Hasan Sabri Ayvazov Haberleri - Son Dakika Hasan Sabri Ayvazov Haber Güncel Gelişmeler

Kırım Tatar halkının dinmeyen sızısı: Ziyalılar Katliamı 88. yılında anılıyor

Türk dünyasının üzerine çöken kızıl kâbusun en kanlı sayfalarından biri olan Ziyalılar Katliamı, bugün 88. yıl dönümünde hüzünle anılıyor. Kırım Tatar aydınlarının Sovyet rejimi tarafından sistemli bir şekilde yok edilmesi, sadece bir cinayet silsilesi değil, Kırım Tatar kültürünün kalbine indirilmiş en ağır darbelerden biriydi. PLANLI BİR TASFİYE: BİR NESİL YOK EDİLDİ Sovyetler Birliği’nin "Büyük Terör" döneminde, Kırım Tatar halkının en parlak zihinleri; bilim insanları, yazarları, şairleri ve siyasetçileri asılsız suçlamalarla hedef alındı. 17 Nisan 1938 tarihinde Akmescit’teki (Simferopol) cezaevinde başlayan toplu kurşuna dizme olaylarında, bir milletin kültürel ve siyasi hafızası yok edilmek istendi. Stalin rejimi tarafından "devlet haini", "casus" ve "burjuva milliyetçisi" gibi yaftalarla suçlanan aydınlar, göstermelik yargılamaların ardından katledildi. Katliamın detayları bugün dahi tam olarak aydınlatılamadığı için, şehit edilen aydınların kesin sayısı ve naaşlarının nereye defnedildiği net olarak tespit edilemedi. Bununla birlikte, kurşuna dizilenler arasında; yazar, gazeteci ve 1. Kırım Tatar Milli Kurultayı delegelerinden Hasan Sabri Ayvazov, yazar, bilim adamı ve öğretmen Osman Akçokraklı, Bahçesaray Saray Müzesi Müdürü ve etnograf Üsein Bodaninskiy, dilbilimci ve öğretmen Yagya Bayraşevskiy, Süleyman İdrisov, şair ve öğretmen Abdullah Latifzade, gazeteci ve sivil toplum aktivisti Mamut Nedim, tercüman ve Kırım Devlet Yayınevi Başkanı Abdülkerim Cemaledinov ve yazar İlyas Tarhan başta olmak üzere birçok aydının yer aldığı biliniyor. GASPIRALI’NIN IŞIĞINI SÖNDÜRME ÇABASI Stalin rejimi, sadece insanları değil, fikirleri de yok etmeyi amaçlıyordu. Bu kanlı süreçte, İsmail Bey Gaspıralı’nın Bahçesaray’daki mezarı tahrip edilerek üzerine apartmanlar inşa edildi; Cedîdcilik hareketinin bütün izleri silinmeye çalışıldı. Cedîdcilerin eserleri kütüphanelerden toplatılarak yasaklandı ve okullarda bu aydınların "sınıf düşmanı" veya "ajan" olduğu yönünde sistematik bir kara propaganda yürütüldü. FİZİKSEL KATLİAMDAN KÜLTÜREL SOYKIRIMA Sovyet terörünün eli kanlı diktatörü Stalin tarafından tatbik edilen Türklüğü yok etme projesinin yalnızca bir safhası olan bu olay, Kırım Tatar kültürüne büyük bir darbe vurmuştu. Tarihçiler, 1937-1938 yıllarında gerçekleştirilen bu tasfiyelerin sadece birer cinayet değil, aynı zamanda Kırım Tatar kimliğini başsız bırakmaya yönelik planlı bir "kültürel soykırım" olduğunu vurguluyor. Aydınların katledilmesi, 1944 yılında yaşanacak olan 18 Mayıs 1944 Sürgünü ve Soykırımı'nın zeminini hazırlayan en kritik darbelerden biri olarak kabul ediliyor. İŞGALİN GÖLGESİNDE SÖNMEYEN MEŞALE 2014 yılında Kırım’ın Rusya tarafından hukuksuz bir şekilde işgal edilmesinden önce, her yıl 17 Nisan’da dualarla anılan "Ziyalılar", bugün yarımadadaki baskıcı politikalar nedeniyle özgürce anılamıyor. Ancak Kırım Tatar halkı, dünyanın dört bir yanındaki diasporalarda aydınlarının mirasını yaşatmaya ve bu tarihi adaletsizliği haykırmaya devam ediyor. Gaspıralı’nın yaktığı ışık sönmedi; katledilen aydınların mirası, bugün Kırım’ın hürriyet mücadelesinde yaşamaya devam ediyor.

