Cephede kültürel miras operasyonu: Ukrayna ordusu Kıpçak Balbalları'nı kurtardı

Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine bağlı "Dıke Pole" (Vahşi Bozkır) 128. Ayrı Ağır Mekanize Tugayı, Zaporijjya bölgesindeki yoğun çatışma hattından paha biçilemez tarihi eserleri tahliye etti. Rusya'nın güdümlü hava bombalarıyla hedef aldığı Novomıkolayivka kasabasında, 12. yüzyıldan kalma Kıpçak Balbalları askerlerin operasyonuyla güvenli bölgeye taşındı.

Kurtarma operasyonu, 128. Tugay'da görev yapan profesyonel bir tarihçi olan asker Dmıtro Kayuk’un çabalarıyla başladı. Kayuk, müzede çalışan eski bir öğrencisiyle iletişime geçerek eserlerin hâlâ tahliye edilmediğini öğrendi. Tugay komutanının onayı ve tahsis edilen ağır iş makineleriyle, askerler çatışma bölgesinde bir "kültürel kurtarma" operasyonu başlattı.

Operasyonun detayları hakkında bilgi veren askerler, sürecin zorluğunu şu sözlerle aktardı:

Bu taş figürleri çıkarmak için küreklerle epey ter döktük; içlerinden biri oldukça büyüktü. Eserlerin tarihi değerine zarar vermemek adına Zaporijjyalı ünlü tarihçi Petro Boyko da operasyona dahil oldu. Tüm tarihi değer kabul kurallarına uyularak kayıt altına alındı."

Askerler, 12. yüzyıla ait taş balbalların yanı sıra Novomıkolayivka Tarih ve Yerel Kültür Müzesi'nde, sergilenen en değerli tabloları ve diğer tarihi buluntuları da araçlara yükleyerek güvenli bir bölgeye nakletti. Savaş sona erene kadar bu eserlerin bir kültür kurumunda koruma altında tutulacağı açıklandı. Ukrayna ordusu, bu hamlesiyle Vahşi Bozkır bölgesinin antik tarihine sahip çıkarak askerî görevinin ötesinde bir sorumluluk üstlendi.

KIPÇAK BALBALLARI

Ukrayna'nın bir kısmının tarihi Türk yurdu olduğunu ispat eden Kıpçak Balbalları, eski Türklerde Kağan ya da savaşta ölen Alplerin kurgan ve mezarlarının etrafına dikilen taş heykellerdir. Karadenizin kuzeyinden, Moğolistan'a kadar geniş bir coğrafyayı kapsar. Boyları 1 ile 4 metre arasında değişir.