Zaporijjya Nükleer Santrali Haberleri - Son Dakika Zaporijjya Nükleer Santrali Haber Güncel Gelişmeler

AKPM’den net mesaj: "Ukrayna’nın güvenliği Avrupa’nın güvenliğidir"

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), 3 "hayır" ve 3 "çekimser" oya karşı 104 "evet" oyuyla Ukrayna için "kapsamlı, adil ve kalıcı" bir barış çağrısında bulunan karar tasarısını kabul etti. Kararda; Rusya’nın savaş suçları için Özel Mahkeme kurulması ve dondurulan varlıkların tazminat için kullanılması ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünden taviz verilmemesi gerektiği vurgulandı. RUSYA’NIN ENERJİ VE NÜKLEER TERÖRÜ KINANDI Strazburg’da düzenlenen oturumda kabul edilen kararda, Rusya’nın başlattığı topyekûn işgal girişiminin dördüncü yılı tamamlanırken Avrupa’nın Ukrayna’ya olan desteğinin sarsılmaz olduğu belirtildi. Belgede, "Ukrayna'nın güvenliği, Avrupa güvenliğinin ayrılmaz bir parçasıdır." ifadesine yer verilerek; ABD, Ukrayna ve müttefiklerin barış için yürüttüğü diplomatik çabalara atıf yapıldı. Meclis, Rusya’nın sivil altyapıyı ve enerji sistemlerini hedef alan tırmandırıcı saldırılarını şiddetle kınadı. Ayrıca, işgal altındaki Zaporijjya Nükleer Santrali'nin askerîleştirilmesinin küresel nükleer güvenlik için büyük bir tehdit oluşturduğu ifade edildi. AVRUPA'DAN TOPRAK TAVİZİNE RED Kararın barış müzakerelerine ilişkin bölümünde "Saldırgan ödüllendirilmez, işlediği suçların hesabını vermelidir." denilerek şu kritik noktaların altı çizildi: "Toprak Bütünlüğü: Ukrayna’nın uluslararası tanınmış sınırları içindeki egemenliği tamdır; hiçbir toprak tavizi kabul edilemez. Ateşkes Şartı: Müzakerelerin ön koşulu, Rus birliklerinin derhal ve tamamen ateşkes sağlamasıdır. İşgalin Tanınmaması: Silah zoruyla sınırların değiştirilmesini meşrulaştıracağı için işgal edilen toprakların Rusya’nın parçası olarak tanınması kesinlikle reddedilmelidir." SAVAŞ SUÇLARI VE ÖZEL MAHKEME AKPM, Rusya’ya yönelik yaptırımların yalnızca uluslararası hukuka uyulması ve olası barış anlaşmalarının hayata geçirilmesi şartıyla, kademeli şekilde kaldırılabileceğini kaydetti. Ayrıca gelecekteki anlaşmalarda Ukrayna’nın yeniden inşası için kaynak ayrılması, dondurulmuş Rus varlıklarının bu süreçte kullanılmasının da değerlendirilmesi çağrısında bulunuldu. ÖZEL MAHKEME VE TAZMİNAT SÜRECİNE DESTEK Kararda, Avrupa Konseyinin tazminat ve adalet mekanizmalarındaki rolüne güçlü destek verildi. Zarar Tespit Sicili’nin çalışmaları ve Rusya’nın saldırı suçuna ilişkin Özel Uluslararası Mahkeme kurulması yönündeki adımlar memnuniyetle karşılandı. Üye ve gözlemci ülkelere, Özel Mahkemenin Yönetim Komitesi’ne ilişkin genişletilmiş kısmî anlaşmaya hızla katılmaları çağrısı yapıldı.

