Eski Bakü Büyükelçisi Kılıç: Şuşa Beyannamesi, iki kardeş ülke için bir yol haritasıdır
Türkiye Cumhuriyeti'nin Eski Bakü Büyükelçisi Hulusi Kılıç; Şuşa Beyannamesi aracılığıyla savunma, siyaset, ekonomi, spor, gençlik ve kültürü kapsayan geniş bir yelpazade yer alan alanlarda Türkiye ile Azerbaycan’ın potansiyel ve imkânlarının birleştirilmesinin teşvik edildiğini dile getirdi
BEYANNAME, İKİ KARDEŞ ÜLKE ARASINDA BİR YOL HARİTASI GÖREVİ GÖRÜYOR
Mart 2008 ile Eylül 2012 tarihleri arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin Bakü Büyükelçisi görevini ifa eden Kılıç, Azerbaycan devlet haber ajansı AZERTAC’a verdiği demeçte, beş yıl önce Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından imzalanan ve tarihe damga vuran bu beyannamenin, iki kardeş ülke arasındaki iş birliğine dair bir “yol haritası” niteliğinde olduğunu dile getirdi.
Eski Büyükelçi, Ankara ve Bakü’nün daha önce imzalanmış tüm uluslararası belgelere bağlı kaldığını vurgulayarak, hazırlanmasında bizzat görev aldığı ve 16 Ağustos 2010 tarihinde imzalanan, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Antlaşmasına da dikkati çekti.
“AZERBAYCAN’IN SEVİNCİ BİZİM SEVİNCİMİZ, KEDERİ BİZİM KEDERİMİZDİR”
Kılıç, iki ülke arasındaki ilişkilerin Azerbaycan ve Türkiye’nin liderlerinin ortaya koyduğu temel ilkeler üzerine kurulduğunu belirtti. Bununla birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve Azerbaycan’ın 3. Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in rollerine de dikkat çeken eski Büyükelçi, “Azerbaycan’ın sevinci bizim sevincimiz, kederi bizim kederimizdir” ve “Bir millet, iki devlet” sözlerine atıf yaptı.
Kılıç, bunun yanı sıra Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Konseyi, Türkiye ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) gibi uluslararası platformlarda Şuşa Beyannamesi’nin tarafların karşılıklı koordinasyon içerisinde faaliyet göstermesi açısından önemini dile getirdi.
Öte yandan eski Büyükelçi, beyannamede yer alan ve üçüncü bir devlet veya devletler tarafından tarafların bağımsızlığına, egemenliğine, toprak bütünlüğüne, dokunulmazlığına ya da uluslararası düzeyde tanınmış sınırlarının güvenliğine yönelik bir tehdit veya saldırı durumunda karşılıklı yardım sağlanmasını öngören hükmün önemine de dikkati çekti.
“ŞUŞA BEYANNAMESİ’NİN BİR DİĞER ÖZELLİĞİ, ZENGEZUR KORİDORU İLE İLGİLİ HÜKÜMLERİN YER ALMASIDIR”
Eski Büyükelçi ayrıca, beyannamede Türkiye ve Azerbaycan’ın silahlı kuvvetlerini modern gerekliliklere uygun şekilde dönüştürme ve modernize etme konusunda birlikte çalışmaya hazır olduklarını ortaya koyan maddeye de değindi. Her yıl iki ülkenin askerlerinin katılımıyla yaklaşık 20 farklı tatbikat gerçekleştirilmesinin bu maddenin pratikteki karşılığı olduğunu kaydeden Kılıç, şu ifadelere yer verdi:
Şuşa Beyannamesi’nin bir diğer önemli özelliği, belgede Zengezur Koridoru ile ilgili hükümlerin yer almasıdır. Tarihte ilk kez Azerbaycan’ın batı bölgeleri ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki koridorun adı bir uluslararası belgenin metnine girmiştir.
Son olarak Kılıç, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Bakü’ye verdiği desteğe de dikkati çekerek işgalden kurtarılan Azerbaycan topraklarını ziyaret eden ilk yabancı devlet başkanı olduğunu hatırlatarak bunun tüm dünya için önemli bir örnek teşkil ettiğini vurguladı.
ŞUŞA BEYANNAMESİ NELERİ KAPSIYOR?
"Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Müttefiklik İlişkileri Hakkında Şuşa Beyannamesi", Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Cumhurbaşkanı Aliyev tarafından Karabağ'ın sembol kenti ve Azerbaycan'ın kültür başkenti Şuşa'da 15 Haziran 2021 tarihinde imzalanmıştı.
Tarafların, başta ulusal güvenlik olmak üzere tüm stratejik alanlarda kapsamlı bir iş birliği iradesini ortaya koyduğu beyannameyle; askerî, savunma sanayi, enerji, ulaştırma, ekonomi ve insani ilişkiler gibi birçok alanda ortaklığın geliştirilmesi öngörülmüştü.
Beyanname kapsamında Türkiye ve Azerbaycan, taraflardan birinin bağımsızlığına, egemenliğine, toprak bütünlüğüne veya sınır güvenliğine yönelik tehdit ve saldırılar karşısında ortak hareket etme kararlılığını da teyit etmişti. Beyannanme, iki ülke arasındaki ilişkilerin yanı sıra bölgesel barış, güvenlik ve iş birliğinin güçlendirilmesi açısından da önemli bir dönüm noktası olmuştu.
Ayrıca beyannamede, Türk kültürel mirasının uluslararası alanda tanıtılması ve Türk dünyasının gelişimi için bölgesel ve küresel ölçekte sürdürülen ortak çalışmaların artırılması da hedefler arasında yer almıştı.
Şuşa Beyannamesi'nin imzalandığı 15 Haziran tarihi, Azerbaycan'da aynı zamanda Millî Kurtuluş Günü olarak da kutlanıyor.
