Kremlin, yurt dışındaki muhaliflere yönelik baskıyı yoğunlaştırdı

Birleşmiş Milletlerin (BM) Rusya’daki İnsan Hakları Özel Raportörü Mariana Katzarova, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik topyekûn işgal saldırılarını başlatmasının ardından yurt dışındaki muhaliflere yönelik gözetleme, sindirme ve misilleme faaliyetlerini yoğunlaştırdığını açıkladı.

Reuters’ın aktardığına göre Katzarova, Cenevre’deki BM İnsan Hakları Konseyine sunduğu ve 400 belgelenmiş vakaya dayanan raporunda, Rusya’nın sınır ötesi baskı uygulayan en aktif devletlerden biri hâline geldiğini belirtti.

Katzarova, “Bu, ülkede belgelediğim aynı yapısal, devlet destekli baskı sisteminin Rusya sınırlarının ötesine taşınmasının bir devamıdır.” ifadelerini kullandı.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik topyekûn işgal saldırılarının başladığı 2022’den bu yana yaklaşık 650 bin ila 900 bin kişinin Rusya'yı terk ettiğini vurgulayan Katzarova, ülkeden ayrılmanın baskıdan kurtulmak anlamına gelmediğini bildirdi.

SINIR ÖTESİ BASKI VAKALARI ÜÇ KATINA ÇIKTI

Raporda, sivil toplum verilerine dayanılarak, Rusya kaynaklı sınır ötesi baskı vakalarının 2014-2021 döneminde 29 iken, 2022-2024 arasında 89’a yükseldiği belirtildi.

Katzarova, Rusya’nın geçmişte yurt dışında suikast ve sindirme yöntemlerine başvurduğuna dikkat çekerken, son yıllarda baskı araçlarının açık şiddetten daha gizli, idari ve dijital yöntemlere doğru kaydığını ifade etti.

“Baskı artık tutuklama emirleri, veri tabanları, bankalar, dijital sistemler ve vekiller aracılığıyla yürütülüyor.” diyen Katzarova, bu yöntemlerin daha düşük maliyetli, daha geniş ölçekte uygulanabilir ve sorumluluktan kaçınmaya elverişli olduğunu belirtti.

Rapora göre hedef alınan gruplar arasında savaş karşıtı göçmenler, gazeteciler ve sivil toplum kuruluşları bulunuyor. Vakaların önemli bir bölümü Güney Kafkasya ve Türkistan ülkelerinde kaydedilirken, Avrupa ve diğer bölgelerde belgelenen olayların da belirgin şekilde arttığı bildirildi.

BANKA HESAPLARI VE KONSOLOSLUK HİZMETLERİ DE BASKI ARACI

Raporda, Rusya’nın bazı kişileri Federal Finansal İzleme Servisinin (Rosfinmonitoring) “teröristler ve aşırılıkçılar” listesine dahil etmesinin, Avrupa ve Amerika’daki finans kuruluşlarında uyarılara yol açarak banka hesaplarının bloke edilmesine neden olduğu aktarıldı.

Rus makamlarının yurt dışında yaşayan vatandaşlara yönelik konsolosluk hizmetlerini ve seyahat belgelerine erişimi de kısıtladığı belirtildi. Raporda, Kanada’da Aleksey Navalnıy ve diğer siyasi tutsakların serbest bırakılması için protesto düzenleyen Elena Pushkareva’ya Rusya’nın Ottawa Büyükelçiliğinin “güvenlik tehdidi” gerekçesiyle konsolosluk hizmeti vermediği örnek gösterildi.

Katzarova ayrıca Rusya’nın Interpol üzerinden tutuklama taleplerini en sık kullanan ülkelerden biri olduğunu belirtti. Rapora göre, 2024’te Interpol’ün denetim organı tarafından incelenen Rusya bağlantılı vakaların yaklaşık yarısının kurumun kurallarına aykırı olduğu tespit edildi.