Ukrayna: Rusya, işgal altındaki Zaporijjya Nükleer Santrali’ni SİHA üssüne çevirdi

Rusya, Mart 2022’den bu yana işgali altında tuttuğu Avrupa’nın en büyük nükleer tesisi olan Zaporijjya Nükleer Santrali’ni askerî amaçlarla kullanmaya devam ediyor. Ukrayna Devlet Nükleer Enerji Şirketi Energoatom, Rusya’nın nükleer santralini Ukrayna’ya yönelik silahlı insansız hava aracı (SİHA) saldırıları için bir fırlatma alanına dönüştürdüğünü duyurdu. "RUS TERÖRİSTLER, TÜM DÜNYAYI TEHLİKEYE ATMAYA DEVAM EDİYOR" Energoatom’un bugün sosyal medya üzerinden yayımladığı açıklamada, "Rus teröristler, ele geçirdikleri sivil bir nükleer tesisi askerî üsse dönüştürerek Ukrayna'yı ve tüm dünyayı tehlikeye atmaya devam ediyor. Güney Savunma Kuvvetleri Sözcüsü Vladıslav Voloşın'ın aktardığına göre, Ruslar işgal ettikleri Zaporijjya Nükleer Santrali'ni Ukrayna’ya yönelik SİHA’ları fırlatmak için bir platform olarak kullanıyor." ifadelerine yer verildi. Açıklamada, santralin yakın çevresinde silah ve askerî teçhizatın da depolanmaya devam ettiği belirtildi. Energoatom, bu eylemlerin uluslararası insancıl hukuk ile nükleer ve radyasyon güvenliği ilkelerinin açık bir ihlali olduğuna dikkat çekerek, Zaporijjya Nükleer Santrali’nin derhal tamamen askerden arındırılması, işgalci güçlerden temizlenmesi ve Ukrayna’nın yasal kontrolüne iade edilmesi çağrısında bulunarak, “Yalnızca bu şartlar altında santralin güvenli ve istikrarlı biçimde işletilmesi ve Ukrayna ile tüm Avrupa bölgesi için nükleer güvenliğin sağlanması mümkündür.” şeklinde vurguladı. ZAPORİJJYA NÜKLEER SANTRALİ Zaporijya Nükleer Santrali, Rusya’nın 2022’de başlattığı işgalin ilk aylarında ele geçirilmişti ve o tarihten bu yana birçok kez uluslararası çevrelerce potansiyel bir nükleer felaket riski olarak değerlendirilmişti. Rusya'nın geniş çaplı işgal saldırısı başlamadan önce Ukrayna'nın toplam elektriğinin yaklaşık yüzde 20'sini karşılayan ve enerjinin Avrupa'ya ihraç edilmesine olanak tanıyan Zaporijjya Nükleer Santrali, şu anda Rus işgali altında ve işgalcilerce bir üs olarak kullanılıyor. Ruslar, Zaporijjya Nükleer Santrali topraklarından Dnipro Nehri’nin karşı yakasında bulunan Nikopol kentini bombalıyor.

Umerov: Paris’teki temaslar siyasi beyanlardan pratik adımlara geçme iradesini ortaya koydu

