Türk dünyasının belgesel yıldızları Ankara’da ödüllendirildi!
Fatma Nur Sarıcaoğlu
QHA/Ankara
Türk Dünyası Gazeteciler Birliği tarafından bu yıl 11'incisi tertip edilen Türk Dünyası Belgesel Film Festivali’nin gala ve ödül töreni, 9 Ekim 2026’da Ankara’da düzenlendi. Keçiören Belediyesi Yunus Emre Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen tören, Türk dünyasının ortak tarihini, kültürel mirasını ve toplumsal hafızasını belgesel sinemanın evrensel diliyle buluşturdu. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle Türk dünyasından yönetmenleri, yapımcıları ve kültür-sanat temsilcilerini bir araya getiren festival kapsamında, 350 başvuru arasından ödüle lâyık görülen belgesel filmler düzenlenen törenle ödüllendirildi.
Gala töreni, Seda Müzik Topluluğu tarafından Azerbaycan musikisinden eserlerin seslendirilmesiyle başladı.
Saygı duruşunun ardından İstiklâl Marşı okundu.
“TÜRK DÜNYASININ KÜLTÜREL DEĞERLERİNİ BELGESELLERLE DÜNYAYA TANITMAK İSTİYORUZ”
Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı ve Festival Direktörü Menderes Demir, gala töreninin açılış konuşmalarını gerçekleştirdi. Demir, festivalin Türk dünyasının ortak kültürel değerlerini belgesel sinema aracılığıyla yaşatmayı ve uluslararası alanda tanıtmayı amaçladığını belirtti. Demir, Türk dünyasında kültürel iletişimin güçlendirilmesi ve ortak projelerin geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Demir, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından gelen konukları selamlayarak festivalin amaçlarını ve yürütülen çalışmaları anlattı.
Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonunun gazetecilik, iletişim ve sanat alanlarında faaliyet gösteren bir meslek kuruluşu olduğunu belirten Demir, federasyonun Türk dünyasının kültürel mirasına katkı sunmak amacıyla festivaller, sanat sempozyumları ve çeşitli etkinlikler düzenlediğini ifade etti.
Bu yıl 11’incisi gerçekleştirilen festivalin, Türk dünyasının farklı bölgelerinde yaşayan halkları ortak kültürel değerler etrafında buluşturduğunu vurgulayan Demir; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tuva, Saha ve Kerkük başta olmak üzere farklı coğrafyalardan konukların festivalde bir araya geldiğini söyledi.
“TÜRK DÜNYASININ KÜLTÜREL DEĞERLERİNİ BELGESELLERLE ORTAYA ÇIKARMAK İSTİYORUZ”
Festivalin temel amacının Türk dünyasının kültürel zenginliğini belgesel filmler aracılığıyla kayıt altına almak, bu değerleri önce Türk dünyası halklarıyla, ardından uluslararası kamuoyuyla buluşturmak olduğunu belirten Demir, kültür ve sanatın toplumlar arasında bağ kurmadaki rolüne dikkat çekti.
Türk dünyasının Doğu Türkistan’dan Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığını ifade eden Demir, bu coğrafyada yaşayan halkların kültürlerini, sanatlarını ve yaşam biçimlerini görünür kılmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Demir, Kırgızistan’ın Taş Rabat bölgesindeki bir köylünün yaşamından Lefkoşa’daki bir insanın hikâyesine, Batı Trakya’dan Makedonya’ya, Konya’dan Diyarbakır’a kadar farklı bölgelerdeki kültürel birikimin belgesel sinema yoluyla anlatılmasının önemini vurguladı.
Festivalin yalnızca film gösterimlerinden ibaret olmadığını belirten Demir, insanların hayatlarına ve duygularına dokunan hikâyeleri ortaya çıkarmak istediklerini ifade etti.
“KÜLTÜREL İŞ BİRLİĞİ, SİYASİ BİRLİKTELİĞİ DE DESTEKLER”
Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) son yıllarda Türk dünyasındaki siyasi iş birliğinin geliştirilmesi açısından önemli çalışmalar yürüttüğünü belirten Demir, devlet başkanlarının düzenli toplantılarla bir araya geldiğini, ancak sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, meslek örgütleri ve gazeteciler arasındaki iş birliğinin de aynı ölçüde güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Demir, sivil toplum kuruluşlarının ve meslek örgütlerinin ortak çalışmalar yürütmesinin siyasi düzeyde geliştirilen iş birliklerini destekleyeceğini belirterek kültürel iletişim alanında daha fazla ortak projeye ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Festival kapsamında her yıl Türk dünyasından farklı meslek kuruluşlarını bir araya getirmeye çalıştıklarını aktaran Demir, geçen yıl Türk dünyasındaki sinemacı birliklerinin başkanlarını ağırladıklarını, bu yıl ise yedi Türk cumhuriyeti ile Türk topluluklarından genç sinemacıları bir araya getirdiklerini kaydetti.
