Vasıl Stus Haberleri - Son Dakika Vasıl Stus Haber Güncel Gelişmeler

İstanbul'da kültürel köprü: 20. Yüzyıl Ukrayna Şiiri Antolojisi Türk okurlarla buluştu

Ukrayna edebiyatının 20. yüzyıldaki gelişimini, farklı edebi akımları ve ülkenin çalkantılı tarihini şiir üzerinden ele alan “20. Yüzyıl Ukrayna Şiiri Antolojisi” Türk okuyucularla buluştu. İstanbul’daki Zeyrek Akademi’de düzenlenen tanıtım etkinliğinde sunulan eserin, Ukrayna ile Türkiye arasındaki tarihî bağlar ve iyi komşuluk ilişkileri çerçevesinde, Ukrayna’nın kültürel mirasının Türk toplumundaki görünürlüğüne katkı sağlaması hedefleniyor. FİKİR 2021’DE ORTAYA ÇIKTI Kırım Haber Ajansına (QHA) açıklamalarda bulunan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Ukrayna Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi Tetiana Fetsan, kitabın hazırlanma sürecinin 2021 sonbaharında başladığını belirtti. Fetsan, projenin fikrinin Slav Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nde görev yapan filologlar Maryana Barçuk-Halık ve Alla Dudka’nın çalışmaları sırasında ortaya çıktığını ifade etti. Projenin fikir öncülerinden Maryana Barçuk-Halık’ın Türk öğrencilerin özellikle "yurttaşlık şiirine" büyük ilgi gösterdiğine dikkat çektiğini aktaran Fetsan, bu ilgiden hareketle yola çıktıklarını vurgulayarak şunları kaydetti: Ukrayna edebiyatını mümkün olduğunca kapsamlı biçimde göstermek istedik. Onu yalnızca Avrupa bağlamının bir parçası olarak değil, kimi zaman belirli edebi akımların önüne geçmiş bağımsız bir edebiyat olarak sunmayı amaçladık. Ukrayna fütürizminin kendine özgü yapısına da dikkat çeken Fetsan, edebiyattaki sürekliliğin gösterilmesinin de projenin temel amaçlarından biri olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: Gerçek bir yenilikçi olan Lesya Ukrayinka’dan, çağdaş Ukrayna şiirinin onsuz düşünülemeyeceği Lina Kostenko’ya kadar uzanan sürekliliği göstermek istedik. Öğrencilerle birlikte Ukrayna edebiyatının bütün dönemlerini, eski dönemlerden günümüze kadar ele aldık. Onların nelerle ilgilendiğini gözlemledik ve bu gözlemler zamanla böyle bir fikre dönüştü. “UKRAYNA ŞİİRİNE TÜRKÇE SES KAZANDIRDILAR” Tetiana Fetsan, kitabın çevirilerini gerçekleştiren İstanbul Üniversitesi Ukrayna Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı mezunları Jale Yasan ve Selin Selimoğlu’nun çalışmalarına da özel vurgu yaptı. Çevirmenlerin Ukrayna şiirini Türkçeye aktarmasının son derece nitelikli ve özgün bir çalışma olduğunu belirten Fetsan, mezunların daha önce Ukrayna masalları ve deyimlerinin çevirilerinde de yeteneklerini kanıtladıklarını hatırlattı. Fetsan ayrıca bölüm bünyesinde Ukraince-Türkçe sözlük hazırlığı üzerindeki çalışmaların sürdüğünü müjdeledi. Şiir çevirisinin, yalnızca kelimeleri bir dile aktarmaktan çok daha hassas bir süreç olduğuna dikkat çeken Fetsan, çevirmenlerin emeğini şu sözlerle değerlendirdi: Şiir eserlerinin derin anlamlarını başka bir dile aktarmak kolay bir görev değildir. Jale Yasan ve Selin Selimoğlu’nun titiz ve uzun soluklu çalışmaları, eserlerin yalnızca içeriğinin değil; şiirsel melodisinin, ritminin ve sanatsal estetiğinin de doğru aktarılmasını sağladı. İki çevirmenin dil duyarlılıkları ve entelektüel birikimleri sayesinde Ukrayna şiiri Türkçe bir sese kavuştu. UKRAYNA ŞİİRİNİN BİR ASIRLIK YOLCULUĞU Antolojide, Ukrayna edebiyatının 20. yüzyıl boyunca geçirdiği dönüşüm farklı kuşaklardan şairlerin eserleri üzerinden aktarılıyor. Çalışmada yüzyılın başındaki millî uyanış ve modernist arayışlardan Stalin döneminin ağır baskılarına, 1960’lı yılların muhalif hareketinden yüzyılın sonundaki postmodern deneylere kadar Ukrayna edebiyatının önemli dönüm noktalarına yer veriliyor. Antolojide yer alan şairler arasında Lesya Ukrayinka, Mıkola Voronıy, Volodımır Sosyura, Mıkola Zerov, Maksım Rılskıy, Mıhayl Semenko, Geo Şkurupiy, Mayk Yohansen, Bohdan-Ihor Antonıç, Pavlo Tıçına, Olena Teliha, Vasıl Sımonenko, Vasıl Stus, Mıkola Vınhranovskıy ve Lina Kostenko gibi edebiyat tarihine yön veren isimler bulunuyor. Şairlerin seçiminde yalnızca edebi yetkinlikleri değil, kültür tarihindeki kırılma noktalarını temsil etme güçleri de dikkate alındı. ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİNİN ARACI: ŞİİR Antolojide, Sovyetler Birliği döneminde eserleri ve sanatları baskı altına alınarak katledilen “İnfaz Edilmiş Rönesans” kuşağı ile muhalif hareketin temsilcilerine özel bir yer ayrıldı. Bu şairlerin eserlerinin, bireysel ve ulusal özgürlük mücadelesinde şiirin nasıl güçlü bir araca dönüştüğünü kanıtladığı vurgulanıyor. Vasıl Stus’un Sovyet çalışma kamplarında kaleme aldığı şiirler ile “burjuva milliyetçiliği” suçlamasıyla engellenen Mıkola Zerov’un eserleri antolojinin en dikkat çekici kısımları arasında yer alıyor. UKRAYNA-TÜRKİYE KÜLTÜREL İLİŞKİLERİNE KATKI Yayının hazırlanmasında İstanbul Üniversitesi Ukrayna Dili etrafındaki akademisyen ve öğrencilerin yanı sıra farklı kurum ve kişilerin de katkısı sağlandı. Projenin gerçekleşmesine ve tanıtımına Ukrayna’nın İstanbul Başkonsolosluğu, akademisyenler Irına Drıga, Kazım Çay ve Oles Kulçınskıy ile "Onur Grup" Yönetim Kurulu Başkanı Onur Çetinceviz katkı sağladı. Eserin, iki ülke toplumları arasındaki kültürel tanışıklığı artırması ve edebiyat diplomasisine ivme kazandırması bekleniyor.

