SON DAKİKA
Hava Durumu
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü

BM Genel Kurulunun Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'yi kabul ettiği 20 Kasım 1989 tarihinden bu yana her yıl 20 Kasım, "Dünya Çocuk Hakları Günü" olarak anılıyor.

Haber Giriş Tarihi: 20.11.2026 10:02
Haber Güncellenme Tarihi: 20.11.2026 10:44
Kaynak: Haber Merkezi
https://www.qha.com.tr/
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü

Çocuk hakları, tüm çocukların doğuştan sahip olduğu; eğitim, sağlık, barınma, yaşama ve oyunun yanı sıra fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi hakların hepsini birden tanımlamakta kullanılan evrensel bir kavram olarak kabul ediliyor.

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kabul edilen ve 193 ülke tarafından onaylanmış olan BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 20 Kasım 1989 tarihinde imzalanmış olması nedeniyle 20 kasım, her yıl “Dünya Çocuk Hakları Günü” olarak anılıyor.

RUSYA, SÖZLEŞMEYE TARAF OLSA DA KIRIM TATAR VE UKRAİN ÇOCUKLARIN HAKLARINI GASBETMEYE DEVAM EDİYOR

Türkiye de çocukların ihmal ve istismardan korunması, kötü muamele ile karşılaşmaması ve çocuk haklarının korunması amacıyla, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'yi 14 Eylül 1990 tarihinde imzaladı.

ÇOCUKLAR; KÖKEN, DÜŞÜNCE VEYA İNANÇLARI NEDENİYLE AYRIMA TÂBİ TUTULAMAZ

Taraf devletler, söz konusu sözleşmede yazılı olan hakları, kendi yetkileri altında bulunan her çocuğa, kendilerinin, ana-babalarının veya yasal vasilerinin sahip oldukları, ırk, renk, cinsiyet, dil, siyasal ya da başka düşünceler, ulusal, etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlık, doğuş ve diğer statüler nedeniyle hiçbir ayrım gözetmeksizin tanımak ve taahhüt etmekle yükümlü oldu.

Bununla birlikte çocuğun ana-babasının, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin durumları, faaliyetleri, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayrıma veya cezaya tâbi tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm uygun önlemlerin alınması, sözleşme uyarınca güvence altına alındı.

RUS İŞGALİ ALTINDAKİ KIRIM'DA ÇOCUKLAR, HAKSIZ YERE ALIKONULAN ANNE VE BABALARINI BEKLİYOR

Buna rağmen işgalci Rusya Kırım'da, Kırım Tatarları başta olmak üzere yarımada halkını, asılsız iddialarla açtığı düzmece davalar kapsamında alıkoyuyor. Kırım Tatar çocuklar, sözde "vatana ihanet" ve "terör" suçlamalarıyla hürriyetinden mahrum bırakılan anne ve babalarını bekliyor.

Ukrayna Ombudsmanlığı verilerine göre bilinen Kırımlı siyasi tutsak sayısının 322, bu sayının 171’inin ise Kırım Tatarı olmasının yanı sıra Kırım Tatar siyasi tutsakların 23’ünün kadın, 44’ünün ise hasta ve ileri yaşta olması dikkat çekiyor.

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME, ÇOCUKLARIN KÜLTÜRÜNÜ DE KORUYOR

Dünya genelinde savaş, çatışma ve açlık gibi nedenlerle doğduğu ülkenin dışında ya da kendi ülkesinde yerinden edilmiş şekilde yaşamını sürdüren milyonlarca çocuk bulunuyor. Bu çocuklar, kriz ortamlarında en ağır bedeli ödüyor.

Soya, dine ya da dile dayalı azınlıkların ya da yerli halkların yaşadığı devletlerde, böyle bir azınlığa mensup olan ya da yerli halktan olan çocuk, ait olduğu azınlık topluluğunun diğer üyeleri ile birlikte kendi kültüründen yararlanma, kendi dinine inanma, kendi dinini uygulama ve kendi dilini kullanma hakkı ise sözleşme gereği gözetilmesi mecburi haklar olarak öne çıktı.

