AB, Ukrayna için üyelik “yol haritaları” hazırlıyor

Avrupa Birliği (AB), üyelik sürecinde ilerleme kaydeden Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ için üyeliğe giden yolu daha net hâle getirecek yol haritaları hazırlıyor. Politico’nun iki üst düzey AB yetkilisine dayandırdığı habere göre hazırlanan belgeler, aday ülkelerin gerçekleştirmesi gereken reformları, müzakere sürecindeki aşamaları ve bunların tamamlanmasına ilişkin öngörülen takvimleri ortaya koyacak.

Söz konusu dört ülke, AB’ye katılım sürecinde diğer adaylara kıyasla daha ileri aşamada bulunuyor. Hazırlanacak yol haritalarının, gerekli reformların yerine getirilmesi hâlinde üyelik müzakerelerinin hangi aşamalardan geçeceğine ilişkin daha öngörülebilir bir çerçeve sunması bekleniyor.

REFORMLAR İÇİN ÖNCELİKLER VE TAKVİM BELİRLENECEK

Avrupa Komisyonunda görevli bir yetkiliye göre yol haritaları, her aday ülke için AB’nin hangi reformları ve sonuçları beklediğini daha açık şekilde ortaya koyacak. Belgelerde ayrıca müzakere başlıklarını gruplandıran kümelerin (clusters) tamamlanmasına yönelik yaklaşık tarihler de yer alacak.

Avrupa Komisyonu sözcüsü de yeni yol haritalarının üyelik müzakerelerinin tamamlanmasına giden yolu belirleyeceğini doğruladı. Sözcü, belgelerde öncelikler, takvimler ve aday ülkelerin gerekli reformları tamamlamasına yardımcı olacak somut hedeflerin bulunacağını belirtti.

Yol haritaları yalnızca aday ülkelerin yükümlülüklerini değil, mevcut AB üyesi ülkelerin sorumluluklarını da içerecek. Müzakere sürecinin ilerleyebilmesi için AB üyesi ülkelerin onayı gerektiğinden, süreçte üye devletlerin kararları da belirleyici olacak.

UKRAYNA VE MOLDOVA İÇİN YENİ AŞAMA

Ukrayna ve Moldova’nın AB üyelik müzakerelerinde ilk kümelere ilişkin çalışmalar 2026 yılında başladı. Arnavutluk ve Karadağ ise müzakerelerde daha ileri aşamada bulunuyor. Karadağ, 33 müzakere başlığının tamamını açmış durumda; Arnavutluk da tüm başlıkları açarken bazı başlıkları geçici olarak kapattı.

AB’nin hazırladığı yeni sistemle aday ülkelerin yalnızca nihai üyelik tarihini beklemesi yerine, reformlarda kaydettikleri ilerlemeye bağlı olarak Birliğin ekonomik imkânlarına ve ortak projelerine aşamalı şekilde daha fazla erişim sağlaması da değerlendiriliyor.

DİĞER ADAY ÜLKELER ŞİMDİLİK KAPSAM DIŞINDA

AB’nin mevcut planına göre Kosova, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek için bu aşamada benzer yol haritaları hazırlanmayacak.

Politico’ya göre Gürcistan, Türkiye ve Sırbistan da mevcut girişimin dışında tutuluyor. Haberde bu ülkelerin üyelik süreçlerinin demokrasi, hukuk devleti ve yargı standartlarıyla ilgili kaygılar nedeniyle ilerlemediği ifade ediliyor.

AB GENİŞLEME POLİTİKASINI DA GÖZDEN GEÇİRİYOR

Brüksel aynı zamanda aday ülkelerin üyelik öncesi dönemde AB’ye daha kademeli şekilde yakınlaşmasını sağlayacak politikaları gözden geçiriyor.

Yeni yaklaşım kapsamında aday ülkelerin reformlarda ilerleme sağlamaları karşılığında AB programlarına, ekonomik imkânlara ve ortak projelere daha erken erişim elde etmesi planlanıyor. Avrupa Komisyonunun bu konudaki değerlendirmesinin 6 Ekim’de AB yetkililerine sunulması bekleniyor. AB liderlerinin ise genişleme konusunu 15-16 Ekim’deki Avrupa Konseyi toplantısında ele alması planlanıyor.

Hazırlanan yol haritaları, dört aday ülkenin üyelik sürecini hızlandırmaya yönelik bir çerçeve sunarken, AB üyeliğinin reformların tamamlanması ve mevcut üye devletlerin onayı gibi mevcut koşullara bağlı olduğu belirtiliyor.