Türkistan’da buzullar ve su rezervleri alarm veriyor

Türkistan’da su kaynakları ve dağ buzullarındaki kayıp giderek daha belirgin hâle geliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), bölgedeki nehir akışlarının normalin altında seyrettiğini ve buzulların biriktirdiklerinden daha fazla buz kaybettiğini bildirdi.

Özgür Avrupa Radyosunun (RFE/RE) “Azatlık Asya” servisinin aktardığına göre WMO uzmanları, son beş yıla ait verileri 1991-2020 dönemiyle karşılaştırdı.

Araştırmacıların değerlendirmesine göre Tacikistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Afganistan’daki barajlara ulaşan su miktarında belirgin düşüş yaşandı. Türkistan, nehir debilerinin normalin altında veya önemli ölçüde altında kaldığı bölgeler arasında yer aldı.

CEYHUN VE SEYHUN HAVZASINDA SU KAYBI

WMO verilerine göre durum, bölgenin başlıca nehir sistemlerinden Ceyhun ve Seyhun’un da bulunduğu Aral Denizi havzasında özellikle dikkat çekici boyuta ulaştı.

Bölgedeki dağ buzullarının da biriktirdiklerinden daha fazla buz kaybettiği kaydedildi. Buz kütlesi dengesi bakımından Türkistan, gözlemlerin başladığı tarihten bu yana en büyük kayıpların yaşandığı üç bölge arasına girdi.

WMO’nun verilerine göre, dünya genelindeki buzullar 2023-2025 yılları arasında yaklaşık 1,4 trilyon ton suya karşılık gelen buz kütlesini kaybetti. Son beş yılda dağ buzullarındaki kayıp, deniz seviyesinin üzerindeki toplam buz kütlesinin yüzde 6,2’sine ulaştı.

Türkistan’daki nehir havzalarının akışının yarısından fazlasının kar ve buz kaynaklı olması, buzul kaybının bölgenin su kaynakları açısından taşıdığı önemi artırıyor.

YÜZYILIN SONU İÇİN KRİTİK UYARI

WMO’nun tahminlerine göre, 21. yüzyılın sonuna kadar Türkistan ülkeleri buzulların yaz aylarında sağladığı su akışında dünya genelindeki en büyük azalmalardan biriyle karşı karşıya kalabilir.