Ukrayna Büyükelçiliği, Sovyet muhalifi özgürlük şairi Vasıl Stus’u andı

Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği tarafından 30 Ocak 2025 tarihinde “Özgürlük Şairi Vasıl Stus: Yaratıcı Bir Akşam” programı gerçekleştirildi. Program; Ukrayna'nın en önde gelen şairlerinden, insan hakları aktivisti ve 1985 yılında Sovyetler Birliği tarafından trajik bir şekilde öldürülen muhalif Vasıl Stus'un hayatı ve şiirlerine adanmış uluslararası bir festival olan Stus Fest kapsamında hayata geçirildi. BİRÇOK ÜLKEDEN TEMSİLCİ PROGRAMDA YER ALDI Programda; Almanya Ankara Büyükelçiliği Elçi Müsteşarı Henning Simon, Polonya'nın Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Radoslaw Sadowski, Arjantin’in Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Maria Del Pilar Irala, Kanada Büyükelçiliği Siyasi ve Ekonomi Daire Müsteşarı Kelly Whitty, Birleşik Krallık Siyasi Müşaviri Ben Snowdon, İsveç'in Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Sayın Louise Morsing, Fransa’nın Ankara Büyükelçi̇li̇ği̇ Si̇yasi̇ Müşavi̇ri̇ Clement Arminjon, Avustralya Misyon Şefi Yardımcısı Thomas Polack, Meksika Misyon Şefi Yardımcısı Sergio Suarez, Ankara Edebiyat Mahfili Kulübü üyesi, yönetmen Onur Tan, gazeteci-yazar Gönül Şamilkızı, Türk yazar ve şair Canfer Balçık ve Marına Destafani, Ukraynalı şair Vasıl Stus’un şiirlerini seslendirdi. Katılımcılar arasında Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Üyesi ve Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği Başkanı Prof. Dr. Gayana Yüksel, Ankara Ukrayna Derneği Başkanı İrına Ambarkütükoğlu ve Ukrayna diasporasından birçok kişi yer aldı. Programın açılış konuşması, Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Oleksiy Çernışev ve ressam Olha Dovhan-Levıtska tarafından yapıldı. “STUS’UN BASKICI SOVYET DÖNEMLERİNDE TAŞIDIĞI ÖZGÜRLÜK DÜŞÜNCELERİ, BUGÜN UKRAYNA'DA RUSYA'YA KARŞI VERİLEN MÜCADELEDE HAYATİ ÖNEME SAHİP” Maslahatgüzar Çernışev, gerçekleşen etkinliğin ocak ayı boyunca tüm kıtalarda, hatta Güney Kutbu'ndaki Ukrayna Bilimsel İstasyonunda bile düzenlenen küresel Stus Festivali kapsamında gerçekleştirildiğini kaydetti. Çernışev, düzenlenen festival hakkında bilgi verdi. Ukrayna Maslahatgüzarı, "Stus Fest, şairin doğum günü olan 6 Ocak'ı ve 12 Ocak Ukraynalı Siyasi Tutsaklar Günü’nü anmak amacıyla düzenlenmektedir. Bu, ikinci festival olup, organizatörler gelecekte festivali, Stus'un yaşadığı ve şu anda Rusya tarafından işgal edilen Horlivka kentinde yapmayı umuyorlar” ifadelerini kullandı. Gerçekleşen etkinliğin; Ukraynalı şair, insan hakları savunucusu, Sovyet muhalifi ve özgürlük mücadelecisi Vasıl Stus'u