BM'den Kırım Tatar avukatlar için tarihî karar: Rusya'nın ayrımcılığı tescillendi!

Birleşmiş Milletler (BM) Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi (CERD), Kırım Tatarı avukatlar Edem Semedlayev, Nazim Şeyhmambetov ve Emine Avamileva'nın başvurularında Rusya'nın ayrımcılık yaptığına hükmetti.

Kararı duyuran avukat Serhiy Zayets, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

Bugün Kırım Tatar Millî Bayrak Günü. Bugün Ukrayna, cephede düşmana başarılı darbeler indirmeye devam ediyor. Biz de Avrupa İnsan Hakları Savunuculuk Merkezi (EHRAC) bünyesindeki meslektaşlarımızla birlikte, Rusya'nın eylemlerinin hukuki değerlendirilmesine yönelik çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Uygulamalar gösteriyor ki, bazı durumlarda sivil toplum girişimleri devletlerin yürüttüğü süreçlerden daha başarılı sonuçlar elde edebiliyor. Birleşmiş Milletler (BM) Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi, Rusya'nın Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin BM Sözleşmesi'ni ihlal ettiğine karar verdi. Komite, Kırım Tatarlarına yönelik mahkemeler önünde eşitlik hakkı, gözaltı uygulamaları, ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma özgürlüğü alanlarında ayrımcılık yapıldığını tespit etti. Bu davadaki önemli noktalardan biri ise Rusya'nın savunmasında, Uluslararası Adalet Divanının (UAD) devletler arası davadaki değerlendirmelerine dayanmış olmasıydı. Ne yazık ki o davada Ukrayna Dışişleri Bakanlığı taleplerini kabul ettirememişti. Ancak bu davada söz konusu engeli aşmayı başardık.

Ayrıca Zayets, davaya ilişkin ayrıntıları ilerleyen günlerde kamuoyuyla paylaşacağını da belirtti.

KIRIM’DA SİYASİ TUTSAKLARIN AVUKATLARINA BASKIN: İŞGALCİ GÜÇLER HUKUK OFİSİNİ KUŞATTI!

Rus işgal yönetimi, Kırım’da işgalci yönetimin baskılarına maruz kalan Ukrain ve Kırım Tatar siyasi tutsakları savunan avukatlara baskı uygulamaya devam ediyor.

Kırım Dayanışması Sivil Toplum Teşkilatı tarafından 11 Aralık 2025 tarihinde yapılan açıklamaya göre; Kremlin rejimi kontrolündeki sözde Aşırılıkla Mücadele Merkezi görevlileri bu sabah avukatların ofisine baskın düzenlemişti. Açıklamaya göre baskın sırasında ofiste siyasi davalarda aktif rol alan avukat Edem Semedlâyev ve hukukçular Nazim Şeyhmambetov, Elvina Semedlâyeva, Rüstem Kamilev, Lilya Gemeci bulunuyordu.

Baskın sırasında ofiste olmayan avukat Emil Kurbedinov’un ise içeri alınmadığını belirtildi.

Bununla birlikte Kremlin rejimi kontrolündeki sözde Aşırılıkla Mücadele Merkezi görevlileri, ilk kez 2016 yılında avukatların ofisine zorla girmeye çalışmıştı. Bir yıl sonra aynı ekipler avukatların ofisine yeniden gelerek aynı gün Emil Kurbedinov’un evini de aramıştı. Ardından Kurbedinov, eski bir sosyal medya paylaşımı gerekçe gösterilerek “aşırıcılık” suçlamasıyla 10 gün tutuklanmıştı.

2018 yılında Rus işgal güçleri, Kırım Dayanışması sivil teşkilatının toplantılarına iki kez baskın düzenledi ve avukatlar Gemeci, Semedlayev ve Kurbedinov’a “Rusya’ya karşı aşırılık yanlısı eylemler” düzenledikleri iddiasıyla resmî uyarılar verdi. Aynı yıl Kurbedinov yeniden alıkonuldu; bu kez daha önce ceza aldığı aynı paylaşımın farklı bir sosyal medyada yer alması nedeniyle cezalandırıldı.

Öte yandan baskılar yalnızca adli yollarla sınırlı kalmadı. 2018 sonunda kimliği belirsiz bir kişi, avukatların ofisine demir boru ile saldırarak pencereleri kırdı. 2019’da ise Lilya Gemeci, Nazim Şeyhmambetov ve Rüstem Kamilevhakkında disiplin süreçleri başlatılmaya çalışıldı. Gemeci hakkında, KırımTatarlarının terör suçlamalarıyla toplu hâlde hedef alınmasına dair verdiği bir röportaj nedeniyle “meslek etiğini ihlal” iddiasıyla soruşturma başlatılma girişiminde bulunuldu.

Ardından diğer Kırım Tatar avukatları; Edem Semedlayev, Nazim Şeyhmambetov, Ayder Azamatov ve Emine Avamileva gazetecilere açıklama yaptıkları ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle idari cezalara çarptırıldı. Kırım’daki baro ise avukatların bölgesel kaydını bilinçli olarak geciktirdi ve 2022 yazında Gemeci, Kamilev ve Şeyhmambetov’un avukatlık lisansları, kendilerine haber verilmeden ve savunma hakkı tanınmadan düşürdü. Avukatlar karara itiraz etmeye çalıştılar, ancak başarılı olamadılar.

ULUSLARARASI HUKUK DEVLERİNDEN KIRIM ÇAĞRISI: AVUKATLARA YÖNELİK BASKILARI DURDURUN

Öte yandan dünyanın önde gelen hukuk ve baro organizasyonları, Rus işgal güçlerinin Aralık 2025’te Ukrain ve Kırım Tatar siyasi tutsakları savunan avukatların ofisine düzenlenen baskınları ve ve işgal altındaki Kırım'da avukatlara yönelik devam eden sistematik zulmü ortak bir bildiriyle kınamıştı. Birleşik Krallık ve Galler Hukuk Cemiyeti ile Uluslararası Barolar Birliği gibi dev yapıların imzaladığı metinde, avukatlık mahremiyetinin ihlal edildiği ve hukukçuların hedef alındığı vurgulanmıştı.