilik primleri gibi sosyal güvencelerden mahrum kalabiliyor.

EN BÜYÜK FARK TİCARET VE İNŞAAT SEKTÖRLERİNDE

Toplam istihdam ile kadrolu çalışan sayısı arasındaki en büyük farkın ticaret, inşaat, imalat sanayisi, tarım ve ulaştırma sektörlerinde görüldüğü bildirildi. Bu sektörlerin mevsimsel talep değişimleri, yüksek çalışan devir hızı ve personel sayısının hızlı şekilde değiştirilmesine duyulan ihtiyaç nedeniyle esnek istihdam modellerine daha fazla yöneldiği belirtildi.

Bunun yanında SZRU’ya göre 2023-2025 döneminde Rusya’daki ciddi iş gücü açığı şirketleri kadrolu çalışanları elde tutmaya ve maaşları artırmaya zorlarken, 2026’da ekonomideki yavaşlama işverenlerin önceliklerini değiştirdi. Ekonomik büyümenin yavaşlaması, yüksek kredi maliyetleri ve zayıf talep nedeniyle şirketlerin yeni personel almak yerine maliyetleri esnek istihdam modelleriyle azaltmayı tercih ettiği kaydedildi.

KREMLİN’İN VERGİ GELİRLERİ DE AZALABİLİR

Bunun yanı sıra, SZRU, kadrolu çalışanların oranındaki düşüşün Rusya bütçesinin vergi ve sosyal güvenlik gelirlerini de olumsuz etkilediğini belirtti.

Açıklamada, savaş nedeniyle Rusya bütçesinin daha fazla kaynağa ihtiyaç duyduğu bir dönemde vergi ve sigorta primlerinin toplandığı tabanın daralmasının Kremlin açısından doğrudan mali kayıplara yol açtığı ifade edildi.

SZRU ayrıca Rusya’da kapanan şirket sayısının yeni kurulan şirketlerin yaklaşık iki katına çıktığını bildirdi.