anmak için düzenlendiğini kaydeden Çernışev, şair hakkında şu bilgileri verdi: Stus, yaklaşık bin şiir yazmış ve bu şiirleri birçok dile çevrilmiş başarılı bir şairdi. Ayrıca, dünya klasiklerinden birçok eseri Ukrainceye çevrilmiştir. Modern Ukrayna Edebiyatı üzerindeki etkisi oldukça büyüktür. Stus’un özgürlük anlayışı, Sovyet zihniyeti ve sistemine karşıydı. Stus, birçok kez tutuklandı ve zorla çalıştırılmak üzere toplama kampına gönderildi. 1985 yılında, açlık grevi yaptığı sırada hapisteki hücrede hayatını kaybetti. Vasıl Stus'un, baskıcı Sovyet dönemlerinde taşıdığı özgürlük düşünceleri, bugün Ukrayna'da Rusya'ya karşı verdiğimiz mücadelede temel ve hayati öneme sahiptir. O, gerçek bir kahraman ve doğruluk, adalet ve özgürlük mücadelecisi; direnişin, iradenin ve eğilmemiş bir ruhun simgesidir. “O, BEDENİ BİR HÜCREYE HAPSEDEREK RUHU HAPSEDECEK OLMANIN İMKANSIZ OLDUĞUNU KANITLIYOR” Vasıl Stus’un kendi sanatçı kimliğinde son derece önemli bir figür olduğunu belirten ressam Olha Dovhan-Levıtska; gerçekleştirdiği resim performansının, şairin ilk tutuklandığında yazdığı "Yasunari Kawabata’yı Okurken" adlı şiirinden ilham aldığını kaydetti. Ressam, “O, bedeni bir hücreye hapsederek ruhu hapsedecek olmanın imkansız olduğunu kanıtlıyor” ifadelerini kullandı. Aynı zamanda çizilen portrenin program sonunda satışa sunulacağını belirten ressam; elde edilen gelirlerin, yüzde 70'ini dünya çapında kültürel etkinlikler düzenleyen Stus Fest ekibine yönlendirileceğini ifade etti. CEPHEDEKİ ASKERLER, STUS’UN ŞİİRLERİNİ SESLENDİRDİ Programa katılan katılımcılara; Ukrayna’yı savunmak adına cephede savaşan askerlerin ve Ukrayna Müslümanları Dini İdaresi Müftüsü Said İsmagilov’un Stus’un şiirlerini seslendirdikleri videolar izletildi. ŞİİRLER BİRÇOK DİLDE OKUNDU Farklı ülkelerden temsilciler programa katılarak, Ukrayna’nın özgürlük şairi Stus’un şiirlerini seslendirdi. Şiirler temsilciler tarafından; İngilizce, İspanyolca, Lehçe, Almanca, İtalyanca, Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Fransızca ve İsveççe olarak seslendirildi. Ukraynalı ressam Olha Dovhan-Levıtska, şiir dinletisi esnasında şairin canlı bir portresini çizdi. Şiir dinletisi ve resim gösterisinin ardından Ukraynalı sanatçılar tarafından konser gerçekleştirildi. Katılımcıların eşlik ettiği konserde Ukrayna’ya özgü şarkılar söylendi. Piyanoda Viktoriya Öztürk eserleri icra ederken onlara solistler Borıs Uvarov ve Olha Dovhan-Levytska eşlik etti.

#Vasıl Stus

İstanbul'da kültürel köprü: 20. Yüzyıl Ukrayna Şiiri Antolojisi Türk okurlarla buluştu

Ukrayna Büyükelçiliği, Sovyet muhalifi özgürlük şairi Vasıl Stus’u andı