Ukrayna'dan yerli halklar ve azınlıklara tarihi hak: Ukrayna'da eğitim yasası değişti

Ukrayna Parlamentosu (Verhovna Rada), yerli halklar ile Avrupa Birliği’nin (AB) resmî dillerini konuşan millî azınlıkların eğitim haklarını güvence altına alan ve Ukrayna’nın AB’ye katılım sürecindeki iki kritik müzakere kümesinin önündeki engelleri kaldırmasını sağlayan 16119 sayılı yasa tasarısını kabul etti. Genel kurulda yapılan oylamada yasa tasarısı 266 milletvekilinin "evet" oyuyla yasalaştı.

Kabul edilen yeni yasa, devlet dili olan Ukraincenin eğitim sürecindeki temel işlevini korurken, Ukrayna'nın yerli halklarının (Kırım Tatarları, Karaylar, Kırımçaklar) ve dili AB’nin resmi dilleri arasında yer alan millî azınlıkların kendi ana dillerinde eğitim alma imkanlarını belirgin şekilde genişletiyor.

DEVLET DİLİ KORURKEN ANA DİLİNDE EĞİTİM HAKLARI GÜVENCEYE ALINDI

Yasaya göre Ukraince, eğitim öğretim sürecinin temel dili olmaya devam edecek. Ancak bünyesinde yerli halkların veya dilleri AB resmi dili olan millî azınlıkların dilinde eğitim veren sınıflar bulunan okullarda; okul binaları ve tesisleri içerisinde ders esnasında ve öğrenciler ile diğer eğitim bileşenleri arasındaki günlük iletişimde ilgili ana dilin devlet diliyle yan yana kullanılması hakkı yasayla garanti altına alınıyor.

Düzenleme kapsamında, genel ortaöğretimini yerli halkların dilinde tamamlayan veya tamamlamış olan öğrencilere, talepleri halinde yükseköğretime giriş sınav sorularını dil ve edebiyat branşları hariç tutulmak kaydıyla kendi ana dillerine çevrilmiş olarak alma hakkı tanınıyor. Ayrıca bir sınıftaki öğrencilerin en az üçte ikisinin velilerinin yazılı başvuruda bulunması durumunda, okul yönetiminin kararıyla Ukraince okutulan derslerin sayısı artırılabilecek.

Yasa aynı zamanda eğitim kurumlarına özel statü kazanma imkanı da getiriyor. Öğrencilerinin yarısından fazlası AB resmî dili olan bir millî azınlık dilinde öğrenim gören okullar "Millî Azınlık Eğitim Kurumu" statüsü elde edebilirken, bünyesinde yerli halkın dilinde eğitim verilen en az bir sınıfı bulunan okullar ise "Yerli Halk Eğitim Kurumu" statüsü almaya hak kazanacak.