Kırım Derneğinden 82. yılında "18 Mayıs 1944’te Ne Oldu?" belgeseli

Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği tarafından hazırlanan “Kırım Tatar Sürgünü Belgeseli | 18 Mayıs 1944’te Ne Oldu?” başlıklı belgesel 18 Mayıs 2026 tarihinde yayımlandı.

18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın yıl dönümünde yayımlanan belgeselde, Sovyet askerlerinin sabaha karşı Kırım’daki köylere girerek binlerce Kırım Tatarını zorla sürgüne göndermesi anlatıldı.

Belgeselde, çoğunluğu kadınlar, yaşlılar ve çocuklardan oluşan Kırım Tatarlarının hayvan taşımak için kullanılan yük vagonlarına doldurularak bilinmez bir yolculuğa çıkarıldığı aktarıldı. Sürgün trenleri ilerledikçe bir halkın nüfusunun da eridiği vurgulanırken, Kırım Tatarlarının Özbekistan, Kazakistan, Sibirya ve Türksitan’ın farklı bölgelerine dağıtıldığı belirtildi.

“BİR HALKIN YALNIZCA KENDİSİ DEĞİL, HATIRASI DA SİLİNMEK İSTENDİ”

Sürgün edilenleri çamur barakalar, açlık ve ağır çalışma koşullarının beklediği ifade edilen belgeselde, binlerce insanın sürgünün ilk yıllarında hayatını kaybettiği kaydedildi. Sovyet yönetiminin yalnızca insanları sürgün etmekle kalmadığına dikkat çekilen yapımda, Kırım’daki Kırım Tatarca yer isimlerinin değiştirildiği, mezarlıkların yok edildiği ve evlerin başkalarına verildiği belirtilerek “Bir halkın yalnızca kendisi değil, hatırası da silinmek istendi.” ifadelerine yer verildi.

Sinematik anlatım ve tarihî atmosferle hazırlanan belgeselde; sürgün trenlerinde yaşananlar, Kırım’da geride bırakılan hayatlar ve Kırım Tatar halkının hafızasını koruma mücadelesi ele alındı. Sürgünde doğan çocukların bile vatanlarının adını ezberleyerek büyüdüğü belirtilen belgeselde, Kırım’ın sofralarda, dualarda ve hatıralarda yaşamaya devam ettiği vurgulandı.

“YAŞANAN TÜM GÜÇLÜKLERE RAĞMEN MÜCADELE DEVAM EDİYOR”

1960’lı yıllardan itibaren Kırım Tatar millî hareketinin yeniden güç kazandığı ifade edilen belgeselde, Kırım Tatarlarının millî lideri ve Ukrayna Milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu’nun mücadelenin en önemli isimlerinden biri olduğu belirtildi. Aktivistlerin tutuklandığı, yargılandığı ve sürgün edildiği kaydedilen yapımda, buna rağmen mücadelenin devam ettiği ifade edildi.

Belgeselde ayrıca, Stalin’in emriyle gerçekleştirilen sürgünün Kırım tarihine derin izler bıraktığı belirtilirken, “18 Mayıs 1944 yalnızca bir tarih değil, bir halkın hafızasına kazınan sessiz bir çığlık” ifadeleri kullanıldı.