İşgal altındaki Kırım'da sağlık krizi: Binlerce kadro boş

İşgal altındaki Kırım'da yeni hastane binalarının inşasına ve pahalı tıbbi ekipman tedarikine rağmen kritik düzeyde sağlık personeli eksikliği yaşanıyor. Bölgedeki yerel kaynaklara dayandırılan verilere göre yarımadadaki sağlık çalışanı açığı 2 bin kişiye yaklaşmış durumda.

Halen 600 ila 800 arasında uzman doktor ile bin ila bin 700 arasında orta ve yardımcı kademeli sağlık personeline ihtiyaç duyuluyor. Doktor eksikliğinin toplam kadro kademesinin yüzde 12'sini aşması sebebiyle, fiili olarak her sekiz doktor muayenehanesinden biri boş kalıyor.

ALTYAPI VAR, ÇALIŞACAK DOKTOR YOK

Rus işgal yönetimi son bir yılda 73 yeni sağlık tesisinin inşa edildiğini ve 66 tıbbi merkezin kapsamlı tadilattan geçtiğini rapor etse de modern binalarda hizmet verecek personel bulunamıyor.

İşgalci yönetiminin sağlık personeli açığını kapatmak için yürüttüğü çeşitli teşvik programları da yetersiz kalıyor. Kırsal bölgelere ya da küçük kasabalara taşınmayı kabul eden doktorlara 1 milyon ruble, hemşire ve doktor yardımcılarına ise 500 bin ruble tek seferlik ödeme yapılıyor ve en az 5 yıl çalışma şartı aranıyor. 2026 yılı için bu programlar kapsamında 94 uzmanın işgal altındaki Kırım’a ekilmesi planlanılıyor. Geçen sene 90 hekimle bu plan tamamlanmış olsa da, 2 bin kişilik devasa açık dikkate alındığında bu önlemler yıllık ihtiyacın yalnızca yüzde 5'ini karşılayabiliyor. Mevcut tempoda personel eksikliğinin kapanması 20 yıldan fazla zaman alacak.

Ayrıca uzmanlar yarımadadaki mevcut personelin önemli bir kısmı emeklilik veya emeklilik öncesi yaş grubunda yer aldığına dikkat çekiyor. Önümüzdeki yıllarda toplu emeklilik dalgası beklenirken yerlerini dolduracak genç uzman bulunmuyor.

SİVİL HALK İKİNCİ PLANDA KALIYOR

Kırım'daki sıradan halk için durumu daha da kötüleştiren bir diğer faktör ise Ukrayna’ya karşı sürdürülen savaşta yer alan Rus askerleri ve ailelerine sağlık hizmetlerinde öncelik tanınması. Asker yakınlarının sıra beklemeden muayene olması ve özel kontenjan ayrılması nedeniyle yerel halk rutin ameliyat ve muayeneler için aylarca sıra beklemek zorunda kalıyor.

Doktor sayısındaki ciddi eksiklik göz önüne alındığında, bu sistem sivil nüfusu daha da savunmasız bir duruma düşürüyor. Bu arada, Rus yetkililerinin askerî personele tanınan ayrıcalıkları ortadan kaldırma planı yok; aksine bu hasta kategorisine yönelik özel birimler genişletilmeye devam ediyor.

DÜŞÜK MAAŞLAR SİSTEMİ ÇÖKERTİYOR

Personel krizinin arkasındaki ana etkenlerden biri ise düşük maaş politikası. İşgal altındaki Kırım'da bir doktorun ortalama maaşı yaklaşık 70 bin ruble civarında seyrediyor. Bu rakam, Rusya genelindeki 147 bin rublelik doktor maaşı ortalamasının yarısına dahi ulaşamıyor.

Sağlık çalışanları kapalı kapılar ardında çalışma koşullarının son derece ağır, ücretlerin ise komik düzeyde olduğunu belirtirken; yarımadadaki hekim kaçışı ve beyin göçü her geçen gün derinleşiyor.