Bu buluşmaların temel hedefinin, TDT'nin 2040 vizyonuyla uyumlu kültürel iletişim projeleri geliştirmek ve Türk dünyasındaki sinema iş birliğini güçlendirmek olduğunu belirtti.
Konuşmasının sonunda festivalin heyecanını ödül törenine taşımak istediğini belirten Demir, ödül alacak yönetmenleri ve jüri üyelerini selamladı. Ardından Âşık Sefaî'ye ait olan “Tanrı Türk'e Yar Olsun" isimli şiiri okudu.
“TÜRK DÜNYASININ BİRLİĞİ DAİM, KARDEŞLİĞİMİZ EBEDÎ OLSUN”
Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Aygün açılış konuşmasında, 11. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali’nin gala ve ödül töreninde yaptığı konuşmada, belgesel sinemanın Türk dünyasının ortak hafızasını gelecek nesillere aktarmadaki önemine dikkat çekti. Aygün, ortak tarih, dil ve medeniyet bağlarının kültür ve sanat aracılığıyla güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Aygün, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından gelen konukları selamlayarak Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan adına katılımcılara hitap etti. Özarslan’ın programının uzaması nedeniyle törene katılamadığını belirten Aygün, belediye başkanının selamlarını iletti.
Bakü’den Bişkek’e, Semerkant’tan Ankara’ya uzanan geniş Türk dünyasının ortak bir kültürel miras etrafında buluştuğunu ifade eden Aygün, farklı coğrafyalarda yaşayan Türk topluluklarının ortak tarih, hafıza ve medeniyet bağlarına dikkat çekti.
“TÜRK DÜNYASI ORTAK BİR TARİH VE MEDENİYET ÜLKÜSÜDÜR”
Türk dünyasının yalnızca coğrafi sınırlarla tanımlanamayacağını belirten Aygün, ortak dilin, tarihin ve kültürel değerlerin Türk topluluklarını bir araya getiren temel unsurlar olduğunu söyledi.
Türk milletinin binlerce yıldır hikâyelerini, geleneklerini ve kültürel birikimini kuşaktan kuşağa aktardığını ifade eden Aygün, Orhun Yazıtları’ndan Dede Korkut anlatılarına ve Manas Destanı’na uzanan kültürel mirasın ortak hafızadaki yerini vurguladı.
Atalardan devralınan destanların, türkülerin ve geleneklerin gelecek nesillere aktarılmasının önemli bir sorumluluk olduğunu belirten Aygün, bu noktada belgesel sinemanın üstlendiği role dikkat çekti.
“BELGESEL, BİR MİLLETİN HAFIZASINI KAYDEDER”
Belgesellerin yalnızca görüntüleri kaydetmekle kalmadığını, aynı zamanda toplumların kültürel hafızasını koruduğunu ifade eden Aygün, geleneklerin, yaşam biçimlerinin ve el sanatlarının kayıt altına alınmasının önemini dile getirdi.
Türk dünyasının farklı bölgelerinde yaşayan insanların hikâyelerinin belgelenmesinin kültürel mirasın korunmasına katkı sağladığını belirten Aygün, festivalde gösterilen eserlerin ortak hafızanın gelecek kuşaklara aktarılmasına hizmet ettiğini söyledi.
Aygün, Kırım Tatar düşünce insanı İsmail Bey Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” düşüncesini hatırlatarak Türk Dünyası Belgesel Film Festivali’nin bu idealin sinema alanındaki yansımalarından biri olduğunu ifade etti.
Keçiören’in kültür, sanat ve bilim etkinlikleriyle gelişmeye devam edeceğini belirten Aygün, belgesel filmlerin ve sanatsal çalışmaların tarihî mirasın genç kuşaklara aktarılmasında önemli bir araç olduğunu kaydetti.
Türk dünyasının ortak değerlerinin gençlere tanıtılmasının önemine değinen Aygün, geçmişten devralınan kültürel mirasın geleceğe taşınması için kültür ve sanat faaliyetlerinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Aygün, konuşmasını Türk dünyasının birlik ve kardeşlik bağlarının güçlenmesi temennisinde bulunarak “Türk dünyasının birliği daim, kardeşliğimiz ebedî olsun. Ne mutlu Türk’üm diyene!” sözleriyle tamamladı.
2026 YILI TÜRK DÜNYASI HİZMET VE BAŞARI ÖDÜLÜ VERİLDİ
Açılış konuşmalarının ardından Demir, 2026 Yılı Türk Dünyası Hizmet ve Başarı Ödülü’nü Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan adına Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Aygün’e takdim etti.
Gala gecesi geçmişten bugüne Türk dünyası belgesel festivalinde yaşananların özet filminin gösterimi ile devam etti. Özet filme terkiben 11. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali’nin hazırlık sürecini anlatan kısa film izletildi.
