İşgal altında doğan Ukraynalılara "Dönüş Belgesi" için kolaylaştırılmış prosedür

İşgal altındaki bölgelerde doğan ve Ukrayna kimlik belgeleri bulunmayan Ukrayna vatandaşlarının ülkeye dönebilmelerini sağlamak amacıyla yürütülen "Dönüş Kimlik Belgesi" düzenleme prosedürü kolaylaştırıldı. Ukrayna İnsan Hakları Temsilcisi (Ombudsman) Dmıtro Lubinets, yürürlüğe giren deneysel proje kapsamında söz konusu kişilerin Türkiye, Gürcistan, Ermenistan, Kazakistan ve Belarus’taki Ukrayna diplomatik temsilcilikleri aracılığıyla bu belgeyi ücretsiz olarak alabileceklerini açıkladı.

ÜCRETSİZ DÜZENLENECEK VE 3 AY GEÇERLİ OLACAK

Ukrayna sınırından geçerek ülkeye giriş imkânı tanıyan dönüş belgesi, 3 ay geçerlilik süresiyle ücretsiz olarak tanzim edilecek. Başvurular kişisel olarak veya yasal temsilciler aracılığıyla Ukrayna’nın Türkiye, Gürcistan, Ermenistan, Kazakistan ve Belarus büyükelçiliklerinin yanı sıra İstanbul ve Antalya Başkonsolosluklarına da yapılabilecek.

Belgeyi almak isteyenlerin diplomatik temsilciliğe şahsen veya yasal temsilci aracılığıyla başvuru yapması, başvuru formunun ve mevcut belgelerin teslim etmesi ayrıca verilerin doğrulanmasını beklemesi ve gerektiğinde aile üyelerinin katılımıyla (yüz yüze veya görüntülü arama yoluyla) kimlik tespiti yapması gerekecek.

Belge tanzim sürecinin en fazla 2 ay süreceği bildirilirken, başvuru reddi durumunda karara itiraz hakkının bulunduğu kaydedildi.

HAK SAVUNUCULARININ ELEŞTİRİLERİ VE OMBUDSMANIN ÇAĞRISI

Daha önce Kırım İnsan Hakları Grubu temsilcileri, sistemde uzaktan başvuru veya ön inceleme imkânının bulunmamasını eleştirmişti. Hak savunucuları, işgal altındaki bölgelerden ayrılan gençlerin ve ailelerin üçüncü ülkelere çıkış yaptıktan sonra belgenin ne zaman çıkacağını bilmeden beklemek zorunda kaldıklarına dikkat çekti. Ombudsman Lubinets ise sürecin işgalden zarar gören vatandaşlar için son derece erişilebilir olması, kişisel verilerin korunması ve gerekçesiz ret kararlarının önüne geçilmesi gerektiğinin altını çizdi. Lubinets ayrıca Haziran 2026’dan bu yana 60 kişinin Ombudsman Ofisi aracılığıyla işgal altındaki bölgelerden dönmeyi başardığını aktardı.