Çin, Tayvan’ı kuşatan askerî tatbikatını sürdürüyor: Bölgedeki gerilim tırmanıyor

Doğu Asya’da hegemonya kurma peşindeki Çin yönetimi, demokratik Tayvan üzerindeki baskı ve sindirme politikalarını tehlikeli bir boyuta taşıdı. Kendi topraklarının bir parçası olduğunu iddia ettiği ancak 1949’dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip olan Tayvan Adası'nı kuşatan askerî tatbikat, ikinci gününde tüm hızıyla devam ediyor. Pekin yönetiminin bölgesel güvenliği hiçe sayarak başlattığı "Adalet Görevi 2025" adlı bu gövde gösterisi, işgal simülasyonlarıyla dolu bir provokasyon olarak değerlendiriliyor.

bölgesel istikrara çin darbesi: saldırı simülasyonları ve abluka

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (ÇHKO), sabahın erken saatlerinde Tayvan’ın kuzeyindeki sulara yerleştirilen hedeflere yönelik uzun menzilli atış talimleri yaparak bölgedeki sivil deniz trafiğini tehdit etti. Komünist yönetimin Doğu Cephesi Komutanlığından yapılan açıklamalar, tatbikatın sadece bir savunma eğitimi olmadığını; deniz hedeflerine yönelik saldırı senaryoları ve stratejik limanların bloke edilmesi gibi açık bir işgal hazırlığını kapsadığını ortaya koydu. Bombardıman uçakları, savaş jetleri ve insansız hava araçlarının katıldığı bu geniş kapsamlı taciz, bölge ülkeleri tarafından endişeyle takip ediliyor.

TAYVAN’DAN YANIT: 130 HAVA ARACIYLA SINIR İHLALİ TESPİT EDİLDİ

Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin’in saldırgan tutumuna ilişkin korkutucu veriler paylaştı. Yapılan açıklamada, ada çevresinde son 24 saatte Çin’e ait tam 130 askerî hava aracı ve 22 geminin tespit edildiği bildirildi. Bu uçaklardan 90’ının, tarafların etki alanlarını ayıran "orta çizgiyi" fütursuzca geçerek Tayvan’ın Hava Savunma Tanımlama Bölgesi'ne (ADIZ) girmesi, Pekin’in uluslararası teamülleri hiçe saydığını bir kez daha kanıtladı. Tayvan ordusu, bu sınır ihlallerine karşı "Acil Yanıt Tatbikatı" başlatarak meşru müdafaa hakkını kullanmaya hazır olduğunu duyurdu.

ABD İLE GERİLİM VE TRUMP’IN ŞAŞIRTAN YAKLAŞIMI

Çin’in bu saldırgan hamlesinin, ABD’nin Tayvan’ın savunma kapasitesini artırmak için onayladığı 11 milyar dolarlık tarihi silah satışının hemen ardından gelmesi dikkat çekti. Vaşington yönetimi bu hamleyle Tayvan’ın yanında durduğunun sinyalini verirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın sakin tavrı şaşkınlık yarattı. İsrail Başbakanı Netanyahu ile yaptığı basın toplantısında konuya değinen Trump, Şi Cinping ile "çok iyi bir ilişkisi" olduğunu belirterek, Çin’in ciddi bir çatışma başlatacağına inanmadığını ifade etti.

Pekin’in son üç yılda; 2022'de dönemin ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaretinin ardından, 2023'te dönemin Tayvan lideri Tsai Ing-wen'in ABD'ye yaptığı ziyaretlerin sonrasında ve 2024'te Tayvan'ın yeni lideri Lai Ching-te'nin göreve başladığı mayısta ve ilk "Ulusal Gün" konuşmasını yaptığı ekimde askeri tatbikatlar düzenlemişti. Söz konusu tatbikatlara "Müşterek Kılıç" adı verilmişti. ÇHKO, bu yıl da 1-2 Nisan'da "Boğaz Tufanı 2025/A" adıyla, Ada'yı kuşatan kapsamlı askeri tatbikat düzenlemişti.

ÇİN-TAYVAN ANLAŞMAZLIĞI

Çin'de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Koumintag) güçleri ile Mao Zıdong önderliğindeki Çin Komünist Partisi (ÇKP) güçleri arasında yaşanan iç savaşta galip gelen komünistler, 1 Ekim 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etmişti.

İç savaşı kaybeden Koumintag üyeleri ise Tayvan'a yerleşip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarının Ada'da devam ettiğini ilan ederej burada geçici hükûmet kurmuştu. Pekin yönetimi Tayvan’ı kendi toprağı olarak görürken, ada yaklaşık 75 yıldır fiilî bağımsızlıkla yönetiliyor.

Son yıllarda askerî baskıyı belirgin şekilde artıran Çin yönetimi, Tayvan’ın ana kara ile birleşmesi için gerekirse güç kullanmaktan çekinmeyeceğini açıkça dile getiriyor. Uzmanlara göre, son tatbikatlar Pekin’in bu tehdidi fiilî askerî hazırlıkla desteklediğini gösteriyor.