KTMM: Çelebicihan'ın fikirleri Kırım Tatar halkının hak mücadelesinde yol gösterici olmaya devam ediyor

Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM), Kırım Tatar halkının yetiştirdiği en büyük devlet adamlarından biri olan Numan Çelebicihan’ın şehadetinin 108. yıl dönümü münasebetiyle bir anma mesajı yayımladı. Mesajda, Çelebicihan’ın modern Kırım Tatar siyasi düşüncesinin mimarı ve halkının özgürlük sembolü olduğu vurgulandı.

KTMM’den yapılan açıklamada, Numan Çelebicihan’ın 1917-1918 yıllarında kurulan Kırım Halk Cumhuriyeti’nin ilk hükûmet başkanı olarak tarihe geçtiği ifade edildi. Aynı zamanda Kırım, Litvanya, Polonya ve Belarus Müslümanlarının ilk müftüsü ünvanını taşıyan Çelebicihan’ın, 1917 yılında Kırım Tatar halkının millî kurultayının toplanmasına öncülük ederek demokratik temellere dayalı bir devlet yapısının temellerini attığını vurdulandı.

Siyasi vizyonu döneminin çok ötesinde olan Çelebicihan, cinsiyet, milliyet veya inanç ayrımı gözetmeksizin tüm vatandaşların eşitliğini savunan bir parlamenter cumhuriyet hayalini gerçekleştirmek için çalıştı. Kırım Tatar halkının kendi kaderini tayin hakkını ve milli kurumlarını inşa etmesini kararlılıkla savundu. Eğitim ve kültür alanındaki reformcu kişiliğiyle, büyük aydın İsmail Bey Gaspıralı’nın fikirleri ışığında yeni bir Kırım Tatar entelektüel sınıfının yetişmesine büyük katkı sağladı.

Liderliğinin yanı sıra edebi kişiliğiyle de halkının gönlünde taht kuran Çelebicihan, bugün hala bir sadakat yemini gibi dillerden düşmeyen Kırım Tatar milli marşı "Ant Etkenmen"in sözlerini kaleme alarak vatan sevgisini ölümsüzleştirdi.

KTMM tarafından yapılan açıklamada Çelebicihan’ın, Şubat 1918’de Akyar’da (Sivastopol) Bolşevikler tarafından tutuklanarak yargılanmadan idam edildiği hatırlatılarak, bu cinayetin Sovyet yönetiminin 20. yüzyılda Kırım Tatar halkına karşı işlediği suçların ilk trajik sayfalarından biri olduğu kaydedildi.

Aradan bir asırdan fazla zaman geçmesine rağmen Çelebicihan’ın özgürlük, ulusal onur ve devlet olma ideallerinin güncelliğini koruduğu belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Bu fikirler Kırım Tatar halkının hak mücadelesinde yol gösterici olmaya devam ediyor. Numan Çelebicihan’ın anısını yaşatarak Ukrayna; iç dayanışmanın, ortak tarihsel hafızanın ve yerli Kırım Tatar halkının kendi anavatanında -Rus işgalinden kurtarılan Ukrayna’ya bağlı Kırım’da- haklarının güvence altına alınmasının önemini teyit ediyor.