Ukrayna Millî Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Paris’te devlet ve hükûmet liderleri düzeyinde düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu toplantısını değerlendirdi. Umerov, toplantıya Avrupa’dan 27 ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik bölgesinden ortakların da katıldığını, NATO’nun ise Genel Sekreter Mark Rutte ile Avrupa’daki Müttefik Kuvvetler Komutanı Aleksus Grynkewich tarafından temsil edildiğini belirtti. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Umerov, “Toplantıda, güvenlik garantilerinin parametreleri, Ukrayna’nın gelecekteki barış mimarisindeki rolü ve ortak ülkelerin olası yeni bir saldırıyı caydırmaya yönelik katkıları ayrıntılı biçimde ele alındı. Temel unsurlar konusunda ortak bir anlayış mevcut: Caydırıcı güçler, etkili izleme ve Ukrayna ordusuna destek, tüm güvenlik sisteminin temeli olarak kabul ediliyor.” ifadelerini kullandı. Görüşmelerin ardından iki önemli belge imzalandığını belirten Umerov, bunlardan ilkinin, Gönüllüler Koalisyonu’na üye tüm ülkelerin imza attığı, “Ukrayna’da güçlü ve kalıcı barış için güvenilir güvenlik garantileri”ne ilişkin ortak bildiri olduğunu aktardı. İkinci belge ise Ukrayna, Fransa ve Birleşik Krallık arasında imzalanan üçlü deklarasyon olarak kayda geçti. Üçlü deklarasyonda; ateşkesin ardından çok uluslu güçlerin konuşlandırılması, ordular arası bir koordinasyon merkezinin kurulması ve ABD’nin kilit rol üstleneceği, Avrupalı ortakların da katılacağı izleme mekanizmalarının oluşturulmasına yönelik niyetleri içeriyor. Umerov, Paris’teki temasların siyasi beyanlardan pratik adımlara geçme iradesini ortaya koyduğunu ifade ederek, “Rusya da barışa yönelik somut adımlar atmalıdır. Paris'te çalışmalar devam ediyor; daha birçok toplantı ve istişare yapılacak.” dedi. ZELENSKIY: EN ZOR BAŞLIKLAR MASAYA YATIRILMALI Öte yandan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, Ukrayna müzakere heyetinin Fransa’daki temasları kapsamında, ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileriyle savaşın sona erdirilmesine ilişkin en zor konuları ele almasını beklediğini açıkladı. Zelenskıy, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Rüstem Umerov’dan müzakere sürecine ilişkin ilk raporu aldığını belirterek, ABD tarafıyla yeni bir müzakere oturumunun daha yapılacağını ve bunun son iki gün içinde gerçekleştirilen üçüncü görüşme olacağını aktardı. Zelenskıy, bu görüşmelerde özellikle savaşın bitirilmesine dair temel çerçevedeki en karmaşık konuların gündeme gelmesini beklediklerini vurgulayarak, Zaporijjya Nükleer Santrali’nin durumu ve toprak meselesinin bu başlıklar arasında yer aldığını kaydetti. Ayrıca müzakere heyetine, Ukrayna, Avrupa ülkeleri ve ABD arasında liderler düzeyinde olası toplantı formatlarının da ele alınması talimatını verdiğini ifade etti.

Trump görüşmesi öncesi Zelenskıy'dan net açıklama: "Kırmızı çizgiler var"

