Ukrayna Dışişleri Bakanı Sıbiha: Ukrayna Kırım’ı geri alacak

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yıl dönümü vesilesiyle bir anma mesajı yayımladı. Sıbiha, Sovyet rejiminin Kırım Tatar halkını anavatanından zorla sürgün ederek bir halkın kimliğini, kültürünü ve tarihî hafızasını yok etmeye çalıştığını belirtti.

18 Mayıs 1944’te Sovyet yönetiminin Kırım Tatar halkının tamamına yönelik kitlesel sürgünü başlattığını hatırlatan Sıbiha, yüz binlerce insanın zorla Kırım’dan çıkarıldığını, binlerce kişinin açlık, hastalık, yorgunluk ve insanlık dışı koşullar nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade etti. Bunun Kırım’ın yerli halkına karşı işlenmiş kasıtlı bir soykırım olduğunu vurguladı.

Rusya’nın 2014 yılında Kırım’ı işgal etmesiyle birlikte baskı politikalarının yeniden geri döndüğünü kaydeden Sıbiha şu ifadeleri kullandı:

Aynı emperyal zihniyet; işgal, zulüm, siyasî amaçlı tutuklamalar, yıldırma ve Kırım Tatar halkını susturma girişimleriyle geri döndü. Tarih kendini tekrar etti çünkü geçmişin suçları hiçbir zaman tam anlamıyla cezalandırılmadı. Ukrayna, 1944 Kırım Tatar sürgününü resmî olarak bir soykırım eylemi olarak tanıdı. Kanada, Litvanya, Letonya, Estonya, Polonya, Çekya ve Hollanda’ya benzer kararları kabul ettikleri için minnettarız ve diğer devletleri de tarihî adaletin yeniden tesis edilmesi ve bu Sovyet suçunun kurbanlarının anısının yaşatılması için bu çabalara katılmaya çağırıyoruz. Bugün Kırım Tatarları, Rus işgaline karşı direnişin en güçlü seslerinden biri olmaya devam ediyor. Onların cesareti ve onuru, Kırım’ın Ukrayna olduğunu hatırlatan güçlü bir mesajdır.

"Sürgün ve baskının tüm kurbanlarının anısını onurlandırıyor; onlarca yıllık zulüm ve adaletsizliğe rağmen kimliğini, kültürünü, dilini ve anavatanıyla olan derin bağını korumayı başaran Kırım Tatar halkının gücüne ve direncine saygı gösteriyoruz." diyen Sıbiha, 1944 trajedisinin yalnızca bir Kırım Tatar trajedisi olmadığına vurgu yaptı. Sıbiha, "Bu, emperyal rejimlerin cezasız kalmasına izin verildiğinde ve insan hayatı değersiz görüldüğünde neler yaşandığına dair bir uyarıdır." cümlelerini sarf etti.

Ukrayna Dışişleri Bakanı ifadelerini şu şekilde sonlandırdı:

Bugünkü ortak tarihî sorumluluğumuz, bu suçların hatırlanmasını, tanınmasını ve bir daha asla tekrarlanmamasını sağlamaktır. Kırım’ın işgalden kurtarılması yalnızca toprak bütünlüğünün yeniden sağlanmasıyla ilgili değildir. Bu, adaletin yeniden tesis edilmesiyle ilgilidir. Ukrayna hatırlıyor. Ukrayna savaşıyor. Ve Ukrayna Kırım’ı geri alacak.

Kırım Ukrayna’dır. Qırım – Ukrainadır. Qırım serbest olacaq!

18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI

Kırım Tatar halkı, bir şafak vaktinde Sovyetler Birliği diktatörü Josef Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944 tarihinde topyekûn sürgüne tâbi tutuldu. Kırım’danTürkistan, Urallar ve Sibirya bölgelerine hayvan vagonlarıyla sürgün edilen Kırım Tatar halkı; en temel insani haklardan mahrum bırakılarak günlerce süren zorunlu yolculuklar, açlık, susuzluk ve devamındaki perişanlık neticesinde nüfusunun yüzde 46’sını kaybetti.

Sovyet yönetimi, soykırım niteliğindeki sürgünün hemen akabinde KırımYarımadası’nda, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi. Kültürel soykırımın yaşandığı Kırım’da tarihi eserler tahrip edildi, mezarlıklar yok edildi ve yarımadanın demografik yapısı bilinçli şekilde dönüştürüldü.

Sürgün edilen halk, bağrından koparıldığı o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırıldı. 1989’a gelindiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. Sürgün mağdurları o tarihten itibaren yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı.

2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada Parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu), 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato ve 2025’in haziran ayında Hollanda Krallığı Genel Meclisinin alt meclisi olan Hollanda Temsilciler Meclisi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.