SON DAKİKA
Hava Durumu
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı: Türkiye Cumhuriyeti 103 yaşında!

Türk milletinin istiklal uğruna gösterdiği eşsiz fedakârlığın ve hür yaşama iradesinin en büyük nişanesi olan Cumhuriyet’in, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde TBMM’de ilan edilmesinin üzerinden tam 103 yıl geçti.

Haber Giriş Tarihi: 29.10.2026 09:43
Haber Güncellenme Tarihi: 29.10.2026 10:04
Kaynak: Haber Merkezi
https://www.qha.com.tr/
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı: Türkiye Cumhuriyeti 103 yaşında!

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve şanlı Türk ordusu, büyük mücadeleler sonucunda ülkede düşmana dur dedi. Türk ordusu, aldığı “Ordular, ilk hedefiniz Akdenizdir, ileri!” emri ile durmadan, canını hiçe sayarak gerçekleştirdiği karşı taarruz ile düşmanı ülkeden kovmayı başardı.

LOZAN ANTLAŞMASI: TÜRK MİLLETİNE KARŞI DÜZENLENEN BÜYÜK SUİKASTIN YIKILIŞI

Millî Mücadele’nin zaferle neticelenmesinden sonra barış görüşmeleri başladı. Lozan Barış Konferansı, 20 Kasım 1922 tarihinde toplanırken aylarca süren, zaman zaman da çok çetinleşen bu görüşmelerde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) hükûmetini, Mudanya Görüşmeleri'nde olduğu gibi İsmet (İnönü) Paşa temsil ediyordu.

Nihayet antlaşma, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanırken yeni Türkiye Devleti'nin bağımsızlığı bütün dünyaca onaylandı, millî sınırlar çizildi, ekonomik alanda Osmanlı Devleti’nden kalma eski pürüzler temizlenerek kapitülasyonlar kaldırıldı.

Bu antlaşma, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ifadesiyle "Türk milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Anlaşması'yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eden bir vesika" olması sebebiyle, aynı zamanda "Osmanlı devrine ait tarihte benzeri görülmemiş bir siyasî zafer eseri" idi.

“EFENDİLER, YARIN CUMHURİYETİ İLAN EDECEĞİZ!”

Ankara, 13 Ekim 1923 tarihinde, TBMM kararı ile Türkiye Devleti'nin hükûmet merkezi oldu. Bununla birlikte, artık mevcut yönetimin isminin de açıkça ifadesi ve ilanı gerekiyordu.

Yeni ve çağdaş bir Türkiye idealini gerçekleştirmek adına atacağı en büyük adım cumhuriyetin ilan edilmesi olan Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim 1923 tarihinde, Çankaya Köşkü’nde şu sözleri söyledi:

“Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz!”

En sonunda, 29 Ekim 1923 tarihinde, TBMM tarafından kabul edilen Anayasa değişikliği ile Cumhuriyet ilan olundu. Bu sonucu takiben Ankara Milletvekili Mustafa Kemal Paşa, oy birliği ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

MUASIR MEDENİYETLER SEVİYESİ YOLUNDA ART ARDA İNKILAPLAR GERÇEKLEŞTİ

Öte yandan, artık hiçbir lüzumu kalmayan, aksine zararlı bir kuruluş hâlini almış bulunan halifelik de 3 Mart 1924 tarihinde kaldırılırken halifeyle beraber Osmanlı hanedanı da yurt dışına çıkarıldı. Devletin modern bir şekil alması ve milletin çağdaş uygarlık seviyesine en kısa zamanda erişebilmesi yolunda büyük inkılaplar da gerçekleşmeye başladı.

Tekkeler, zaviyeler ve türbeler kapatıldı. Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılırken laik devlet prensibi kabul edildi. Hukuk alanında, şeriye mahkemeleri ve Mecelle kaldırılarak Türk Medeni Kanunu'yla beraber birçok yeni kanunlar kabul edildi.

İlim ve kültür işleri de bu inkılapların odağındaydı. Türk Tarih Kurumu (TTK) ve Türk Dil Kurumu (TDK) kurularak Türk tarihi ve Türk dili üzerinde çalışmalar yapıldı.

Eğitim ve öğretimde, laik ve millî bir yol takip edildi. Atatürk’ün en büyük eserlerinden biri olan Harf İnkılabı gerçekleşirken, Arap harfleri terk edilerek Latin harfleri esasına dayanan Türk alfabesi kullanılmaya başlandı.

“ATATÜRK İNKILAPLARI”, YENİ TÜRKİYE DEVLETİ’NİN TEMELİNİ OLUŞTURDU

Üniversitede de büyük bir reform gerçekleştirilerek ihtiyaç duyulan çeşitli fakülteler ve kürsüler açıldı. Uluslararası takvim, saat, rakam ve ölçüler kabul edildi. Kadın hukukunda reform yapılarak Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanındı.

Ekonomik hareketlere ve sağlık alanındaki gelişmelere de önem verildi. 1923 yılında Türkiye'de ilk defa olarak, bir iktisat kongresi toplandı ve ülkenin ekonomik problemleri görüşüldü. Zirai faaliyetler, ticaret ve millî sanayi geliştirilirken güçlü bir ordu kuruldu. Yeni Türkiye Devleti'nin temeli olan bütün bu inkılaplara "Atatürk İnkılapları" adı verildi.

TÜRK’ÜN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ VE YENİ TÜRKİYE’NİN KURULUŞU, NUTUK’TA ANLATILDI

Mustafa Kemal Paşa, inkılapların büyük kısmını başardıktan sonra Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini ve yeni Türkiye'nin kuruluşunu anlatan Nutuk'u yazdı. Mustafa Kemal Paşa, değerli tahlil ve tenkitlerle dolu Nutuk’u 1927 yılında, Parti Kongresi'nde altı gün devam eden büyüleyici hitabetiyle okudu. Meclis’in 1934 yılında özel bir kanunla "Atatürk" soyadını verdiği Ulu Önder, Kurtuluştan sonra memleketi baştan başa dolaşarak halka inkılapların ve yeni Türk Devleti'nin ideolojisini anlattı.

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.