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, Florida’da 28 Aralık Pazar günü Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump ile bir araya gelecek. Savaşın sona erdirilmesine yönelik 20 maddelik barış planı taslağının masaya yatırılacağı görüşme öncesinde resmî sosyal medya hesabından bir açıklamada bulunan Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, nihai kararı Ukrayna halkının vereceğini kaydetti. Rusya’nın son dönemdeki yoğun hava saldırıları ve gündemdeki barış müzakereleri ışığında stratejik açıklamalarda bulunan Volodımır Zelenskıy, Ukrayna halkının kırmızı çizgileri ve olası uzlaşma önerilerinin oldukça hassas konular olduğunu vurguladı. "Çözülmemiş sorunların sayısını en aza indirmek için çalışmalıyız. Elbette bugün Ukrayna ve Ukrayna halkı için kırmızı çizgiler var." ifadelerini kullanan Zelenskıy, toprak bütünlüğü ve Zaporijjya Nükleer Santrali gibi hayati meselelerde nihai kararı Ukrayna halkının vereceğini ifade etti. Herhangi bir yaklaşım değişikliği veya kritik bir karardan önce halkla başvuracaklarını belirten Ukrayna lideri, "Son söz Ukrayna halkınındır; bu ya bir referandum ya da köklü yasal değişiklikler yoluyla olacaktır." dedi. "EN ÖNEMLİ KONU GÜÇLÜ GÜVENLİK GARANTİLERİDİR" Toprak meselelerinin ötesinde Ukrayna için en öncelikli konunun güvenlik garantileri olduğunu kaydeden Zelenskıy, atılacak her adımda ülkenin tam olarak korunması gerektiğinin altını çizdi. Rusya’nın, Ukrayna ve ABD arasındaki barış görüşmelerine yönelik tavrını son saldırısıyla net bir şekilde ortaya koyduğunu belirten Zelenskıy, "Rusya, barış müzakerelerine giden yolda cevabını kitlesel saldırılarla gösteriyor. Bugün, belirli adımlar atarsak, en önemli husus güvenlik garantilerinin güçlü olması ve korunmamız gerektiğidir." ifadelerini kullandı. SAVAŞ ŞARTLARINDA SEÇİM VE SANDIK ÇIKMAZI Zelenskıy, özellikle ABD tarafının gündeme getirdiği referandum veya seçim senaryolarına da açıklık getirdi. Mevcut savaş koşullarının demokratik bir oylama için uygun olmadığını vurgulayan Cumhurbaşkanı Zelenskıy, "Eğer Amerikan tarafı referandum veya seçimler konusunu gündeme getirirse, içinde yaşadığımız bu savaş şartlarında bunun yapılamayacağı kesin bir gerçektir." diyerek mevcut güvenlik krizinin seçim odaklı bir sürece izin vermediğinin altını çizdi. Cumhurbaşkanı, seçimlerin veya bir referandumun gerçekleştirilebilmesi için en azından oylama süresince gökyüzünün güvenli olması ve tüm ülke genelinde güvenliğin tesis edilmesi gerektiğini vurguladı. Uluslararası gözlemcilerin her noktada hazır bulunmasının önemine değinen Zelenskıy, Rusya’nın Ukrayna halkının iradesini manipüle etmek ve seçimleri gayrimeşru ilan etmek için kirli planlar yaptığını, istihbarat raporlarının bu yönde olduğunu belirtti. "YETERLİ EK HAVA SAVUNMA SİSTEMİMİZ YOK" Rusya’nın saldırı kapasitesini her geçen gün artırdığına ve daha fazla SİHA ile füze kullandığına dikkat çeken Zelenskıy, Avrupalı ortaklardan gelen desteğin hayati olduğunu ancak yeterli olmadığını söyledi. Ek hava savunma sistemlerine ve füzelerine duyulan ihtiyacın aciliyetini koruduğunu belirten Zelenskıy, "Avrupalıların etkili desteği bizim için önemlidir. Yeterli ek hava savunma sistemimiz yok. Savunma sistemlerin ve füzelerin sistematik olarak teslim edilmesine ihtiyacımız var. Rusya daha fazla insansız hava aracı ve füzeyle saldırdığı için daha fazla füzeye ihtiyaç var." çağrısında bulundu. "RUSYA BARIŞ DEĞİL, DAHA FAZLA SAVAŞ İSTİYOR" Ukrayna’nın barış için birçok tavize ve 20 maddelik plan gibi somut çözüm önerilerine açık olduğunu ifade eden Zelenskıy, buna rağmen Rusya’nın tutumunun saldırganlıktan yana olduğunu söyledi. Moskova’nın barış müzakerelerinin gündemde olduğu bir dönemde kitlesel saldırılar düzenlemesinin, Putin’in gerçek niyetini gösterdiğini kaydeden Zelenskıy, "Eğer dünya Ukrayna’nın yanında olursa Putin’i durdurabiliriz. Ancak Rusya’nın yanında saf tutulursa bu, savaşın süreceği ve hiçbir anlaşmanın onları durduramayacağı anlamına gelir." uyarısında bulundu. 800 MİLYAR DOLARLIK YENİDEN İNŞA FONU Ukrayna’nın savaş sonrası toparlanması için yaklaşık 700 ile 800 milyar dolar arasında bir kaynağa ihtiyaç duyulduğunu belirten Zelenskıy, bu devasa bütçeyi yönetmek amacıyla çeşitli fonların kurulacağını duyurdu. ABD ile paylaşılan bu vizyon çerçevesinde; "Ukrayna İnşa Fonu", "Egemen Yatırım Platformu", "Ukrayna Kalkınma Fonu" ve "Ukrayna Büyüme ve Fırsat Fonu" gibi yapılar ihdas edilecek. Bu fonlar vasıtasıyla yatırım çekilmesi ve ekonominin yeniden canlandırılması hedeflenirken, aynı zamanda beşerî sermayenin güçlendirilmesi ve geri dönüşlerin desteklenmesi için de özel çalışmalar yürütülecek.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı: Rus saldırıları Ukrayna'nın enerji sisteminde ciddi kesintilere yol açtı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), işgalci Rusya’nın 6 Aralık günü gerçekleştirdiği geniş çaplı hava saldırılarının Ukrayna’nın enerji altyapısında ciddi kesintilere neden olduğunu açıkladı. Saldırılar, üç nükleer enerji santralinin dış güç beslemesinin kesilmesine yol açarak bazı reaktörlerde kapasite düşüşüne ve geçici kapatmalara neden oldu. UAEA Genel Direktörü Rafael Mariano Grossi tarafından yapılan açıklamada; bu kesintilerin elektrik üretiminde dalgalanmalara, geçici kesintilere ve bazı enerji bloklarının zorunlu olarak durdurulmasına yol açtığını belirtildi. Açıklamada; bazı reaktörlerin şebekeden tamamen ayrıldığı, bazılarının ise ani koruma mekanizması devreye girdiği için düşük kapasitede çalıştırıldığı ifade edildi. YARIM SAAT BOYUNCA GÜÇ KAYNAKLARINI KAYBETTİ UAEA, 6 Aralık sabahında Zaporijjya Nükleer Santrali’nin yaklaşık yarım saat boyunca tüm dış güç kaynaklarını kaybettiğini ve savaşın başlangıcından bu yana bunun 11. kez yaşandığını bildirdi. Tesisin iki dış güç hattı da 20 dakikalık arayla devre dışı kaldı. Ajans, tüm bu gelişmelere rağmen Ukrayna’daki faaliyet gösteren nükleer santrallerin güvenlik sistemlerinin çalışmaya devam ettiğini, acil güç kaynaklarının ise tamamen erişilebilir olduğunu duyurdu. UAEA ekiplerinin sahada durumu yakından izlediği ve tesis operatörleriyle sürekli iletişim halinde olduğu aktarıldı. ELEKTRİK ALTYAPI TESİSLERİ DENETLENİYOR Ayrıca UAEA’nın olası bir nükleer kazayı önlemeye yönelik çabaları kapsamında bu ay Ukrayna genelinde 10’dan fazla elektrik altyapısı tesisinin denetleneceği belirtildi. 1–12 Aralık tarihleri arasında yürütülen misyonun, hasar tespiti yapmak, onarım süreçlerini analiz etmek ve nükleer santrallerin dış enerji hatlarının dayanıklılığını artıracak önlemleri belirlemek amacı taşıdığı ifade edildi.

