Türk tarihinin önemli isimlerinden Cemal Paşa, şehadetinin yıl dönümde anılıyor

Osmanlı Devleti’nin son dönemine ve İttihat ve Terakkî hareketine yön veren en önemli asker ve devlet adamlarından biri olan Ahmed Cemal Paşa, Tiflis’te uğradığı hain suikast sonucu şehit edilişinin 104. yıl dönümünde rahmet ve saygıyla anılıyor. Bâbıâli Baskını’ndan Bahriye Nazırlığına, Birinci Dünya Savaşı’ndaki Kanal Harekâtı’ndan Afganistan’daki modernleşme hamlelerine kadar Türk tarihine damga vuran Cemal Paşa’nın hayatı ve mücadelesi hâlâ tazeliğini koruyor.

6 Mayıs 1872’de Midilli’de doğan, Kuleli Askerî İdâdîsi ve Mekteb-i Harbiyye-i Şâhâne’deki parlak eğitiminin ardından kurmay yüzbaşı olarak orduda göreve başlayan Cemal Paşa, askerî dehası ve sert tedbirleriyle kısa sürede dikkat çekti.

JÖN TÜRK İHTİLALİ’NDEN İTTİHATÇILIĞIN ZİRVESİNE

1906 yılında Osmanlı Hürriyet Cemiyeti’ne katılan Cemal Paşa, 1908 Jön Türk İhtilali’nin ardından İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin askerî kadrosu içindeki kilit isimlerden biri haline geldi.

31 Mart Vak‘ası’nda Hareket Ordusu’na katılarak İstanbul’da düzenin sağlanmasında etkin rol oynadı. Adana Valiliği ve "kuvve-i mürettebe" kumandanlığı döneminde Ermeni olaylarının bastırılmasını sağladı, ardından Bağdat Valiliği görevini yürüttü.

1913 yılında gerçekleşen Bâbıâli Baskını sonrasında İstanbul Muhafızlığına getirilen Cemal Paşa, başkentin asayişini ve İttihatçı iktidarın istikrarını sağladı. İlerleyen süreçte Nâfia Nazırlığı ve Bahriye Nazırlığı görevlerini üstlenerek ordunun modernizasyonu ve Ege adaları politikalarında belirleyici oldu.

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KANAL HAREKÂTI

Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesiyle birlikte Bahriye Nazırlığı görevinin yanı sıra Dördüncü Ordu Kumandanlığına atandı. İngilizler’i Mısır’dan çıkarmak amacıyla hazırlanan ve askerî tarihe Kanal Harekâtı olarak geçen Birinci ve İkinci Mısır seferlerini sevk ve idare etti. Suriye ve Şam bölgesindeki görevi sırasında Arap milliyetçiliği hareketleriyle mücadele ederken bölgesel asayişi korumak için sert adımlar attı.

KURTULUŞ SAVAŞI’NA DESTEK VE TİFLİS’TEKİ HAİN SUİKAST

Savaşın kaybedilmesinin ardından 1918 sonunda yurt dışına çıkmak zorunda kalan Cemal Paşa; Berlin, Münih ve Moskova hatlarında İttihatçıların yurt dışı organizasyonlarında yer aldı. Bu süreçte Ankara'da başlayan Millî Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa ile Bolşevikler arasında arabuluculuk rolleri üstlendi.

Yürütülen diplomatik ve askerî temaslar sırasında Tiflis’e geçen Ahmed Cemal Paşa, 21 Temmuz 1922 tarihinde yaverleriyle birlikte uğradığı hain bir suikast sonucu katledildi. Bolşevik istihbaratının ve Ermeni terör komitelerinin hedefi olan Cemal Paşa’nın naaşı, daha sonra Erzurum’a getirilerek vatan topraklarına emanet edildi.