Moskova’da sözde “vatana ihanet” davası: Kırım doğumlu Ukrayna vatandaşı IT uzmanı tutuklandı

Rusya'nın başkenti Moskova’da “devlete ihanet” suçlamasıyla Kırım doğumlu Ukrayna vatandaşı, 25 yaşındaki bilişim teknolojileri uzmanı Aleksandr Kaçkurkin tutuklandı. Radio Svoboda’nın “Prvıy Otdel” (Birinci Bölüm) insan hakları projesine dayandırdığı haberine göre Kaçkurkin, kısa süre önce Kazakistan’dan sınır dışı edildi ve Rusya’ya varır varmaz uçakta gözaltına alındı.

Rus propaganda haber ajansı TASS, Moskova’daki Meşçanskiy Bölge Mahkemesinin Kaçkurkin hakkında tutuklama kararı verdiğini duyurdu ancak dava dosyasına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Duruşmanın kapalı şekilde yapıldığı bildirildi. “Pervıy Otdel” ise 1 Şubat’ta Kaçkurkin’in dosyasına ilişkin ayrıntıları kamuoyuna açıkladı.

İnsan hakları savunucularına göre Kaçkurkin Ukrayna vatandaşı. Kırım’da doğup büyüyen Kaçkurkin’e, 2014’teki işgalin ardından Rus vatandaşlığı dayatıldı. Daha sonra siyasi nedenlerle Kırım’dan ayrılarak Kazakistan’a taşındığı belirtilen Kaçkurkin, Almatı’da IT mühendisi ve yazılım geliştiricisi olarak çalıştı. Kaçkurkin’in, OpenAI dahil olmak üzere uluslararası şirketlerle iş birliği yaptığı da aktarıldı.

Belgeleri inceleyen “Pervıy Otdel”, Kazakistan makamlarının Kaçkurkin hakkında iki idari suçtan işlem başlattığını belirtti: Yasak yerden yol geçmek ve kapalı alanda nargile içmek. Söz konusu işlemler gerekçe gösterilerek Kaçkurkin’in “Kazakistan Cumhuriyeti’nin yasalarına ve egemenliğine saygısızlık” nedeniyle sınır dışı edildiği, tüm sürecin ise saatler içinde tamamlandığı ifade edildi. Normalde bu tür işlemlerin haftalar, hatta aylar sürdüğüne dikkat çeken insan hakları savunucuları Kaçurkin’e yöneltilen suçlamaların düzmece olduğunu savunuyor.

Kaçkurkin’e yöneltilen “devlete ihanet” suçlamasının, Ukrayna’ya yapılan para transferleriyle bağlantılı olduğu bildirildi. Şüphelinin suçlamaları kabul edip etmediğine ya da para transferlerini doğrulayıp doğrulamadığına ilişkin bilgi paylaşılmadı. “Pervıy Otdel” verilerine göre, 2025 yılında Rusya’da açılan vatana ihanet, casusluk ve “yabancı bir devletle gizli iş birliği” davalarının yaklaşık yüzde 10’u Ukrayna’ya para transferleriyle bağlantılı.

Kazakistan makamları olayla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Konuyu değerlendiren avukat Yevgeniy Smirnov, “Bu olay, Kazakistan’daki kolluk kuvvetleri ve yasaların Rus güvenlik birimleri tarafından insanları takip etmek için kullanıldığını gösteriyor. Ne yazık ki Kazakistan, Ukrayna vatandaşları için bile artık güvenli ve hukuk devleti olmaktan çıkıyor.” ifadelerini kullandı.