Ukrayna Dışişleri Bakanı: Rusya, Zaporijjya Nükleer Santrali'ni kendi enerji sistemine bağlamaya hazırlanıyor

Rus işgali altında bulunan Avrupa’nın en büyük nükleer tesisi olan Zaporijjya Nükleer Santrali geçen haftadan beri dış elektrikten yoksun. 23 Eylül 2025 saat 16.56’da Rus kontrolündeki santrali besleyen son enerji hattının kesilmesiyle birlikte santral, yalnızca acil jeneratörlerle çalıştırılmaya başlandı. Zaporijjya Nükleer Santrali çevresindeki tehlikeli duruma dair kritik açıklamalarda bulunan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha, Rusya'nın santralin elektriğini kasıtlı olarak kestiğini açıkladı. Bakan Sıbiha, "Rusya, işgal altındaki Zaporijjya Nükleer Santrali'ni kendi enerji sistemine bağlamaya hazırlanırken, bu kasıtlı bir kesinti, bir test olarak yapıldı. Rusya'nın bir sonraki adımı daha da tehlikeli olacak: reaktörü işgal koşullarında çalıştırmak; uygun soğutma olmadan, herhangi bir lisans olmaksızın, kontrol dışı. Bu, sadece Putin'in kontrolünü göstermeyi amaçlayan sorumsuz bir adımdır." dedi. "SANTRAL ASKERî MANEVRA ARACIDIR" "Zaporijya Nükleer Santrali, olduğu gibi görülmelidir: bir askerî manevra aracıdır." diyen Sıbiha, Rusya'nın attığı her adımın yalnızca ölümcül bir tehlike taşımadığını, aynı zamanda bir felaketin yolunu açtığına dikkat çekti. Sıbiha, Rusya'nın bir trafo merkezine düzenlediği saldırı sonucu Çernobil Nükleer Santrali'nde yaşanan son elektrik kesintisinin, Moskova'nın nükleer güvenliği nasıl silah olarak kullandığını bir kez daha gösterdiğini belirtti. ULUSLARARASI TOPLUMA ACİL ÇAĞRI Dışişleri Bakanı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na (IAEA), üye devletlerine ve ilgili tüm ortaklara çağrıda bulunarak, Zaporijya Nükleer Santrali’ne kalan yedek hattın ve diğer birkaç bağımsız harici bağlantının onarım çalışmalarının derhâl faaliyete geçirilmesini sağlamak için her türlü önlemin alınmasını talep etti. Bakan, bu önlemlerin arasında güvenlik garantileri, ateşkes rejimine uyulması, onarım ekipleri için engelsiz erişim ve uzman ekipman sağlanması gerektiğini belirtti. RUSYA ELEKTRİK HATTINI ONARMAYA İZİN VERMİYOR Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy daha önce, santraldeki elektrik kesintisinin bir haftadan uzun sürdüğünü ve Rusya'nın durumu düzeltmek için hiçbir çaba göstermediğini ve Ukraynalı uzmanların dış beslemeyi onarmasına izin vermediğini söylemişti.