TARAF DEVLETLER, ÇOCUĞUN KİMLİĞİNE SAHİP ÇIKMAKLA YÜKÜMLÜ

Sözleşmeye taraf devletler, yasanın tanıdığı şekliyle çocuğun kimliğini; tabiiyeti, ismi ve aile bağları dâhil, koruma hakkına saygı göstermeyi ve bu konuda yasa dışı müdahalelerde bulunmamayı taahhüt ediyor.

Çocuğun kimliğinin unsurlarının bazılarından veya tümünden yasaya aykırı olarak yoksun bırakılması hâlinde ise taraf devletler çocuğun kimliğine süratle yeniden kavuşturulması amacıyla gerekli yardım ve korumada bulunmakla yükümlü.

Öte yandan sözleşmeye göre; ana-babası, ayrı devletlerde oturan çocuklar olağanüstü durumlar hariç, hem ana hem de babası ile düzenli biçimde kişisel ilişkiler kurma ve doğrudan görüşme hakkına sahip kabul ediliyor.

Bu nedenle taraf devletler, çocuğun ve ana–babasının taraf devletlerin ülkeleri dâhil, herhangi bir ülkeyi terk etmeye ve kendi ülkelerine dönme hakkına saygı göstereceklerini taahhüt etti.

SÖZLEŞMEYE GÖRE ÇOCUKLAR, YASA DIŞI OLARAK ÜLKELERİ DIŞINA ÇIKARILAMAZ

Ayrıca taraf devletler, sözleşmeyi imzalayarak aynı zamanda çocukların yasadışı yollarla ülke dışına çıkarılıp geri döndürülmemesi hâlleriyle mücadele için önlemler alacaklarını temin etti.

Bu amaçla taraf devletler, iki ya da çok taraflı anlaşmalar yapılmasını ya da mevcut anlaşmalara katılmayı teşvik etmekle yükümlü olduklarını kabul etti.

UKRAYNALI ÇOCUKLARI KAÇIRAN PUTİN HAKKINDA YAKALAMA KARARI ÇIKARILMIŞTI

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından Ukrayna'da işlenen suçlara ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında ise UCM Başsavcılığının 22 Şubat 2023 tarihli talebi doğrultusunda, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Rusya'nın Çocuk Hakları Komiseri Maria Alekseyevna Lvova-Belova hakkında savaş suçu gerekçesiyle yakalama kararı çıkarılmıştı.

SÖZLEŞME, SİLAHLI ÇATIŞMADAN ETKİLENEN ÇOCUKLAR İÇİN ALINACAK ÖNLEMLERİ İÇERİYOR

Sözleşmeye taraf devletler, çocukları silahlı çatışmaların sonuçlarından korumayı da taahhüt etti.

Bu taahhüt, sözleşmenin 38. maddesinin 4. fıkrasında şu şekilde ifade edildi:

Silahlı çatışmalarda sivil halkın korunmasına ilişkin uluslararası insani hukuk kuralları tarafından öngörülen yükümlülüklerine uygun olarak, Taraf Devletler, silahlı çatışmadan etkilenen çocuklara koruma ve bakım sağlamak amacıyla mümkün olan her türlü önlemi alırlar.

ÇOCUKLAR, HER TÜRLÜ İNSANLIK DIŞI MUAMALEDEN KORUNMAK ZORUNDA

Ayrıca taraf devletler, her türlü ihmal, sömürü ya da suistimal, işkence ya da her türlü zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ya da ceza uygulaması, silahlı çatışma mağduru olan bir çocuğun bedensel ve ruhsal bakımdan sağlığına yeniden kavuşması ve yeniden toplumla bütünleşebilmesini temin için uygun olan tüm önlemleri almakla yükümlü oldu.

Bu tür sağlığa kavuşturma ve toplumla bütünleştirmeye yönelik çalışmaların ise çocuğun sağlığını, özgüvenini ve saygınlığını geliştirici bir ortamda gerçekleştirilmesi gerektiği bildirildi.

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.