TBMM Başkanı Kurtulmuş İSİPAB Konferansı’nda: "Farklılıklar zenginlik olarak görülmeli"

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) 20. Konferansı'na katıldı.

Dost ve kardeş Azerbaycan'da bir kez daha bulunmaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden TBMM Başkanı Kurtulmuş, İSİPAB Dönem Başkanlığı'nın Azerbaycan'a geçmiş olmasının önemini vurguladı. TBMM Başkanı, bununla birlikte İslam dünyasının mevcut durumuna ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“İSLAM DÜNYASI, YENİ DÖNEMİN ÖNEMLİ GÜÇ MERKEZLERİNDEN BİRİSİ OLMAYA ADAYDIR”

Anadolu Ajansının (AA) 24 Haziran 2026 tarihinde gündeme taşıdığı habere göre; dünyanın insanlık tarihin en önemli kırılma noktalarından birinden geçtiğine dikkat çeken Kurtulmuş, "Şunu çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Eski dünya yıkılıyor, çözülüyor; bu yaşadıklarımızsa yeni bir dünyanın doğum sancılarıdır. Bu çerçevede özellikle iki kutuplu sistemin geride kalması, ardından tek kutuplu sistemin geride kalmasıyla birlikte önümüzde yeni bir dönemin sayfaları sonuna kadar açılıyor." şeklinde konuşarak dünyadaki yeni sistemin en belirgin vasıflarından birinin "çok kutupluluk" olacağının aşikâr olduğunu belirtti.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, bu çerçevede büyük bir potansiyele sahip İslam dünyasına gelecekte önemli roller düştüğünü ve İslam dünyasının önünde çok büyük fırsatlar açıldığının altını çizerek şu ifadelere yer verdi:

Sahip olduğumuz bu önemli fırsatların, yaşadığımız dönemin şartlarını da iyi değerlendirerek farkına varmak ve gereğini yerine getirmek durumundayız. 2 milyarı aşkın nüfusu, 57 üye ülkesiyle Birleşmiş Milletler'den (BM) sonra dünyanın en önemli uluslararası teşkilatına sahip olan yapısı, yer altı ve yer üstü kaynakları, muhteşem bir ekonomik kalkınma potansiyeli ve genç nüfusuyla birlikte İslam dünyası; yeni dönemin, yeni kurulacak olan dünya sisteminin önemli güç merkezlerinden birisi olmaya adaydır ve bu istikamette çalışmalarımızı yoğunlaştırmak durumundayız. Bunun için öncelikle kendimizin, gücümüzün farkına varmamız ve özgüven içerisinde geleceğe hazırlanmamız gerekir.

"İSLAM DÜNYASININ A'DAN Z'YE TOPYEKÛN BİR REFORM SÜRECİNE İHTİYACI VARDIR"

Dünyanın büyük çalkantılar ve türbülanslardan geçtiği bir dönemde İslam dünyasının durumunun büyük önem taşıdığını dile getiren TBMM Başkanı Kurtulmuş, yaşanan gelişmelerin İslam ülkelerinin önüne önemli fırsatlar çıkardığını kaydetti.

"En başta İslam ülkeleri arasındaki fikir farklılıkları, siyaset farklılıkları, etnik ve mezhebî farklılıklar bir çatışma hâline dönüştürülmemeli; bunu bir zenginlik olarak görmek mecburiyetindeyiz. Eğer böyle görürsek gerçekten ciddi bir şekilde bu süreçte etkili olabiliriz." ifadelerine yer veren TBMM Başkanı Kurtulmuş; İslam dünyasının kurumsal, siyasi ve fikrî anlamda yeni bir reform sürecine ihtiyaç duyduğuna işaret ederek devlet kurumlarının ve uluslararası platformların kapasitelerinin artırılması gerektiğini kaydetti.

Bununla beraber TBMM Başkanı Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu:

Eski ezberlerin baştan ayağa değişmek zorunda olduğu, yeni birtakım yaklaşımları hayata geçirmek için uzun uzun da vaktimizin olmadığı bir dönemin başındayız. Onun için diyorum ki İslam dünyasının A'dan Z'ye topyekûn bir reform sürecine ihtiyacı vardır. Reformdan kastım aslımızdan kopmak, köklerimizden uzaklaşmak, İslâmî değerleri bir kenara bırakmak değil; tam tersi, Hazreti Peygamber ve Asrı Saadet'in bize gösterdiği ölçüde yeniden değerlerimizle buluşarak değerlerimizi asrın idraki içerisinde yeniden üretmek mecburiyetidir. Bu çerçevede özellikle siyasi, kurumsal ve fikrî reformların İslam ülkelerinin en temel meselelerinden birisi olduğunun altını çizmek isterim.

Öte yandan bu reformların ana fikrinin "adalet", "ehliyet", "şûra" ve "hesap verebilirlik prensibi" şeklinde dört ana sütun üzerinde yükselmesi gerektiğini kaydeden TBMM Başkanı Kurtulmuş; yıkılan uluslararası sistemin yerine yeni, adil, hakkaniyetli ve insani bir küresel sistem kurma mecburiyetinin de İslam ülkelerinin üzerinde bir borç şeklinde durduğuna işaret ederek "Bunun için çalışacak, yeni bir sistemin bütün dünyaya teklif edilmesi için el birliğiyle gayret edeceğiz." dedi.

“KAFKASLAR'DAKİ BU BARIŞ SÜRECİNİN SONUNA KADAR DESTEKÇİSİ OLDUĞUMUZU İFADE EDİYORUM”

Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış müzakerelerine de dikkat çeken Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu:

Azerbaycan'ın Karabağ toprakları, yaklaşık 30 yılı aşkın hukuksuz bir şekilde Ermeniler tarafından işgal edildi. Azerbaycan'ın büyük bir başarıyla kazandığı zaferin sonucunda bu topraklar azat oldu ve şimdi yeni bir dönemin kapıları Kafkaslar'da da açıldı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülen ve önemli bir başarı sağlanan barış müzakerelerini de takdirle karşıladığımızı, Kafkaslar'daki bu barış sürecinin sonuna kadar yanında ve destekçisi olduğumuzu ifade ediyorum ve ümit ediyorum ki Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran barışında olduğu gibi Kafkaslar'da da Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı, nihaî bir barış olur ve kıyamete kadar bu topraklar da barışın ve esenliğin hüküm sürdüğü bir bölge olur.

Ayrıca TBMM Başkanı Kurtulmuş, Bakü’de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler ile de bir araya geldi. Görüşme çerçevesinde Türkiye ve KKTC arasındaki ikili ve parlamentolar arası ilişkiler ile birlikte, KKTC'nin uluslararası alanda tanınırlığını ve görünürlüğünü artırmak için yürütülen diplomatik çabalar da ele alınarak bölgesel ve küresel görüşmeler değerlendirildi.