Sovyet rejiminin kurşuna dizdiği Kırım Tatar aydınlar anılıyor

Türk dünyasına çöken kızıl kâbusun en somut örneklerinden olan Ziyalılar Katliamı, bundan tam 87 yıl önce gerçekleşti. Kırım Tatar aydınlarının Sovyet yönetimince katledilmesi, Kırım Tatar kültürüne vurulan en büyük darbelerden biriydi. Katil Stalin rejiminin, aydınlar ve entelektüellere yönelik terör faaliyetleri Kırım Tatar halkının hafızasında hep taze olarak kaldı. 1936 ve 1937 yıllarında çeşitli suçlamalarla tutuklanan Kırım Tatar aydınları, Stalin rejiminin cellatları tarafından, 17 Nisan 1938’de Akmescit'teki cezaevinde kurşuna dizildi. Kırım Tatar halkının hafızasında derin izler bırakan, "Ziyalılar Katliamı" olarak da hatırlanan aydın katliamı, 17 Nisan 1938 tarihinde yaşandı. pic.twitter.com/809kBQwtrx — QHA - Kırım Haber Ajansı (@qha_kirimhaber) April 17, 2025 KIRIM TATAR TARİHİNİN KARA GÜNLERİNDEN ZİYALILAR KATLİAMI Kızıl terörünün "anti-sovyet unsur" olarak nitelendirdiği yüzlerce Kırım Tatar aydın, sözde "casusluk" ve "milliyetçilik" suçlamalarıyla toplama kamplarına gönderilmişti. Katliama dair detayların günümüzde dahi tam olarak açıklığa kavuşturulamaması sebebiyle toplamda kaç aydının öldürüldüğü ve nerede toprağa verildi net olarak tespit edilememiştir. Bununla birlikte, kurşuna dizilenler arasında; yazar, gazeteci ve 1. Kırım Tatar Milli Kurultayı delegelerinden Hasan Sabri Ayvazov, yazar, bilim adamı ve öğretmen Osman Akçokraklı, Bahçesaray Saray Müzesi Müdürü ve etnograf Üsein Bodaninskiy, dilbilimci ve öğretmen Yagya Bayraşevskiy, Süleyman İdrisov, şair ve öğretmen Abdullah Latifzade, gazeteci ve sivil toplum aktivisti Mamut Nedim, tercüman ve Kırım Devlet Yayınevi Başkanı Abdülkerim Cemaledinov ve yazar İlyas Tarhan başta olmak üzere birçok aydının yer aldığı biliniyor. Stalin bu katliam esnasında, İsmail Bey Gaspıralı'nın Bahçesaray’daki mezarını tahrip ettirip üzerinde blok apartmanlar yaptırarak Cedîdciliğin bütün izlerini silmek istemiştir. Cedîdciler’in eserlerinin kütüphanelerde bulundurulması yasaklanmış ve Türk okullarında Cedîdciler’in emperyalist ajanı, burjuva, pantürkist sınıf düşmanları olduğu telkin edilmiştir. Sovyet terörünün eli kanlı diktatörü Stalin tarafından tatbik edilen Türklüğü yok etme projesinin yalnızca bir safhası olan bu olay, Kırım Tatar halkının hafızasında derin izler bırakmış ve Kırım Tatar kültürüne büyük bir darbe vurmuştur. Kırım’ın 2014 yılında Rusya tarafından işgal edilmesinden önce, Yarımada'daki Kırım Tatarları her yıl 17 Nisan 1938 tarihinde kurşuna dizilen soydaşlarını dualarla anıyordu. Kırım Tatar gençlerin inisiyatifle başlayan ve her 17 Nisan’da tertip edilen Ziyalılar Katliamı kurbanlarını anma programları ne yazık ki, vatan Kırım’ın 2014’te Rus işgaline uğraması sebebiyle 11 yıldır gerçekleştirilemiyor.