Ayrıca festivale başvuran filmlerin gösteriminden oluşan festival tanıtım filmi gösterildi.
TÜRK DÜNYASININ BELGESEL YAPIMLARI ÖDÜLLERİNE KAVUŞTU
Türk halklarının ortak tarihini ve kültürel mirasını beyaz perdeye taşıyan festivalde, başarılı belgesel yapımları ödüllerine kavuştu.
Türkiye Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı Yılmaz Karaca tarafından Kırgızistan’ın Ankara Büyükelçiliği Ateşesi Ulan Maksadov’a Sadık Şerniyaz Yaşam Boyu Onur Ödülü takdim edildi.
Türk Dünyası Kültür ve Sanat Özel Ödülü, “Bir An” belgesel filmiyle Almaz Kasımov’a verildi. Türk Devletleri Teşkilatı Modern Turizm Kuşağı Özel Ödülü ise “21 Kilometre” belgesel filmiyle Tynai (Tynai) İbragimov’un oldu.
Yapay Zekâ Destekli Film Kategorisi Düzenleme Kurulu Kültür Sanat Ödülü, Berat Ellek’ın “Sultan’ın Taşı” belgeseline lâyık görüldü. TÜRKSOY Kültür Sanat Ödülü de “Yaşlı Adam ve Sanat” belgeselinin yönetmeni Sabina Kıdrova’ya takdim edildi.
Sinema Öğrencileri Jürileri En İyi Film Ödülü’nün sahibi ise “Yolculuk” belgesel filmiyle Kulpunay Baktibay oldu.
YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ BELGESEL FİLM KAZANANLARI ÖDÜLLENDİRİLDİ
Türk Dünyası 11. Belgesel Film Festivali’nin gala ve ödül töreninde yapay zekâ destekli belgesel film kategorisine ilişkin tanıtım filmi gösterildi.
Kategoride Jüri Özel Ödülü, “Hürriyete Açılan Kanatlar” filmiyle Yılmaz Kıvanç’a verildi.
Birincilik ödülünü ise “Anadolu’nun Kayıp Pençeleri” filmiyle Mert Can Altun kazandı.
Gala ve ödül töreninde Öğrenci Belgesel Filmleri Kategorisi’nin tanıtım filmi gösterildi. Kategoride farklı yapımlarla ödüle lâyık görülen genç sinemacılar, eserleriyle festivalde yer aldı.
Öğrenci Belgesel Kategorisi’nde Jüri Özel Ödülü, “Soyut” filmiyle Cem Güzel’e verildi.
Üçüncülük ödülünü “Ahraz” filmiyle Abdulsamet Mavi, Muhammed Ağar ve Ege Döngel kazandı.
İkincilik ödülü “Kavanoz – Sonsuz Bir Emek” filmiyle Tufan Yıldız’a, birincilik ödülü ise “Mevcut Üç” filmiyle Onur Sürek’e takdim edildi.
KISA BELGESEL FİLM KATEGORİSİ KAZANANI "HERE TO STAY" OLDU
Kısa Belgesel Film Kategorisi Jüri Özel Ödülü, “Çelik Çekirdek: Kerkük” filmiyle Mehmet Hanefi Uzunçam’a verildi. Üçüncülük ödülünü “Beautiful (Güzel)” filmiyle Fariza Tanay kazandı.
İkincilik ödülü “Pirlerin Düğünü” filmiyle Yalçın Çiftçi’ye, birincilik ödülü ise “Here To Stay” filmiyle Sheida Kiran’a verildi.
MIDSUMMER DAY (YAZ GÜNÜ ORTASI) BİRİNCİLİK ÖDÜLÜNÜN SAHİBİ OLDU
Türk Dünyası 11. Belgesel Film Festivali’nin gala ve ödül töreninde Uzun Belgesel Film Kategorisi’nde ödül kazanan yapımlar ve yönetmenleri ödüllendirildi.
Belgesel Sinemacılar Birliği (BSB) Özel Ödülü, “Ceza Sahası” filmiyle Mustafa Ünlü’ye verildi. Kategoride Jüri Özel Ödülü ise “Şahende Hanım’ın Suzişli Hatıraları” filmiyle Tülin Erarslan’a ve “Ceza Sahası” filmiyle Mustafa Ünlü’ye takdim edildi.
Üçüncülük ödülünü “Filos (Philos)” filmiyle Orhan Tekeoğlu ve Nurdan Tekeoğlu kazandı. İkincilik ödülü “Roman Gibi” filmiyle Tayfun Belet’e verilirken birincilik ödülüne “Midsummer Day (Yaz Günü Ortası)” filmiyle Semyon Amanatov lâyık görüldü.
11. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali’nin gala ve ödül töreni toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi.