Zelenskıy uyardı: Nükleer felaket tehlikesi!

Rus işgali altında bulunan Avrupa’nın en büyük nükleer tesisi olan Zaporijjya Nükleer Santrali yaklaşık bir haftadır dış elektrikten yoksun. 23 Eylül Salı günü saat 16.56’da Rus kontrolündeki santrali besleyen son enerji hattının kesilmesiyle birlikte santral, yalnızca acil jeneratörlerle çalıştırılmaya başlandı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, dün akşam saatlerinde yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, işgal altındaki Zaporijjya Nükleer Santrali'ndeki durumun ciddiyetini bir kez daha gündeme getirdi. Zelenskıy, santralin yedi gündür elektrik şebekesiyle bağlantısının kesik olduğunu ve bu durumun daha önce hiç yaşanmadığına dikkat çekerek, "Durum kritik. Rus bombardımanı nedeniyle santral, elektrik şebekesinden kesildi. Elektriği dizel jeneratörlerden sağlanıyor. Bu son derece sıra dışı bir durum." dedi. RUSYA ONARIMI ENGELLİYOR Jeneratörlerin ve santralin bu kadar uzun süre bu modda çalışmaya uygun olmadığını kaydeden Cumhurbaşkanı, "Elimizdeki bilgiye göre jeneratörlerden biri arızalandı." bilgisini paylaştı. Zelenskıy, santralin temel güvenliğinin yeniden sağlanması ve elektrik şebekesi hatlarının onarımının, bizzat Rusya tarafından yapılan bombardımanlar yüzünden engellendiğini belirterek, "Bu, kesinlikle herkes için bir tehdittir." diyerek uluslararası toplumu uyardı. Ukrayna lideri, Savunma Bakanlığı ve Enerji Bakanlığı ile bir toplantı yaptığını ve hükûmete "dünyanın dikkatini bu duruma en üst düzeyde çekmesi" talimatını verdiğini ekledi. DAHA ÖNCE DE UYARI YAPILMIŞTI Ukrayna Enerji Bakanı Svitlana Hrınçuk, 25 Eylül’de yaptığı açıklamada, Rus işgali altında bulunan Zaporijjya Nükleer Santrali’ni besleyen tek elektrik hattının iki gündür kesik olduğunu belirterek, bunun nükleer tesisin güvenli işletim şartlarının ciddi bir ihlâli olduğunu ifade etmişti. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, durumu “derin endişe verici” olarak nitelendirmişti.

Zaporijjya Nükleer Santrali 3 gündür elektriksiz: Rusya nükleer krizi bilerek mi tetikliyor?

