Tiananmen Katliamı: Çin’in 37 yıl önce katlettiği siviller anılıyor

Tank destekli ağır silahlı Çin birliklerinin 3-4 Haziran 1989 tarihlerinde Pekin’in kenar mahallelerinden geçip çeşitli kaynaklara göre 2 binden fazla silahsız sivili katletmesinin üzerinden 37 geçti.

Çin Komünist Partisinin (ÇKP) iktidarda kalmak için her şeyi yapma kararlılığını gösteren bu barbarca olaylar tarihe, Tiananmen Meydanı Katliamı olarak geçti

ÇİNLİ AYDINLAR VE ÖĞRENCİLERDEN DEĞİŞİM TALEBİ

Çin'in halen uluslararası toplum tarafından kınanmasına sebep olan olaylarda, 1978 yılındaki dışa açılımdan sonra uygulanan ekonomik reformların tetiklediği işsizlik, Çin Komünist Partisinin tutumu ve siyasi bozulma gibi nedenler etken oldu. Protestolara, ülkedeki aydın kesim ve öğrenciler başta olmak üzere yoğun katılım gerçekleşti.

1989’da başkent Pekin’deki öğrencilerin liderliğinde başlayan ve ordunun şiddetli müdahalesiyle sonuçlanan demokrasi yanlısı gösteriler, haftalarca sürdü ve diğer şehirlere de yayıldı.

“Bana ya demokrasiyi ver ya da ölümü” dövizi taşıyarak Pekin’de bulunan Tiananmen Meydanı’na akın eden aktivistler; insan hakları, özgürlük, anayasa ve ekonomik alanlarda reform talebiyle haftalar süren gösteriler düzenledi.

Çin Komünist Partisinin başındaki Hu Yaobang’ın partiden ihraç edilmesi ve 15 Nisan’da idam ettirilmesi ise halkın öfkesini alevlendirdi.

Üniversite öğrencilerinin yanı sıra gösterilere işçi ve aydın kesimden birçok kişi katıldı. Gösteri esnasında öğrenciler, Tiananmen Meydan’ındaki komünist lider Mao Zedong’un portresinin karşısına “Demokrasi Tanrıçası”nın heykelini dikti.

Olayların ilk başladığı zamanlarda hükûmet, göstericilere müdahale etmedi ancak protestocuların dağılmaması üzerine 20 Mayıs'ta sıkıyönetim ilan edildi.

ÇİN YÖNETİMİ, ASKERLERİ SİVİL HALKIN ÜZERİNE SÜRDÜ

Bununla birlikte hükûmet, protestocuların taleplerinin karşılanmasının mümkün olmadığı ve gösterilerin bastırılması gerektiği kararına vararak 4 Haziran 1989 sabahı, Tiananmen Meydanı'ndaki kalabalığın üzerine 200 bin Çinli askeri gönderdi. Katliama dönüşen barışçıl gösteride, meydandaki on binlerce öğrenci çapraz ateşe tutuldu. Askerler; öğrenci, öğretmen ve sivil halk fark etmeksizin herkesi katletti.

Çin'in yakın dönem tarihinde bilinen en önemli halk hareketlerinden birisi olan Tiananmen Katliamı 37 yıl sonra hâlen hafızalardaki yerini koruyor.

Ekonomik gücüne güvenen için Çin hâlâ bölgede ve Doğu Türkistan’daki Uygur Türkleri başta olmak üzere diğer Türk ve Müslüman topluluklara soykırım uygulamaya devam ediyor.