AHGEB Başkanı Kemaloğlu: 1944 Sürgünü’nün acısı kalbimizde canlıdır

Ahıska Gönüllü Eğitimciler Birliği (AHGEB) Başkanı Yahya Kemaloğlu, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yıl dönümünde Kırım Haber Ajansına (QHA) aracılığıyla bir anma mesajı yayımladı.

Mesajda şu ifadelere yer verildi:

18 Mayıs 1944 yılında, Stalin liderliğindeki Sovyet rejimi tarafından, Kırımlı soydaşlarımızın vatanlarından zorla sürgün edilişinin bu sene 82. yıl dönümünü anmaktayız. Binlerce insan kendi öz vatanlarından zorla kopartılarak uzak diyarlara sürgün edilmişlerdir. Bu sürgün yollarında çocuklar, yaşlılar ve kadınlar olmak üzere çok sayıda masum insan hastalıktan, açlıktan ve diğer çeşitli sebeplerden dolayı hayatlarını kaybetmişlerdir. Bu sürgün sadece zorunlu bir göç değil, insanlık hafızasında dirin izler bırakmış, büyük bir zulüm ve soykırım olma özelliğine sahiptir. Aradan geçen uzun yıllara rağmen Kırımlı kardeşlerimizin yaşamış olduğu bu acılar bilmemiş ve hafızamızda ve kalbimizde canlılığını da korumuştur. Bu vesileyle bu sürgün kararını alanları ve uygulayanları lanetle anarken, sürgün yollarında hayatlarını kaybetmiş soydaşlarımıza Yüce Allah'tan rahmet diliyor, Kırımlı kardeşlerimizin tekrar güzel vatanlarında eski müreffeh ve huzur dolu hayatlarına kavuşmalarını temenni ediyorum.

18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI

Kırım Tatar halkı, bir şafak vaktinde Sovyetler Birliği diktatörü Josef Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944 tarihinde topyekûn sürgüne tâbi tutuldu. Kırım’danTürkistan, Urallar ve Sibirya bölgelerine hayvan vagonlarıyla sürgün edilen Kırım Tatar halkı; en temel insani haklardan mahrum bırakılarak günlerce süren zorunlu yolculuklar, açlık, susuzluk ve devamındaki perişanlık neticesinde nüfusunun yüzde 46’sını kaybetti.

Sovyet yönetimi, soykırım niteliğindeki sürgünün hemen akabinde KırımYarımadası’nda, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi. Kültürel soykırımın yaşandığı Kırım’da tarihi eserler tahrip edildi, mezarlıklar yok edildi ve yarımadanın demografik yapısı bilinçli şekilde dönüştürüldü.

Sürgün edilen halk, bağrından koparıldığı o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırıldı. 1989’a gelindiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. Sürgün mağdurları o tarihten itibaren yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı.

2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada Parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu), 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato ve 2025’in haziran ayında Hollanda Krallığı Genel Meclisinin alt meclisi olan Hollanda Temsilciler Meclisi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.