Avrupa’nın en büyük nükleer tesisi olan Zaporijjya Nükleer Santrali, Rus işgali altında üç gündür dış elektrikten yoksun. 23 Eylül Salı günü saat 16.56’da Rus kontrolündeki santrali besleyen son enerji hattının kesilmesiyle birlikte santral, yalnızca acil jeneratörlerle çalıştırılmaya başlandı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, durumu “derin endişe verici” olarak nitelendirdi. Ukraynalı yetkililer ve Batılı uzmanlar, Kremlin’in santrali elinde tutmak için bilinçli olarak bir kriz ürettiğini ve savaş koşullarına rağmen en az bir reaktörü yeniden devreye sokmaya çalıştığını belirtiyor. Greenpeace uzmanları, Rus işgalinin “kritik ve potansiyel olarak felaketle sonuçlanabilecek yeni bir aşamaya” girdiğini vurguluyor. NÜKLEER GÜVENLİK ALARM VERİYOR Avrupa regülatörlerinin Fukushima felaketinden sonra yaptığı stres testlerine göre, bir nükleer santral dış güç olmadan en fazla 72 saat çalışabilir. Zaporijjya’daki kesinti bu sınırı aşmak üzere. UAEA’ya göre sahada 18 jeneratörden yalnızca 7’si aktif durumda. Eğer bu sistemler de çökerse, reaktörlerdeki nükleer yakıt haftalar içinde kontrolsüz biçimde ısınarak erime riski taşıyor. Greenpeace’in uydu görüntülerine dayalı analizine göre, Rusya işgal altındaki Mariupol’dan santrale uzanan 200 kilometrelik yeni bir enerji hattı inşa etti. Ancak bu hattın santrale bağlanıp bağlanmadığı henüz net değil. Rusya ayrıca yaz aylarında santral sahasında bir kanal üzerine baraj kurarak daha küçük ve kontrol edilebilir bir su kaynağı oluşturdu. Bu adım, reaktörlerden birini yeniden çalıştırma planının parçası olarak görülüyor. KREMLİN’İN HESABI: “KURTARICI” ROLÜ OYNAMAK Ukrayna hükûmeti yetkilileri, Rusya’nın krizi kendi yarattığını ve ardından çözüm sunarak “kurtarıcı” gibi görünmeye çalıştığını belirtiyor. Rusya’nın atadığı santral direktörü Yuriy Çerniçuk, geçen hafta yaptığı açıklamada santralin Rus enerji ağına entegrasyonunun “son aşamasında” olduğunu söyledi. Ancak savaş koşullarında bir nükleer reaktörün yeniden başlatılması dünya tarihinde eşi görülmemiş bir adım olur. Greenpeace Ukrayna’dan nükleer uzmanı Şaun Burnie, UAEA Başkanı Grossi’ye çağrıda bulunarak Rusya’nın reaktör başlatma planlarını derhal durdurması gerektiğini ve nükleer güvenlik krizinin tek sorumlusunun Kremlin olduğunu açıkça ilan etmesini istedi. PUTİN VE GROSSİ GÖRÜŞMESİNDE ZAPORİJJYA KONUSU GEÇMEDİ Grossi ile Putin arasında Perşembe günü gerçekleşen görüşmede Zaporijjya konusuna kamuya açık açıklamalarda değinilmedi. Putin, “Çalışmalarınızı desteklemek için elimizden geleni yapacağız” derken, Grossi görüşmeyi “zamanlaması doğru ve önemli” olarak tanımladı.

48 ülkeden ortak uyarı: Zaporijjya Nükleer Santrali yalnızca Ukrayna kontrolüne geçtikten sonra yeniden açılabilir