Türk Dünyası Tarih Kültür dergisinin mart sayısında Kırım Tatar aydın Hasan Sabri Ayvazov'un hayatı ve eserleri yer aldı

Türk Dünyası Araştırmaları Vakfının hazırladığı Türk Dünyası Tarih Kültür dergisinin, 2025 yılı Mart ayı sayısında, ünlü Kırım Tatarı aydını Hasan Sabri Ayvazov'un hayatı, fikirleri ve eserleri kaleme alındı. Dr. Tahir Nureddinoğlu Kerim'in "Millet Cevherleri" başlığı ile hazırladığı yazı dizisinde bu ay Hasan Sabri Ayvazov ele alındı. Ayrıca dergide, Ayvazov'un Millet gazetesinde 2 Haziran 1917 tarihinde yayımlanan ''Tuttuğumuz Yol'' başlıklı makalesi de yer aldı. Türk Dünyası Tarih Kültür dergisinde daha önce Dr. Kerim'in kaleme aldığı "Millet Cevherleri: Kırım Tatar Halk Kurtuluş Hareketi’nin Yayın Organı “Millet” Gazetesi, Yayınlanma Tarihi ve Yazarları 1917-1920", "Millet Cevherleri / 1 - Numan Çelebicihan (1885-1918)", "Millet Cevherleri Cafer Seydahmet (1889-1960)" adlı makaleler de yayımlanmıştı. Türk Dünyası Tarih Kültür dergisinin 458. sayısına ulaşmak için tıklayınız. KIRIM TATAR MİLLİ HAREKETİNİN AYDIN İSİMLERİNDEN HASAN SABRİ AYVAZOV Hasan Sabri Ayvazov, Kırım Tatar gençliğinin yetiştirilmesinde ve Kırım Tatar Milli Kurultayının kurulmasında önemli rol oynayan kişilerden biridir. Yetenekli yazar, öğretmen, başeditör Hasan Sabri Ayvazov 50 yaşındayken 17 Nisan 1938'de, çeşitli sebeplerle tutuklanan Kırım Tatar aydınlarıyla birlikte Stalin rejiminin katilleri tarafından kurşuna dizilmişti. Kırım’ın Alupka şehrinde 6 Mayıs 1878’de dünyaya gelen Hasan Sabri Ayvazov, Kırım Tatar hareketinin içerisinde hem aktif olarak bulunmuş hem de bu hareketin tanıtılması ve duyurulması amacıyla Vatan Hadimi, Hayat, Füyûzat, Tercüman ve Millet gibi dönemin önemli yayınlarında makaleleri basılan en faal kişilerden biriydi. Ayvazov eğitimini Kırım, İstanbul ve Moskova’da almıştı. Tarih, edebiyat, pedagoji gibi alanlarda kaleme aldığı yazıları ile Kırım Tatar halkını aydınlatmak ve Rusya’daki Müslümanlar arasında oluşan birliğe hizmette bulunma konusunda büyük çabalar sarfetmişti. Fikirlerine ve faaliyetlerine büyük saygı duyduğu İsmail Bey Gaspıralı gibi dil ve din birliğinin tüm Türk dünyasını birleştiren unsurlar olduğuna inanan Hasan Sabri Ayvazov, yazılarını bu perspektifte yazmış, içerisinde bulunduğu gruplarda da bu fikri savunmuştur. Kırım Halk Cumhuriyeti’nin ilan edilmesine katkıda bulunan Ayvazov, aynı zamanda Kırım Tatar Milli Kurultayı Başkanı görevine seçilmişti ve Kırım’dan İstanbul’a elçi olarak gönderilmişti. Bolşevikler, Kırım’ı işgal ettikten sonra Ayvazov, tercüman ve öğretmen olarak çalışmıştı. Ancak 1937’de Ayvazov “casuslukla” suçlanarak alıkonulmuştu ve 17 Nisan 1938'de, çeşitli sebeplerle tutuklanan Kırım Tatar aydınlarıyla birlikte Stalin rejiminin katilleri tarafından kurşuna dizilmişti. Ruhu şad olsun!

