Rusya, Telegram’a kısıtlama getirdi: Dijital denetim daha da sıkılaşıyor

Rusya’nın iletişim denetim kurumu Roskomnadzor, ülkede en yaygın kullanılan mesajlaşma uygulamalarından biri olan Telegram’ın faaliyetlerini 10 Şubat 2026 itibarıyla kısıtlamaya başladı.

Rus Milletvekili Andrei Svintsov, Telegram’ın Rus yasalarının öngördüğü bazı gereklilikleri “tam olarak yerine getirmediği” gerekçesiyle kısıtlamalarla karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Öte yandan Svintsov, hangi yükümlülüklerin ihlal edildiğine dair ayrıntı paylaşmadı. Roskomnadzor ise konuya ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı.

KULLANICILARDAN YOĞUN KESİNTİ ŞİKÂYETİ

Rusya genelinde Telegram kullanıcıları, ikinci gününde de devam eden yaygın erişim sorunları bildirdi. Kesinti izleme platformlarına yapılan şikâyet sayısı yaklaşık 15 bine ulaşarak normal seviyelerin çok üzerine çıktı. Kullanıcıların büyük bölümü fotoğraf ve video indirme sorunları yaşadığını belirtirken, bazıları uygulamanın çok yavaş çalıştığını ya da hiç bağlanamadığını aktardı.

Yetkililer daha önce benzer durumları, uygulamanın trafiğinin kullanılamaz hale gelecek şekilde yavaşlatılması anlamına gelen “uygulamanın çalışmasının kısıtlanması” olarak tanımlamıştı.

TELEGRAM’IN KREMLİN REJİMİ İÇİN HASSAS KONUMU

2013 yılında Rusya doğumlu girişimci Pavel Durov tarafından kurulan Telegram, hız ve gizliliğe verdiği önemle biliniyor. Durov’un yıllar önce Rusya’dan ayrılmasıyla birlikte platform, ülke yargı yetkisi dışında faaliyet gösteriyor.

Söz konusu adım, Kremlin’in Batılı dijital hizmetleri yerli alternatiflerle değiştirmeyi ve “egemen internet” olarak tanımlanan model kapsamında çevrim içi iletişim üzerindeki devlet denetimini artırmayı hedefleyen daha geniş stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

RUSYA VATANDAŞLARINI İNTERNET ÜZERİNDEN KONTROL EDİYOR

Söz konusu adım, Rusya’da dijital alan üzerindeki denetimin giderek sıkılaştığı bir dönemde atıldı. Roskomnadzor, Ağustos 2025’te Telegram ve WhatsApp üzerinden yapılan aramaları fiilen engellemiş, bu hizmetlerin dolandırıcılık, şantaj ve vatandaşların sabotaj faaliyetleri için örgütlenmesinde yaygın şekilde kullanıldığını öne sürmüştü.

Haziran ayında ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, devlet tarafından geliştirilen Max adlı mesajlaşma uygulaması etrafında şekillenen ulusal bir dijital platformun kurulmasını öngören yasayı imzaladı. Kamu hizmetleriyle entegre edilecek bu platformun, insan hakları örgütlerine göre kitlesel gözetimi mümkün kılabileceği uyarısı yapılıyor.

Yetkililerin kısıtlamaları genişletmesiyle birlikte, birçok Rus vatandaşının devlet sansürünü aşmak ve engellenen ya da yavaşlatılan hizmetlere erişebilmek için VPN kullanımına giderek daha fazla yöneldiği belirtiliyor.