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) Yönetim Kurulu toplantısında, 48 üye ülkenin imzaladığı ortak bir bildiri kabul edildi. Bildiride, Rus işgali altındaki Zaporijjya Nükleer Santrali'nin enerji bloklarının yeniden çalıştırılmasının, yalnızca santralin Ukrayna'nın yasal denetimine iade edilmesiyle mümkün olabileceği vurgulandı. Ukrayna Enerji Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, UAEA üyesi olan 48 ülkenin Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olan ve 3 yıldır Rus işgali altında bulunan Zaporijjya Nükleer Santrali ile ilgili ortak bildiri hazırladığını bildirdi. UAEA Yönetim kurulu toplantısında okunan bildiride, Rusya'nın Zaporijjya Nükleer Santrali üzerindeki kontrolünün devam ettiği ve bu kapsamda silahlı güçlerin ve askeri teçhizatın hâlâ santralde konuşlu olduğu hatırlatıldı. Bu durumun UAEA Genel Direktörü tarafından silahlı çatışma koşullarında nükleer güvenlik için belirlenen “yedi vazgeçilmez ilkeyi” ihlal ettiği ve santralin korunması için belirlenen beş temel prensibi tehdit ettiği ifade edildi. Ayrıca santralde teknik çöküş yaşandığı ve bu durumun bölgesel düzeyde ciddi nükleer güvenlik riskleri oluşturduğu kaydedildi. Belgede, Zaporijjya Nükleer Santrali'ndeki tüm reaktörlerin soğuk durdurma (cold shutdown) modunda kalmasının hayati önem taşıdığı belirtilerek, herhangi bir kısa vadeli yeniden başlatma girişiminin hem uluslararası nükleer güvenlik ilkelerine hem de UAEA’nın yaklaşımına aykırı olduğu vurgulandı. Üye ülkeler, reaktörlerin yeniden devreye alınmasının, santralin Ukrayna'nın yasal kontrolüne geçmesinin ardından ancak detaylı mayın temizliği, kapsamlı bakım ve onarım çalışmaları ile güvenlik denetimlerinin tamamlanması ve Ukrayna nükleer düzenleyicisinin onayıyla mümkün olabileceğini belirtti. Bununla birlikte tüm UAEA üyesi ülkelere, Ajansın Ukrayna’ya yönelik kapsamlı teknik yardım programına siyasi, mali, teknik ve lojistik destek sağlama çağrısı yapıldı. UAEA GENEL DİREKTÖRÜ GÜVENLİK TEHDİDİ NEDENİYLE SANTRALİ YENİDEN ÇALIŞTIRILAMAZ UAEA Genel Direktörü Rafael Mariano Grossi, daha önce yaptığı açıklamada, Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı nükleer güvenlik tehditleri nedeniyle Zaporijya Nükleer Santrali'ndeki hiçbir reaktörün yeniden çalıştırılamayacağına dikkat çekmişti. RUSYA ZAPORİJJYA NÜKLEER SANTRALİNİ YENİDEN FAALİYETE GEÇİRMEYİ PLANLIYOR Öte yandan uluslararası çevre örgütü Greenpeace, Rusya’nın, Zaporijjya Nükleer Santrali'ne enerji sağlamak amacıyla, işgal altındaki Zaporijjya ve Donetsk bölgelerinde yeni bir yüksek gerilim hattı inşaatına başladığını bildirmişti. Azak Denizi’nin kuzey kıyısı boyunca döşenen bu hatla, Zaporijjya Nükleer Santrali'nin doğrudan Rusya enerji sistemine bağlanmasının ve böylece santralin Moskova kontrolünde yeniden çalıştırılmasının amaçlandığı değerlendiriliyor. ZAPORİJJYA NÜKLEER SANTRALİ Zaporijya Nükleer Santrali, Rusya’nın 2022’de başlattığı işgalin ilk aylarında ele geçirilmişti ve o tarihten bu yana birçok kez uluslararası çevrelerce potansiyel bir nükleer felaket riski olarak değerlendirilmişti. Rusya'nın geniş çaplı işgal saldırısı başlamadan önce Ukrayna'nın toplam elektriğinin yaklaşık yüzde 20'sini karşılayan ve enerjinin Avrupa'ya ihraç edilmesine olanak tanıyan Zaporijjya Nükleer Santrali, şu anda Rus işgali altında ve işgalcilerce bir üs olarak kullanılıyor. Ruslar, Zaporijjya Nükleer Santrali bölgesinden Dnipro Nehri’nin karşı yakasında bulunan Nikopol kentini bombalıyor.

#Zaporijjya Nükleer Santrali