Kırım Tatar milli hareketinin aydın isimlerinden Hasan Sabri Ayvazov

Bugün, Kırım Tatar milli hareketinin en parlak isimlerinden biri olan yazar, edebiyat eleştirmeni, öğretmen Hasan Sabri Ayvazov’un 145. doğum yıl dönümü. Hasan Sabri Ayvazov, Kırım Tatar gençliğinin yetiştirilmesinde ve Kırım Tatar Milli Kurultayının kurulmasında önemli rol oynayan kişilerden biridir. Yetenekli yazar, öğretmen, baş editör Hasan Sabri Ayvazov 50 yaşındayken 17 Nisan 1938'de, çeşitli sebeplerle tutuklanan Kırım Tatar aydınlarıyla birlikte Stalin rejiminin katilleri tarafından kurşuna dizilmişti. KIRIM TATAR HAREKETİNİN EN PARLAK İSİMLERİNDEN BİRİ: HASAN SABRİ AYVAZOV Kırım’ın Alupka şehrinde 6 Mayıs 1878’de dünyaya gelen Hasan Sabri Ayvazov, Kırım Tatar hareketinin içerisinde hem aktif olarak bulunmuş hem de bu hareketin tanıtılması ve duyurulması amacıyla Vatan Hadimi, Hayat, Füyûzat, Tercüman ve Millet gibi dönemin önemli yayınlarında makaleleri basılan en faal kişilerden biriydi. Ayvazov eğitimini Kırım, İstanbul ve Moskova’da almıştı. Tarih, edebiyat, pedagoji gibi alanlarda kaleme aldığı yazıları ile Kırım Tatar halkını aydınlatmak ve Rusya’daki Müslümanlar arasında oluşan birliğe hizmette bulunma konusunda büyük çabalar sarfetmişti. Fikirlerine ve faaliyetlerine büyük saygı duyduğu İsmail Bey Gaspıralı gibi dil ve din birliğinin tüm Türk dünyasını birleştiren unsurlar olduğuna inanan Hasan Sabri Ayvazov, yazılarını bu perspektifte yazmış, içerisinde bulunduğu gruplarda da bu fikri savunmuştur. Kırım Halk Cumhuriyeti’nin ilan edilmesine katkıda bulunan Ayvazov, aynı zamanda Kırım Tatar Milli Kurultayı Başkanı görevine seçilmişti ve Kırım’dan İstanbul’a elçi olarak gönderilmişti. Bolşevikler, Kırım’ı işgal ettikten sonra Ayvazov, tercüman ve öğretmen olarak çalışmıştı. Ancak 1937’de Ayvazov “casuslukla” suçlanarak alıkonulmuştu ve 17 Nisan 1938'de, çeşitli sebeplerle tutuklanan Kırım Tatar aydınlarıyla birlikte Stalin rejiminin katilleri tarafından kurşuna dizilmişti.

Kırım Tatar milli hareketinin aydın isimlerinden Hasan Sabri Ayvazov

#Hasan Sabri Ayvazov

Kırım Tatar halkının dinmeyen sızısı: Ziyalılar Katliamı 88. yılında anılıyor

Sovyet rejiminin kurşuna dizdiği Kırım Tatar aydınlar anılıyor

Türk Dünyası Tarih Kültür dergisinin mart sayısında Kırım Tatar aydın Hasan Sabri Ayvazov'un hayatı ve eserleri yer aldı

Kırım Tatar milli hareketinin aydın isimlerinden Hasan Sabri Ayvazov

Kırım Tatar milli hareketinin aydın isimlerinden Hasan Sabri Ayvazov