Prof. Dr. İbrahim Şahin: Dağcı’nın hikâyesi karşısında etkilenmek için insan olmak yetiyor

Kırım Vakfının her ayın ilk cumartesi günü düzenlediği “Tarih ve Kültür Konferansları”nın bu haftaki konuğu, Prof. Dr. İbrahim Şahin oldu. Konferans kapsamında, Türkiye’yi hiç görmediği hâlde eserlerini Türkçe kaleme alarak Kırım Tatarlarının mücadelesini Türkiye’de geniş kitlelere duyuran, çağdaş Türk edebiyatının sembol isimlerinden Kırım Tatar yazar Cengiz Dağcı konuşuldu.

Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Üyesi ve Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği Başkanı Gayana Yüksel, KTMM Türkiye Temsilcisi ve Emel Kırım Vakfı Başkanı Zafer Karatay, Dünya Kırım Tatar Kongresi (DQTK) Genel Sekreteri ve Kırım Derneği Genel Başkan Vekili Namık Kemal Bayar başta olmak üzere Kırım millî davasına gönül veren pek çok ismin katıldığı konferans, 7 Şubat 2026 tarihinde Dr. Ahmed İhsan Kırımlı Sosyal Tesisinde bulunan Bekir Sıtkı Çobanzade Kütüphanesi’nde, saat 14.00’te başladı.

“PEK ÇOK KİŞİ, KIRIM’I CENGİZ DAĞCI’DAN ÖĞRENİP TANIDI”

Programın sunuculuğunu, Kırım Derneği Genel Sekreteri Ülkü Aksel yaptı. Konferansın açılış konuşmasını yapan Kırım Vakfı Başkanı Tuncer Kalkay ise “Cengiz Dağcı, hem Kırım Tatarları hem de Türkiye için çok büyük bir değer. Kırım Tatar olmasa dahi Kırım’ı pek çok kişi Cengiz Dağcı’dan öğrenip tanıdı, o bakımdan (Dağcı’nın) ayrı bir değeri var. Hayatında hiç Türkiye’yi görmedi ama Türkçeyi en iyi kullanan insanlardan birisi.” dedi.

DAĞCI, KENDİ İNSANINA BORÇLU HİSSEDEREK YAZDI

Prof. Dr. İbrahim Şahin, “Türk, Tatar veya başka birisi olmanız gerekmiyor Cengiz Dağcı’nın hikâyesi karşısında etkilenmek için, insan olmak yetiyor. ” ifadelerini kullanan Prof. Dr. İbrahim Şahin, “Bazıları ölür, bazıları telef olur.” sözüne atıf yaparak “Eğer telef olanlardansanız (Cengiz Dağcı’nın hikâyesinden) etkilenmezsiniz.” dedi.

Cengiz Dağcı adına “Yazmak için yaşadığını düşünüyorum” şeklinde konuşan Şahin, konuşmasında Dağcı’nın biyografisiyle romancılığı arasındaki farklara dikkat çekerek Dağcı’nın hayal gücü kullanan sıradan bir romancı olmadığını belirtti.

Dağcı’nın “Varlık” gazetesine verdiği bir röportajdan bahseden Şahin, Dağcı’ya yöneltilen “Neden sürekli yaşadıklarınızı anlatıyorsunuz?” sorusuna Dağcı’nın “Benim hayal etmeye vaktim olmadı.” şeklinde cevap verdiğini hatırlattı.

Dağcı’nın coğrafyasına, insanına ve esir kamplarında birlikte olduğu insanlara karşı borçlu hissettiğini vurgulayan Şahin, “Bunun bilinmesi, unutulmaması gerektiğini düşünüyor. Bu yüzden sürekli onların etrafındaki bir dünyayı anlatıyor.” dedi.

DAĞCI’NIN KALEMİ, KIRIM TATARLARININ TOPLUMSAL HAFIZASINI İNŞA EDİYOR

“Dağcı’yı duygu ve düşünce dünyasıyla birlikte anlatmak lazım, bir ansiklopedi maddesi gibi değil.” ifadelerini kullanan Şahin, sanatın toplumsal hafızayı inşa etme, koruma ve yeniden inşa etme özelliğine dikkat çekerek bilimin böyle olmadığını dile getirdi. Şahin, objektif tarihçilik ve subjektif tarihçiliği bu noktada karşılaştırarak subjektif tarihçiliğin edebiyata yakın olduğunu belirterek. “Sosyal bilimlerde hiçbir zaman objektif olunabileceğine inanmadım, incelediğiniz hadise karşısında mutlaka bir taraf tutarsınız, etkilenirsiniz duygulanırsınız fakat bunların, topluma unutturulmak istenen kültürel malzemeyi ve maziyi korumak ve gelecek nesillere aktarmak gibi önemli bir fonksiyonu vardır.” şeklinde konuştu.

Dağcı’nın romanlarının toplumsal hafıza bakımından incelenmesi gerektiğinin altını çizen Şahin, son olarak şu ifadelere yer verdi:

Cengiz Dağcı’nın romanlarına ilk buradan bakmak lazım, toplumsal hafızayı inşa ediyor. İkincisi, Kırım’da bir kültür, tarih ve mazi var, bu tahrip edilmiştir; 1944’te ve sonrasında olanlar budur. Memiş’in Bayırı’nda bugün Dağcı’nın kabri var. Memiş’in Bayırı’nın mazideki durumu unutturulmuştur, örneğin. Oradaki köylerin isimleri koruyan metinler, Dağcı’nın metinleridir.

Konuşmasının ardından katılımcıların sorularını cevaplayan Şahin, konferansın ardından; Türk Kültürüne Hizmet Vakfı tarafından yayımlanan, yazarı olduğu “Aydınlıkla Karanlık Arasında - Cengiz Dağcı” ile Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü yayınları arasında yer alan ve editörlüğünü üstlendiği “Cengiz Dağcı” adlı kitapları katılımcılar için imzaladı. Kırım Vakfı Başkanı Kalkay ise programın ardından Şahin'e plaket takdim etti.